Đại tướng Mai Chí Thọ – Gây dựng lại thế trận sau những tổn thất Mậu Thân

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968 tạo ra một bước ngoặt quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, nhưng cũng khiến lực lượng cách mạng tại Sài Gòn – Gia Định chịu nhiều tổn thất. Sau những đợt tiến công, đối phương tăng cường truy quét, kiểm soát dân cư và phá các cơ sở bí mật. Nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh hoặc bị bắt, các đường dây liên lạc bị đứt và vùng căn cứ tiếp tục chịu bom phá dữ dội.

Mai Chí Thọ cùng tập thể Khu ủy phải đối diện với nhiệm vụ khó khăn: vừa đánh giá những kết quả và hạn chế của các đợt tiến công, vừa nhanh chóng tổ chức lại lực lượng. Nếu không khôi phục được cơ sở trong nội thành và các vùng ven, phong trào có nguy cơ suy yếu kéo dài.

Công việc đầu tiên là nối lại hệ thống tổ chức. Những cán bộ còn giữ được liên lạc phải tìm đến từng cơ sở, xác minh tình hình và khôi phục các đầu mối an toàn. Trong điều kiện đối phương cài người và theo dõi gắt gao, việc tái lập đường dây không thể thực hiện nóng vội. Mỗi mối quan hệ cần được kiểm tra để hạn chế nguy cơ tổ chức tiếp tục bị tổn thất.

Bên cạnh việc bảo vệ lực lượng, Khu ủy tiếp tục duy trì phong trào đấu tranh trong công nhân, học sinh, sinh viên, trí thức và các giới đồng bào. Sài Gòn là nơi tập trung đông dân cư với nhiều mâu thuẫn xã hội. Các phong trào đòi hòa bình, dân sinh, dân chủ và phản đối chiến tranh góp phần làm cho đối phương không thể chỉ dựa vào biện pháp quân sự để kiểm soát thành phố.

Ở vùng ven, Củ Chi và các căn cứ tiếp tục giữ vai trò bàn đạp để lực lượng cách mạng bám sát đô thị. Tuy nhiên, cuộc sống tại đây vô cùng khắc nghiệt. Bom đạn, chất độc hóa học và những cuộc càn quét khiến việc bảo đảm lương thực, thuốc men và liên lạc trở thành thử thách hằng ngày.

Mai Chí Thọ thường xuyên bám địa bàn, lắng nghe báo cáo từ cơ sở và chú ý giữ sự đoàn kết trong tổ chức. Sau những tổn thất lớn, tâm lý cán bộ có thể dao động, xuất hiện những đánh giá khác nhau về tình hình. Người lãnh đạo không chỉ đưa ra nhiệm vụ mà còn phải củng cố niềm tin, khuyến khích nhìn thẳng vào hạn chế và tìm phương pháp hoạt động phù hợp hơn.

Sau Hiệp định Paris năm 1973, quân đội Mỹ rút khỏi Việt Nam nhưng chiến tranh chưa chấm dứt. Tại Sài Gòn – Gia Định, đối phương vẫn duy trì lực lượng quân sự và bộ máy an ninh lớn. Khu ủy tiếp tục xây dựng cơ sở, chuẩn bị lực lượng chính trị và quân sự cho khả năng xuất hiện một thời cơ mới.

Trong giai đoạn này, công tác nắm tình hình đặc biệt quan trọng. Cách mạng cần đánh giá đúng sức mạnh và khả năng phản ứng của đối phương, đồng thời theo dõi sự thay đổi trong thái độ của quần chúng. Những kinh nghiệm nhiều năm về địch tình và công tác Công an giúp ông nhìn nhận chiến trường không chỉ qua số lượng quân mà còn qua trạng thái chính trị, tinh thần và khả năng kiểm soát thực tế của bộ máy Sài Gòn.

Từ năm 1968 đến 1974 không có một thời điểm kết thúc chiến tranh ngay lập tức, nhưng đây là quá trình bền bỉ tạo lại thế trận. Những cơ sở được giữ gìn, những cán bộ được bổ sung và phong trào quần chúng được duy trì đã trở thành điều kiện quan trọng khi thời cơ giải phóng hoàn toàn miền Nam xuất hiện vào mùa xuân năm 1975.

Vai trò của Mai Chí Thọ trong giai đoạn này thể hiện phẩm chất của một người lãnh đạo biết kiên trì sau khó khăn. Ông không chỉ có mặt khi phong trào giành thắng lợi, mà còn cùng cán bộ, chiến sĩ gây dựng lại lực lượng từ những tổn thất, chuẩn bị cho ngày quyết định của Sài Gòn – Gia Định.