ĐẠI TƯỚNG MAI CHÍ THỌ: VỊ TƯỚNG TÀI BA VÀ NGƯỜI LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI CỦA ĐẤT PHƯƠNG NAM
Người Con Nam Định Và Bản Lĩnh Thép Nơi Lao Tù Thực DânMai Chí Thọ sinh ngày 15/7/1922 tại xã Địch Lễ, huyện Mỹ Lộc (nay thuộc xã Nam Vân, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định) trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Ông là em trai của cố thủ tướng quốc gia Lê Đức Thọ (Phan Đình Khải) và Thượng tướng Phan Trọng Tuệ.Tham gia cách mạng từ năm 14 tuổi, ông sớm bộc lộ ý chí sắt đá của một chiến sĩ kiên trung. Từ năm 1940 đến năm 1945, ông bị thực dân Pháp bắt giữ và giam cầm qua hàng loạt nhà tù khắc nghiệt như Nam Định, Hỏa Lò, Sơn La và "địa ngục trần gian" Côn Đảo. Mọi cực hình tra tấn của kẻ thù không thể bẻ gãy được ý chí cách mạng, ngược lại càng rèn giũa ông trở thành một cán bộ kiên cường.
Linh Hồn Của Lực Lượng An Ninh Chiến Trường Miền Nam khốc liệtSau khi được tự do, Mai Chí Thọ được điều động vào miền Nam công tác. Trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, ông gắn bó máu thịt với chiến trường miền Nam, đặc biệt là vùng Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định.
Bảo vệ đầu não cách mạng: Trên các cương vị Bí thư Khu ủy miền Đông Nam Bộ, Phó Bí thư kiêm Giám đốc Công an Khu Sài Gòn - Gia Định, ông đã trực tiếp tổ chức xây dựng mạng lưới an ninh tinh nhuệ. Lực lượng do ông lãnh đạo đã đập tan nhiều âm mưu gián điệp, bảo vệ an toàn tuyệt đối cho Trung ương Cục miền Nam và các cơ quan đầu não cách mạng nằm ngay sát nách kẻ thù.
Tổng tiến công năm 1975: Trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, ông đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch Ủy ban Quân quản thành phố Sài Gòn - Gia Định, trực tiếp tham gia tiếp quản, ổn định an ninh trật tự cho thành phố vừa được giải phóng.
Vị Thị Trưởng Đổi Mới Của Thành Phố Mang Tên BácSau năm 1975, miền Nam bước vào giai đoạn tái thiết đầy gian khó dưới cơ chế bao cấp xơ cứng. Trên cương vị Phó Bí thư Thường trực, rồi Chủ tịch Ủy ban nhân dân kiêm Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh, ông Năm Xuân đã cùng với đồng chí Nguyễn Văn Linh (khi đó là Bí thư Thành ủy) trở thành những người tiên phong khơi nguồn cho tư duy đổi mới.
"Xé rào" cứu đói cho dân: Trước cảnh thành phố thiếu hụt lương thực nghiêm trọng, ông đã quyết liệt chỉ đạo các ban ngành chủ động xuống các tỉnh miền Tây "mua gạo giá cao" để cung ứng cho nhân dân, phá bỏ rào cản ngăn sông cấm chợ.
Tư duy kinh tế thông thoáng: Ông ủng hộ mạnh mẽ việc thành lập các công ty xuất nhập khẩu đầu tiên, khôi phục sản xuất tiểu thủ công nghiệp, tạo tiền đề thực tiễn quan trọng giúp Trung ương Đảng nhìn nhận và đưa ra quyết sách Đổi mới toàn diện đất nước tại Đại hội VI (1986).
Vị Đại Tướng Đầu Tiên Của Lực Lượng Công An Nhân DânNăm 1987, đồng chí Mai Chí Thọ được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an). Năm 1989, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước phong quân hàm
Đại tướng – trở thành vị Đại tướng đầu tiên của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.Trên cương vị tư lệnh ngành, ông đã thực hiện cuộc cải cách toàn diện:
Đổi mới tư duy an ninh: Chuyển từ tư duy quản lý hành chính, áp đặt sang tư duy phục vụ, dựa vào dân, lấy dân làm gốc để giữ gìn trật tự an toàn xã hội.
Chống tiêu cực mạnh mẽ: Ông chỉ đạo quyết liệt công tác làm trong sạch bộ máy, xử lý nghiêm các trường hợp cán bộ công an vi phạm pháp luật, ức hiếp quần chúng, củng cố niềm tin sâu sắc của nhân dân vào sắc phục công an.
Nhân Cách Bình Dị Và Di Sản Còn MãiĐại tướng Mai Chí Thọ qua đời ngày 28/5/2007 tại Hà Nội. Cả cuộc đời ông là tấm gương sáng ngời về đức tính "Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư". Người dân Sài Gòn luôn nhớ về ông Năm Xuân như một vị lãnh đạo có nụ cười hiền hậu, lối sống vô cùng bình dị, yêu thương trí thức, văn nghệ sĩ và luôn sẵn sàng đối thoại thẳng thắn với nhân dân.Để tri ân những cống hiến to lớn của ông, Nhà nước đã truy tặng ông Huân chương Sao Vàng – phần thưởng cao quý nhất. Tên của Đại tướng Mai Chí Thọ hiện nay được trân trọng đặt cho một trong những đại lộ hiện đại và đẹp nhất TP. Hồ Chí Minh (tuyến đại lộ xuyên bán đảo Thủ Thiêm, kết nối hầm vượt sông Sài Gòn), như một biểu tượng vững chắc cho tầm nhìn phát triển và đổi mới không ngừng của ông.
