ĐẠI TƯỚNG NGUYỄN CHÍ THANH NGƯỜI CÁN BỘ SÂU SÁT VỚI NHÂN DÂN

TỪ MỘT NGƯỜI CON XỨ HUẾ

Năm 1914, tại vùng đất Thừa Thiên Huế, Nguyễn Vịnh ra đời trong một gia đình nông dân.

Ông lớn lên giữa một vùng quê giàu truyền thống văn hóa và yêu nước.

Những năm tuổi trẻ của ông cũng là những năm đất nước đang trải qua nhiều biến động.

Thực dân Pháp vẫn duy trì chế độ cai trị.

Đời sống người dân khó khăn.

Những phong trào yêu nước liên tục diễn ra.

Người thanh niên Nguyễn Vịnh sớm tìm thấy con đường hoạt động cách mạng.

Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, tháng 7/1937, Nguyễn Vịnh được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Chỉ một năm sau, khi mới 24 tuổi, ông được cử làm Bí thư Tỉnh ủy Thừa Thiên.

Hai mươi bốn tuổi.

Một người trẻ.

Nhưng đã phải đứng ở vị trí lãnh đạo một phong trào đang bị đàn áp.

🌿 24 TUỔI – ĐỨNG TRƯỚC MỘT TỈNH ỦY

Đó không phải một nhiệm vụ dễ dàng.

Thời điểm ấy, chính quyền thực dân tăng cường khủng bố.

Cán bộ bị bắt.

Cơ sở bị phá.

Phong trào nhiều lúc gặp khó khăn.

Một người đứng đầu tổ chức không thể chỉ biết ra mệnh lệnh.

Phải biết:

tìm người,
giữ người,
xây dựng cơ sở,
khôi phục phong trào,
và quan trọng nhất là giữ được niềm tin.

Nguyễn Vịnh bước vào công việc ấy khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nhưng chính những năm tháng này đã rèn luyện cho ông khả năng tổ chức và lãnh đạo.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận ông đã thể hiện bản lĩnh, ý chí và khả năng tập hợp cán bộ, đảng viên trong điều kiện phong trào bị đàn áp.

🌱 NHỮNG LẦN BỊ BẮT

Từ năm 1939 đến 1945, Nguyễn Vịnh nhiều lần bị chính quyền thực dân bắt giam.

Ông lần lượt bị giam tại:

nhà lao Thừa Phủ,
Lao Bảo,
và Buôn Ma Thuột.

Nhà tù có thể lấy đi tự do của một con người.

Nhưng không nhất thiết lấy đi được niềm tin của họ.

Trong tù, ông vẫn tham gia tổ chức đấu tranh.

Trao đổi với đồng chí.

Giữ liên lạc.

Học tập.

Và vận động những người cùng cảnh ngộ.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia nhận định ông đã biến những năm tháng trong nhà tù thành một môi trường rèn luyện chính trị và ý chí.

Một người bị giam giữ…

nhưng tư tưởng vẫn tiếp tục hoạt động.

🌿 RA TÙ VÀ TRỞ LẠI VỚI PHONG TRÀO

Tháng 2/1942, sau khi ra khỏi nhà tù Buôn Ma Thuột, Nguyễn Vịnh trở về Thừa Thiên.

Điều đầu tiên ông làm không phải là tìm một nơi an toàn.

Ông tìm hiểu tình hình.

Tìm cán bộ.

Tìm cơ sở.

Tìm hiểu nhân dân đang cần gì.

Tìm cách khôi phục phong trào.

Tại bến đò Vĩnh Tu, ông triệu tập một hội nghị cán bộ toàn tỉnh.

Ở đó, ông cùng các đồng chí phân tích tình hình, phổ biến chủ trương, tổ chức tuyên truyền và vận động quần chúng.

Một trong những công cụ tuyên truyền là tờ báo Vì nước của Đảng bộ Thừa Thiên.

Đó là cách ông làm việc:

không xa rời thực tế.

🌱 MỘT CÁI TÊN MỚI

Tháng 8/1945, tại Hội nghị toàn quốc của Đảng ở Tân Trào, Nguyễn Vịnh được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương và được chỉ định làm Bí thư Xứ ủy Trung Kỳ.

Cũng tại thời điểm lịch sử ấy, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt cho tên mới:

Nguyễn Chí Thanh.

Cái tên ấy theo ông trong suốt chặng đường còn lại.

Và chỉ ít lâu sau, ông cùng Xứ ủy Trung Kỳ lãnh đạo nhân dân tiến hành Tổng khởi nghĩa.

🌿 HUẾ TRONG NHỮNG NGÀY THÁNG TÁM

Cách mạng Tháng Tám diễn ra trong một thời gian rất ngắn.

Nhưng phía sau những ngày tháng ấy là cả một quá trình chuẩn bị.

Tại Huế, việc giành chính quyền có ý nghĩa đặc biệt.

Đây là trung tâm chính trị của chế độ phong kiến lúc bấy giờ.

Nguyễn Chí Thanh cùng các đồng chí ở Trung Kỳ tham gia lãnh đạo phong trào.

Chính quyền cách mạng được thành lập ở nhiều địa phương.

Một thời đại mới bắt đầu.

🌿 BÌNH – TRỊ – THIÊN: MỘT CHIẾN TRƯỜNG ĐẶC BIỆT

Sau Cách mạng Tháng Tám, đất nước bước vào kháng chiến.

Nguyễn Chí Thanh được giao những nhiệm vụ ngày càng lớn.

Năm 1948, ông làm Bí thư Liên khu ủy Liên khu 4.

Địa bàn Liên khu 4 rộng lớn.

Chiến tranh diễn ra gay gắt.

Lực lượng còn thiếu thốn.

Nhân dân phải vừa sản xuất, vừa chiến đấu.

Và chính tại đây, Nguyễn Chí Thanh từng bước hình thành một cách nhìn rất đặc biệt về chiến tranh:

chiến tranh không chỉ là việc của quân đội.

Mà là việc của cả nhân dân.

🌱 “TOÀN DÂN KHÁNG CHIẾN”

Trên chiến trường Bình – Trị – Thiên, ông chủ trương phải dựa vào dân.

Bám dân.

Xây dựng cơ sở.

Phát triển dân quân du kích.

Kết hợp lực lượng địa phương với bộ đội chủ lực.

Cải thiện đời sống.

Đồng thời đấu tranh chống lại các hoạt động kiểm soát của đối phương.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cho biết dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Chí Thanh và tập thể Liên khu ủy, phong trào chiến tranh nhân dân ở Liên khu 4 được đẩy mạnh, kết hợp xây dựng lực lượng vũ trang với phát triển kinh tế và văn hóa.

Đó là một cách nhìn rộng:

muốn có sức mạnh chiến đấu phải có sức mạnh của nhân dân.

🌿 NĂM 1950 – BƯỚC VÀO QUÂN ĐỘI

Năm 1950, Trung ương điều Nguyễn Chí Thanh vào công tác trong quân đội.

Ngày 11/7/1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh bổ nhiệm ông làm Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Bộ Tổng Tư lệnh.

Ông trở thành Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đây là một công việc rất đặc biệt.

Bởi một quân đội không chỉ cần súng.

Không chỉ cần chiến thuật.

Không chỉ cần hậu cần.

Mà còn cần:

tổ chức,
kỷ luật,
tinh thần,
niềm tin,
và sự thống nhất về ý chí.

Nguyễn Chí Thanh tập trung xây dựng công tác Đảng, công tác chính trị trong quân đội.

🌱 “LINH HỒN, MẠCH SỐNG” CỦA QUÂN ĐỘI

Ông đặc biệt coi trọng việc xây dựng quân đội về chính trị.

Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Chí Thanh, công tác Đảng, công tác chính trị trong quân đội được củng cố và phát triển mạnh, trở thành một bộ phận quan trọng trong xây dựng quân đội.

Điều ông quan tâm là:

Người lính phải hiểu mình chiến đấu vì điều gì.

Người cán bộ phải gần gũi với chiến sĩ.

Tổ chức phải thống nhất.

Và trong khó khăn, tinh thần phải được giữ vững.

Đó là một mặt trận không có tiếng súng.

Nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến sức chiến đấu.

🌿 ĐẠI TƯỚNG Ở TUỔI 45

Năm 1959, Nguyễn Chí Thanh được phong quân hàm Đại tướng.

Nhưng ông không chỉ làm việc trong quân đội.

Sau hòa bình lập lại ở miền Bắc, ông được giao một nhiệm vụ hoàn toàn khác:

phụ trách nông nghiệp.

Đây là một trong những chương rất thú vị trong cuộc đời ông.

🌱 TỪ CHIẾN TRƯỜNG ĐẾN ĐỒNG RUỘNG

Năm 1961, Nguyễn Chí Thanh được giao làm Trưởng ban Nông nghiệp Trung ương.

Một vị Đại tướng…

lại đi xuống ruộng.

Ông đi đến các hợp tác xã.

Gặp nông dân.

Xem cách sản xuất.

Tìm hiểu năng suất.

Nghe những khó khăn của người dân.

Trao đổi với cán bộ.

Tham khảo ý kiến các nhà khoa học.

Ông không ngồi trong phòng để chỉ đạo bằng báo cáo.

Ông đi xuống cơ sở.

Báo Quân đội nhân dân ghi nhận ông đã sâu sát cơ sở, lắng nghe người dân, tham khảo ý kiến chuyên gia và tìm hướng mở rộng sản xuất nông nghiệp.

🌿 “PHÁ XIỀNG BA SÀO”

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Nguyễn Chí Thanh tham gia chỉ đạo những vấn đề liên quan đến phát triển sản xuất, trong đó có chủ trương được biết đến với tên gọi “phá xiềng ba sào”, nhằm tạo điều kiện mở rộng sản xuất và nâng cao năng suất.

Điều đáng chú ý không chỉ là một khẩu hiệu.

Mà là cách ông tiếp cận vấn đề.

Ông quan sát thực tế.

Thấy điều gì đang cản trở người nông dân.

Rồi tìm cách tháo gỡ.

Đó cũng là phong cách đã theo ông từ chiến trường.

Muốn giải quyết một vấn đề, trước hết phải hiểu nó từ thực tế.

🌿 NĂM 1964 – LẠI LÊN ĐƯỜNG

Năm 1964, cuộc chiến ở miền Nam bước vào giai đoạn mới.

Quân đội Mỹ bắt đầu trực tiếp đưa lực lượng chiến đấu vào miền Nam.

Trung ương quyết định điều Nguyễn Chí Thanh trở lại chiến trường.

Ông vào Nam giữ chức:

Bí thư Trung ương Cục miền Nam
và Chính ủy các lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng miền Nam.

Từ đồng ruộng miền Bắc…

ông lại trở về với chiến trường.

🌱 MỘT VỊ TƯỚNG ĐI TÌM CÁCH ĐÁNH MỸ

Khi vào miền Nam, Nguyễn Chí Thanh không chỉ ngồi tại cơ quan chỉ huy.

Ông đi thực tế.

Đến các địa bàn.

Gặp cán bộ.

Gặp chiến sĩ.

Tìm hiểu cách đối phương tác chiến.

Quan sát những trận đánh.

Từ thực tiễn ấy, ông cùng các đồng chí tìm cách phát huy thế mạnh của lực lượng cách mạng và hạn chế ưu thế hỏa lực của quân Mỹ.

Một phương châm nổi tiếng gắn với ông là:

“Nắm thắt lưng địch mà đánh.”

Ý tưởng cốt lõi là đưa lực lượng chiến đấu áp sát đối phương, hạn chế khả năng phát huy tối đa ưu thế hỏa lực và pháo binh.

Báo Quân đội nhân dân và các tư liệu kỷ niệm về ông ghi nhận đây là một trong những nét nổi bật trong tư duy quân sự của Nguyễn Chí Thanh tại chiến trường miền Nam.

🌿 NHỮNG “VÀNH ĐAI DIỆT MỸ”

Một nội dung khác gắn với hoạt động của Nguyễn Chí Thanh ở miền Nam là chủ trương xây dựng các “vành đai diệt Mỹ”.

Những khu vực này được xây dựng quanh các căn cứ quân sự, tạo thế trận chiến tranh nhân dân và gây sức ép liên tục lên lực lượng Mỹ.

Điều đáng chú ý là cách ông nhìn chiến trường:

Không chỉ có những trận đánh lớn.

Mà còn có hàng loạt hoạt động nhỏ.

Những người dân.

Những đơn vị địa phương.

Những căn cứ.

Những vùng ven.

Tất cả tạo thành một thế trận rộng lớn.

🌱 “ĐÁNH ĐƯỢC MỸ, THẮNG ĐƯỢC MỸ”

Trong những năm ở chiến trường miền Nam, Nguyễn Chí Thanh thể hiện quan điểm rằng quân và dân miền Nam có thể đối đầu với quân Mỹ nếu tìm được cách đánh phù hợp.

Ông viết nhiều bài dưới các bút danh, trong đó có Hạ sĩ Trường Sơn, để trao đổi về chiến trường và cổ vũ tinh thần chiến đấu.

Nhưng điều đáng chú ý là ông không chỉ nói.

Ông đi tìm thực tế để kiểm chứng.

Trận đánh nào hiệu quả?

Cách đánh nào phù hợp?

Điều kiện nào khiến đối phương phát huy được sức mạnh?

Điều gì giúp lực lượng ta giữ được thế chủ động?

Từ thực tế ấy, tư duy quân sự tiếp tục được bổ sung.

🌿 MỘT NGƯỜI LÃNH ĐẠO LUÔN ĐI XUỐNG CƠ SỞ

Có một điểm xuất hiện nhiều lần trong các tư liệu về Nguyễn Chí Thanh:

ông rất sâu sát cơ sở.

Ở Thừa Thiên.

Ở Bình – Trị – Thiên.

Trong quân đội.

Trên đồng ruộng.

Ở chiến trường miền Nam.

Ông muốn nhìn tận mắt.

Nghe tận tai.

Nói chuyện trực tiếp.

Rồi mới đưa ra kết luận.

Đó là một phong cách làm việc rất đáng chú ý.

Bởi báo cáo có thể cho ta những con số.

Nhưng đi xuống cơ sở giúp người lãnh đạo hiểu:

vì sao những con số ấy lại như vậy.

🌿 CUỐI NĂM 1966 – ĐẦU NĂM 1967

Những năm cuối đời, Nguyễn Chí Thanh vẫn làm việc với cường độ cao.

Năm 1967, ông được Trung ương triệu tập ra miền Bắc để báo cáo tình hình và kế hoạch hoạt động của chiến trường miền Nam.

Ông dự định trở lại chiến trường.

Nhưng kế hoạch ấy không thể thực hiện.

Ngày 6/7/1967, Nguyễn Chí Thanh qua đời tại Hà Nội, khi mới 53 tuổi.

Theo các tư liệu lịch sử, sự ra đi của ông là một tổn thất lớn đối với Đảng và Quân đội nhân dân Việt Nam.

Một cuộc đời chưa dài.

Nhưng đã đi qua rất nhiều mặt trận.

🌿 TỪ NGƯỜI NÔNG DÂN ĐẾN VỊ ĐẠI TƯỚNG

Nhìn lại cuộc đời Nguyễn Chí Thanh, có một điều rất đặc biệt.

Ông không chỉ thuộc về một lĩnh vực.

Ông từng là:

người hoạt động cách mạng,
Bí thư Tỉnh ủy,
lãnh đạo Liên khu,
Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị,
Đại tướng,
người phụ trách nông nghiệp,
Bí thư Trung ương Cục miền Nam,
Chính ủy chiến trường.

Nhưng ở đâu ông cũng mang theo một cách làm việc:

đi vào thực tế.

Đó có lẽ là sợi chỉ đỏ xuyên suốt cuộc đời ông.

🌱 BÀI HỌC CHO TUỔI TRẺ HÔM NAY

1. Muốn làm tốt việc gì, trước hết phải hiểu thực tế

Nguyễn Chí Thanh không chỉ nghiên cứu chiến trường qua báo cáo.

Ông đi đến nơi.

Không chỉ nghe báo cáo về nông nghiệp.

Ông xuống đồng ruộng.

Không chỉ nói về công tác quần chúng.

Ông gặp nhân dân.

Đây là bài học rất gần với cán bộ trẻ hôm nay:

Đừng chỉ ngồi trong phòng để đoán vấn đề của cơ sở. Hãy xuống cơ sở để hiểu vấn đề thật sự là gì.

2. Làm cán bộ phải biết lắng nghe

Một người lãnh đạo không thể chỉ nói.

Phải biết nghe:

nghe người dân,

nghe cán bộ cơ sở,

nghe đồng đội,

nghe người trực tiếp làm việc.

Đôi khi câu trả lời cho một vấn đề không nằm trong văn bản.

Nó nằm ở người đang trực tiếp thực hiện công việc.

3. Đừng ngại thay đổi lĩnh vực

Nguyễn Chí Thanh từng phụ trách quân đội.

Rồi chuyển sang nông nghiệp.

Sau đó lại vào chiến trường miền Nam.

Mỗi nhiệm vụ đều rất khác nhau.

Nhưng ông không nói:

“Đây không phải chuyên môn của tôi.”

Ông học.

Đi thực tế.

Tìm hiểu.

Trao đổi với người có chuyên môn.

Rồi bắt tay vào làm.

Đó là một bài học rất đáng quý đối với tuổi trẻ:

được giao việc mới không nhất thiết phải biết tất cả ngay từ đầu.

Quan trọng là có tinh thần học hỏi và dám bắt đầu.

4. Dám chịu trách nhiệm

Các tư liệu về Nguyễn Chí Thanh nhiều lần nhấn mạnh phong cách:

dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Đây là điều đặc biệt cần thiết đối với cán bộ trẻ.

Không phải lúc nào cũng đúng ngay.

Không phải kế hoạch nào cũng thành công.

Nhưng nếu đã nghiên cứu nghiêm túc và nhận nhiệm vụ, phải dám đứng ra làm.

Và nếu có vấn đề, phải dám nhận trách nhiệm để sửa.

🌿 MỘT CÂU CHUYỆN RẤT ĐẸP VỀ “SÂU SÁT”

Có những người làm lãnh đạo bằng cách đứng rất cao.

Nhìn xuống.

Nguyễn Chí Thanh lại thường được nhắc đến qua một hình ảnh khác:

đi xuống.

Xuống làng.

Xuống ruộng.

Xuống đơn vị.

Xuống chiến trường.

Gặp người dân.

Gặp chiến sĩ.

Nghe những điều rất cụ thể.

Rồi từ những điều rất cụ thể ấy…

tìm ra những vấn đề lớn.

Đó là cách một người lãnh đạo biến thực tiễn thành tri thức.

🌿 LỜI KẾT

Nguyễn Chí Thanh ra đi khi mới 53 tuổi.

Nếu tính theo tuổi đời, đó là một cuộc đời không dài.

Nhưng nếu tính bằng những gì ông đã trải qua…

đó là một hành trình rất rộng.

Từ một thanh niên xứ Huế.

Đến người cộng sản.

Từ nhà tù.

Đến những ngày tháng lãnh đạo phong trào cách mạng.

Từ Bình – Trị – Thiên.

Đến quân đội.

Từ quân đội.

Đến những cánh đồng miền Bắc.

Rồi lại vào chiến trường miền Nam.

Ở mỗi nơi, ông đều cố gắng trả lời một câu hỏi:

“Thực tế đang cần gì?”

Và từ câu trả lời ấy, ông tìm cách hành động.

Có lẽ đó chính là điều khiến câu chuyện về Nguyễn Chí Thanh vẫn còn ý nghĩa với tuổi trẻ hôm nay.

Không phải chỉ vì ông từng là một vị Đại tướng.

Mà bởi ông cho thấy một người cán bộ muốn làm tốt công việc của mình phải biết:

gần dân – hiểu việc – học hỏi – hành động – và chịu trách nhiệm.

🌿 Nguyễn Chí Thanh – từ người con xứ Huế trở thành vị Đại tướng gắn liền với công tác chính trị, chiến tranh nhân dân, nông nghiệp và chiến trường miền Nam.

“Muốn biết một công việc đang có vấn đề ở đâu, hãy đi đến nơi công việc ấy đang diễn ra.”

Đó không phải chỉ là một bài học về công tác cán bộ.

Đó còn là một bài học về cách sống:

đừng đứng quá xa cuộc đời để phán đoán về nó. Hãy bước xuống, lắng nghe, quan sát và cùng mọi người giải quyết vấn đề.