Phút hiên ngang trước pháp trường Khám Chí Hòa

Sau khi bị bắt vào tháng 5 năm 1964 vì tham gia kế hoạch đặt mìn tại cầu Công Lý, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra xét xử và kết án tử hình. Trong thời gian bị giam giữ, ông phải đối mặt với nhiều cuộc thẩm vấn nhưng vẫn giữ vững lập trường của mình. Vụ án nhanh chóng thu hút sự chú ý không chỉ tại Việt Nam mà còn nhận được sự quan tâm của nhiều tổ chức và cá nhân ủng hộ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới. Tên tuổi của người chiến sĩ biệt động trẻ tuổi được nhắc đến trong nhiều hoạt động đoàn kết quốc tế thời bấy giờ.

Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi được đưa ra pháp trường tại khu vực nhà lao Chí Hòa ở Sài Gòn. Trước giờ phút cuối cùng của cuộc đời, ông vẫn giữ thái độ bình tĩnh và thể hiện tinh thần kiên định đối với lý tưởng mà mình theo đuổi. Nhiều tài liệu lịch sử ghi nhận rằng ông từ chối bịt mắt và hô vang những lời thể hiện niềm tin vào độc lập dân tộc trước khi loạt đạn được thi hành.Hình ảnh ấy nhanh chóng được truyền đi rộng rãi, trở thành biểu tượng về lòng dũng cảm và ý chí không khuất phục trước khó khăn, nguy hiểm.

Nguyễn Văn Trỗi hy sinh khi mới 24 tuổi. Sau đó, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Câu chuyện về những phút cuối đời của ông đã đi vào sách báo, văn học, nghệ thuật và trở thành một phần quen thuộc trong các hoạt động giáo dục truyền thống. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, tên tuổi Nguyễn Văn Trỗi vẫn được nhiều thế hệ người Việt Nam biết đến như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và sự kiên cường trước thử thách.