ĐẠI TƯỚNG NGUYỄN CHÍ THANH – VỊ TƯỚNG CỦA CHIẾN TRƯỜNG RỰC LỬA VÀ CÁNH ĐỒNG QUÊ HƯƠNG
Trong lịch sử quân sự Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh, nếu Đại tướng Võ Nguyên Giáp được thế giới biết đến như một bậc thầy về chiến lược xoay chuyển cục diện, thì Đại tướng Nguyễn Chí Thanh lại hiện lên như một linh hồn của công tác chính trị, một vị tướng hành động với tư duy thực tiễn sắc bén và một trái tim luôn đập cùng nhịp thở với nhân dân lao động. Cuộc đời 53 năm của ông tuy ngắn ngủi nhưng đã để lại những dấu ấn vô tiền khoáng hậu, từ những "vành đai diệt Mỹ" ở miền Nam đến "Gió Đại Phong" trên những cánh đồng miền Bắc. Ông là minh chứng rực rỡ cho một nhân cách lớn: quyết đoán trong chỉ huy, sáng tạo trong lý luận và vô cùng giản dị trong lối sống.
Nguyễn Chí Thanh tên thật là Nguyễn Vịnh, sinh ra trong một gia đình nông dân
nghèo tại làng Niêm Phò, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Lớn lên trên
dải đất miền Trung khắc nghiệt, quanh năm đối mặt với thiên tai và sự áp bức của
chế độ phong kiến – thực dân, ông sớm mang trong mình dòng máu quật cường và
lòng căm thù giặc sâu sắc. Xuất thân từ luống cày, gốc rạ, ông thấu hiểu tận cùng
nỗi khổ của người nông dân. Chính cái "gốc rễ" ấy đã nhào nặn nên một vị tướng
không bao giờ xa rời thực tế, một nhà lãnh đạo luôn nhìn thấy sức mạnh vĩ đại ẩn
chứa trong mỗi con người lao động bình thường. Với ông, cách mạng không phải
là những khẩu hiệu xa vời, mà là cơm no, áo ấm và độc lập, tự do cho những người
nghèo khổ.
Dấu ấn lớn đầu tiên trong sự nghiệp của Nguyễn Chí Thanh chính là tài năng thiên
bẩm trong công tác Đảng và công tác chính trị trong quân đội. Được Chủ tịch Hồ
Chí Minh tin tưởng giao trọng trách Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị khi tuổi đời
còn rất trẻ, ông đã đặt nền móng vững chắc cho việc xây dựng quân đội về mặt tư
tưởng. Với ông, quân đội mạnh không chỉ nhờ vũ khí hiện đại, mà quan trọng hơn
hết là ở ý chí và bản lĩnh của người chiến sĩ. Ông là người đề xướng và nuôi dưỡng
những phong trào thi đua rực lửa như "Ba nhất" trong quân đội, biến mỗi đơn vị
thành một pháo đài chính trị vững chắc. Ông quan niệm rằng: "Chính trị là linh
hồn, là thống soái", và thực tế đã chứng minh, dưới sự chỉ đạo của ông, sức mạnh
tinh thần của người lính Việt Nam đã trở thành một thứ vũ khí vô hình nhưng có
sức công phá khủng khiếp trước mọi kẻ thù.
Tuy nhiên, điều khiến tên tuổi của Nguyễn Chí Thanh trở nên đặc biệt và gần gũi
nhất với nhân dân chính là giai đoạn những năm 1960, khi ông được Đảng phân
công phụ trách mặt trận nông nghiệp. Một vị Đại tướng đang cầm quân bỗng nhiên
"rời tay súng, cầm tay cày" là một chuyện hiếm thấy trong lịch sử quân sự thế giới.
Nhưng với Nguyễn Chí Thanh, đó không phải là sự thoái lui mà là một cuộc hành
quân mới trên mặt trận kinh tế. Ông không ngồi trong văn phòng nghe báo cáo hay
xem những con số nhảy múa trên giấy tờ, mà trực tiếp xuống tận đồng ruộng, lội
bùn cùng bà con, ngủ nhà sàn, ăn cơm nắm.
Từ thực tiễn ở hợp tác xã Đại Phong (Quảng Bình), ông đã đúc kết và phát động
phong trào "Gió Đại Phong" thổi bùng lên luồng sinh khí mới trên khắp các làng
quê miền Bắc. Ông chỉ rõ rằng muốn nông nghiệp phát triển thì phải cải tiến quản
lý, cải tiến kỹ thuật và quan trọng nhất là phải làm cho người nông dân thực sự làm
chủ ruộng đồng. Hình ảnh "Đại tướng nông nghiệp" Nguyễn Chí Thanh mặc áo bà
ba, đi dép lốp, tươi cười trò chuyện cùng bà con bên bờ ruộng đã trở thành một
biểu tượng bất diệt cho sự gắn bó máu thịt giữa lãnh đạo và nhân dân. Ông đã
chứng minh rằng: Một vị tướng giỏi không chỉ biết cách đánh giặc, mà còn phải
biết cách lo cho cái dạ dày của nhân dân được ấm, cái lưng của người thợ được
thẳng.
Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt nhất, Nguyễn Chí
Thanh lại được Đảng và Bác Hồ tin tưởng cử vào miền Nam với cương vị Bí thư
Trung ương Cục, Chính ủy Quân giải phóng miền Nam Việt Nam. Giữa chiến
trường rực lửa, nơi quân đội Mỹ tràn vào với hỏa lực cực mạnh và những công
nghệ quân sự tiên tiến nhất, ông đã đưa ra những nhận định chiến lược sắc bén làm
thay đổi hoàn toàn cục diện. Lúc bấy giờ, không ít người lo ngại về việc làm sao để
một quân đội non trẻ có thể đối đầu trực diện với "con ngoáo ngợp" Mỹ. Nhưng
Nguyễn Chí Thanh, bằng nhãn quan chính trị và quân sự nhạy bén, đã đưa ra câu
khẩu hiệu bất hủ: "Nắm thắt lưng địch mà đánh".
Chiến thuật này là một sáng tạo độc đáo của nghệ thuật quân sự Việt Nam: áp sát
quân địch, buộc chúng phải đánh cận chiến để vô hiệu hóa ưu thế về pháo binh và
không quân tầm xa của Mỹ. Từ thực tiễn chiến thắng Vạn Tường, Plei Me, ông đã
tổng kết thành lý luận và khẳng định: Việt Nam hoàn toàn có thể đánh thắng Mỹ
bằng cách đánh của mình. Ông là người đã truyền ngọn lửa tự tin, ý chí quyết
thắng cho toàn thể quân dân miền Nam, biến mỗi vùng đất thành một "vành đai
diệt Mỹ" khiến kẻ thù khiếp sợ. Tư duy của ông luôn là tư duy tiến công, không sợ
hãi, không giáo điều, luôn lấy thực tiễn chiến trường làm thước đo cho mọi kế
hoạch tác chiến.
Đại tướng Nguyễn Chí Thanh qua đời đột ngột vì một cơn đau tim vào tháng 7
năm 1967, ngay trước khi ông chuẩn bị trở lại chiến trường miền Nam để trực tiếp
chỉ đạo những chiến dịch mang tính bước ngoặt. Sự ra đi của ông là một tổn thất
vô cùng lớn lao cho cách mạng Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lặng đi khi
nghe tin dữ về người học trò mà Người vô cùng yêu quý và tin cẩn. Ông mất đi khi
tuổi đời còn rất sung sức, nhưng những gì ông để lại cho dân tộc là một di sản
khổng lồ về cả lý luận chính trị, quân sự và kinh tế.
Cuộc đời Đại tướng Nguyễn Chí Thanh là minh chứng cho tinh thần "nói đi đôi với
làm", một phong cách làm việc sâu sát, quyết liệt nhưng vô cùng dân chủ. Ông là
người ghét cay ghét đắng bệnh hình thức, thói quan liêu và sự giáo điều. Với ông,
mỗi nghị quyết của Đảng phải trở thành "cơm ăn, áo mặc" cho nhân dân, mỗi chiến
lược quân sự phải xuất phát từ thực tế xương máu trên chiến trường. Ông sống giản
dị, chân thành, luôn dành tình cảm đặc biệt cho cấp dưới và người lao động.
Nhìn lại cuộc đời ông, ta thấy một nhân cách lớn hội tụ đủ đức - tài - dũng. Ông là
vị Đại tướng của quân đội nhưng cũng là vị Đại tướng của những người nông dân.
Di sản ông để lại không chỉ là những chiến công lẫy lừng trên chiến trường, mà
còn là tinh thần "Gió Đại Phong" luôn thúc giục sự đổi mới, là chiến thuật "Nắm
thắt lưng địch" biểu tượng cho lòng dũng cảm và trí tuệ Việt Nam. Nguyễn Chí
Thanh mãi mãi là một ngôi sao sáng trên bầu trời cách mạng, một người con ưu tú
của đất cố đô Huế đã sống một cuộc đời rực rỡ và trọn vẹn vì độc lập của Tổ quốc


