Đại tướng Nguyễn Quyết – Dấu ấn trong Cách mạng Tháng Tám ở Hà Nội
Ngày 19/8/1945 là một trong những dấu mốc lớn của Cách mạng Tháng Tám. Trên cương vị Bí thư Thành ủy Hà Nội và Ủy viên quân sự Ủy ban Khởi nghĩa, Nguyễn Quyết tham gia quyết định thời điểm và tổ chức cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại Thủ đô.
Trong lịch sử Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Hà Nội là một trong những địa bàn có ý nghĩa đặc biệt. Việc giành chính quyền tại trung tâm chính trị của Đông Dương có tác động lớn đến phong trào cách mạng trên cả nước. Trong sự kiện ấy, Nguyễn Quyết giữ cương vị Bí thư Thành ủy Hà Nội, đồng thời là Ủy viên quân sự trong Ủy ban Khởi nghĩa Hà Nội.
Sau khi Nhật đầu hàng Đồng minh, Thành ủy Hà Nội đứng trước một tình thế đặc biệt: chính quyền đối phương suy yếu nhưng quân Nhật vẫn còn vũ khí và lực lượng tại thành phố. Nếu hành động quá sớm, cách mạng có thể gặp tổn thất; nhưng nếu chậm trễ, thời cơ giành chính quyền có thể bị bỏ lỡ.
Từ ngày 17 đến 18/8, Thành ủy và các cơ quan lãnh đạo khởi nghĩa liên tục họp để đánh giá tình hình. Nguyễn Quyết cho rằng quân Nhật đang co cụm, không có dấu hiệu chủ động đàn áp phong trào, trong khi quần chúng đã sẵn sàng. Vì vậy, ông cùng tập thể lãnh đạo quyết định tiến hành khởi nghĩa vào ngày 19/8.
Sáng 19/8/1945, hàng chục vạn quần chúng từ nhiều khu vực tập trung về trung tâm Hà Nội. Cuộc mít tinh lớn tại Quảng trường Nhà hát Lớn nhanh chóng chuyển thành cuộc biểu tình cách mạng. Lực lượng tự vệ được bố trí làm nòng cốt, phối hợp với quần chúng tiến về những cơ quan đầu não của chính quyền cũ.
Theo tư liệu của Báo Nhân Dân, lực lượng cách mạng tiến đánh và chiếm nhiều cơ quan quan trọng như Phủ Khâm sai, Trại Bảo an binh, Tòa Thị chính, Sở Mật thám và Hỏa Lò. Các mục tiêu lần lượt rơi vào tay lực lượng cách mạng trong thời gian ngắn.
Nguyễn Quyết cũng trực tiếp tham gia chỉ đạo lực lượng tại Trại Bảo an binh. Theo tư liệu Báo Quân đội nhân dân, ông được giao chỉ huy đoàn biểu tình đi chiếm trại ở số 40 Hàng Bài. Khi quân Nhật xuất hiện, ông xử lý tình huống bằng phương pháp kiên quyết nhưng mềm dẻo, góp phần tránh một cuộc đối đầu có thể gây bất lợi cho khởi nghĩa.
Thắng lợi ở Hà Nội có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi Thủ đô. Tin Hà Nội giành chính quyền nhanh chóng được truyền đi, tạo khí thế mạnh mẽ và cổ vũ các địa phương khác đứng lên. Báo Nhân Dân đánh giá thắng lợi của Hà Nội đã góp phần đưa Tổng khởi nghĩa lên một bước phát triển mới và thúc đẩy phong trào giành chính quyền trên toàn quốc.
Với Nguyễn Quyết, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là dấu mốc đặc biệt trong sự nghiệp. Từ một cán bộ hoạt động bí mật, ông trở thành người trực tiếp tham gia lãnh đạo một cuộc khởi nghĩa có ý nghĩa lịch sử tại Thủ đô.
