Đại tướng Nguyễn Quyết – Người thanh niên sớm đến với cách mạng

Đại tướng Nguyễn Quyết, tên khai sinh là Nguyễn Tiến Văn, sinh ngày 20/8/1922 tại xã Chính Nghĩa, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên, trong một gia đình nông dân. Tuổi trẻ của ông diễn ra trong hoàn cảnh đất nước đang chịu ách thống trị của thực dân Pháp, phong trào yêu nước và cách mạng từng bước phát triển. Chính trong bối cảnh đó, Nguyễn Quyết sớm tiếp xúc với phong trào đấu tranh và lựa chọn con đường hoạt động cách mạng.

Năm 1939, khi mới 17 tuổi, ông tham gia hoạt động trong Đoàn Thanh niên phản đế. Đây là bước khởi đầu quan trọng trong quá trình hình thành bản lĩnh chính trị của người cán bộ cách mạng sau này. Chỉ một thời gian ngắn sau, tháng 5/1940, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và được giao làm Ủy viên Thanh niên huyện.

Từ năm 1942 đến năm 1943, Nguyễn Quyết làm Bí thư Chi bộ ghép ở địa phương và tham gia Ban Cán sự tỉnh Hưng Yên. Công việc lúc đó chủ yếu diễn ra trong điều kiện bí mật, đòi hỏi cán bộ cách mạng phải có khả năng giữ vững nguyên tắc, tổ chức cơ sở và vận động quần chúng. Đây cũng là thời kỳ ông tích lũy những kinh nghiệm đầu tiên về công tác tổ chức và lãnh đạo phong trào.

Cuối năm 1943, Nguyễn Quyết được điều ra Hà Nội, phụ trách phong trào ngoại thành. Việc hoạt động tại một trung tâm chính trị quan trọng như Hà Nội giúp ông có điều kiện tiếp xúc với phong trào cách mạng ở đô thị, đồng thời nắm bắt tình hình chính trị đang diễn biến nhanh chóng. Đến cuối năm 1944, ông được giao làm Ủy viên Ban Cán sự Hà Nội và đầu năm 1945 trở thành Bí thư Ban Cán sự Hà Nội.

Đây là thời điểm có ý nghĩa đặc biệt. Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn quyết định, phát xít Nhật ngày càng suy yếu, trong khi phong trào cách mạng Việt Nam chuẩn bị cho một cuộc tổng khởi nghĩa. Tại Hà Nội, việc xây dựng cơ sở chính trị, phát triển lực lượng và chuẩn bị điều kiện cho khởi nghĩa trở thành nhiệm vụ cấp thiết.

Nguyễn Quyết khi ấy là một cán bộ còn trẻ nhưng đã có nhiều năm hoạt động bí mật. Ông được giao phụ trách cả công tác chính trị và quân sự, tạo điều kiện để phát huy khả năng tổ chức và quyết đoán trong những thời điểm có tính bước ngoặt.

Những năm từ 1939 đến 1944 vì thế có thể xem là giai đoạn hình thành bản lĩnh cách mạng của Nguyễn Quyết. Từ một thanh niên Hưng Yên tham gia phong trào, ông trở thành cán bộ chủ chốt của Hà Nội ngay trước Cách mạng Tháng Tám. Những kinh nghiệm tích lũy trong giai đoạn này sau đó được ông vận dụng trực tiếp khi lãnh đạo cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền tại Thủ đô tháng 8/1945.