Đại tướng Nguyễn Sơn – Vị Khu trưởng Liên khu 4
Năm 1947, Nguyễn Sơn được điều về làm Khu trưởng Liên khu 4. Tại đây, ông góp phần xây dựng lực lượng chủ lực, củng cố hậu phương và tổ chức chiến đấu trong một địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng.
Giữa năm 1947, khi chiến sự ở Bình Trị Thiên diễn biến ngày càng ác liệt, Nguyễn Sơn được điều về làm Khu trưởng Liên khu 4. Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất trong sự nghiệp của ông tại Việt Nam.
Liên khu 4 khi đó có vị trí chiến lược đặc biệt. Địa bàn trải rộng qua Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình và các khu vực liên quan đến Bình Trị Thiên. Đây vừa là chiến trường trực tiếp, vừa là hậu phương quan trọng cho cuộc kháng chiến.
Khi Nguyễn Sơn đến nhận nhiệm vụ, chiến trường đang đứng trước nhiều khó khăn. Một số khu vực bị địch uy hiếp, lực lượng vũ trang cần được củng cố, trong khi hậu phương phải bảo đảm nhân lực và vật lực cho chiến tranh.
Nguyễn Sơn chủ trương vừa chiến đấu vừa xây dựng lực lượng. Ông trực tiếp chỉ huy tiêu diệt đồn Troóc, góp phần khai thông đường liên lạc từ cơ quan Tổng hành dinh vào mặt trận Bình Trị Thiên và Liên khu 5.
Một trong những dấu ấn nổi bật của Nguyễn Sơn là công tác huấn luyện. Ông rất quan tâm đến việc nâng cao trình độ chiến đấu của bộ đội. Ông đưa ra hình thức huấn luyện “Đại đội tập”, một phương pháp tổ chức huấn luyện thực tế nhằm nâng cao khả năng chiến đấu của đơn vị.
Theo Báo Quân đội nhân dân, Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp đánh giá cao sáng kiến “Đại đội tập” của Nguyễn Sơn.
Nguyễn Sơn cũng cho thành lập Trường Quân chính của Liên khu để đào tạo cán bộ bổ sung cho chiến trường. Ông hiểu rằng muốn xây dựng quân đội lâu dài thì phải có đội ngũ cán bộ đủ năng lực.
Một tài liệu quan trọng khác do ông biên soạn là “Dân quân – Một lực lượng chiến lược”. Tài liệu này thể hiện nhận thức của ông về vai trò của lực lượng dân quân, du kích trong chiến tranh nhân dân.
Không chỉ quan tâm đến quân sự, Nguyễn Sơn còn chú trọng xây dựng đời sống văn hóa ở Liên khu 4. Dưới sự lãnh đạo của ông, khu vực này trở thành một trung tâm văn hóa kháng chiến, thu hút nhiều nhà văn, nhà thơ và trí thức.
Ông đề xuất mở Lớp văn hóa kháng chiến, thành lập Báo Vệ quốc quân Khu 4 và các đoàn văn công. Những hoạt động này cho thấy Nguyễn Sơn nhìn nhận văn hóa và tinh thần cũng là một bộ phận của sức mạnh kháng chiến.
Nguyễn Sơn vì vậy không chỉ là người chỉ huy quân sự. Ông còn là người tổ chức, đào tạo và xây dựng hậu phương.
Những năm tháng ở Liên khu 4 đã tạo nên hình ảnh “Khu trưởng Nguyễn Sơn” rất đặc biệt trong ký ức của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.
