Đại tướng Phạm Văn Trà – Sư đoàn trưởng Sư đoàn 330 tại Campuchia

Tháng 8-1980, Phạm Văn Trà được giao chức Sư đoàn trưởng Sư đoàn 330. Theo tiểu sử chính thức, đơn vị sau đó tham chiến tại Campuchia.

Đây là thời điểm quân đội Việt Nam đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ biên giới Tây Nam và phối hợp với lực lượng cách mạng Campuchia trong cuộc đấu tranh chống chế độ Khmer Đỏ.

Đối với Phạm Văn Trà, nhiệm vụ mới có nhiều điểm khác với chiến trường miền Tây Nam Bộ trước đây.

Ông không còn chỉ huy một trung đoàn mà đứng đầu một sư đoàn. Quy mô lực lượng lớn hơn đồng nghĩa với yêu cầu tổ chức và điều hành phức tạp hơn.

Địa bàn Campuchia cũng có những đặc điểm riêng về địa hình, khoảng cách và điều kiện bảo đảm hậu cần.

Các đơn vị Việt Nam phải hoạt động trong điều kiện xa hậu phương, đồng thời đối phó với lực lượng Khmer Đỏ vẫn tiếp tục hoạt động tại nhiều khu vực.

Trong hoàn cảnh đó, vai trò của người chỉ huy không chỉ nằm ở việc tổ chức các hoạt động quân sự mà còn phải bảo đảm khả năng duy trì lực lượng trong thời gian dài.

Sư đoàn 330 trở thành một trong những đơn vị quan trọng trên chiến trường này.

Phạm Văn Trà đã vận dụng kinh nghiệm nhiều năm ở chiến trường miền Tây Nam Bộ cùng kiến thức quân sự được đào tạo tại Học viện Quân sự cấp cao để thực hiện nhiệm vụ.

Thực tế chiến trường tiếp tục giúp ông tích lũy kinh nghiệm về chỉ huy ở cấp độ lớn hơn.

Ba năm sau khi trở thành Sư đoàn trưởng, tháng 3-1983, Phạm Văn Trà được giao chức Phó Tư lệnh Mặt trận 979.

Việc chuyển từ Sư đoàn trưởng lên Phó Tư lệnh Mặt trận cho thấy quá trình trưởng thành của ông trong hệ thống chỉ huy.

Nếu ở Sư đoàn 330 ông chịu trách nhiệm trực tiếp đối với một đơn vị cụ thể, thì tại Mặt trận 979, phạm vi nhiệm vụ rộng hơn và liên quan đến nhiều lực lượng, nhiều địa bàn.

Giai đoạn 1980–1983 vì thế là một dấu mốc quan trọng.

Phạm Văn Trà từ một cán bộ trưởng thành trong cuộc chiến tranh giải phóng đã trở thành một cán bộ chỉ huy cấp cao trong nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế.