Đại tướng Phùng Quang Thanh – người lính trưởng thành từ chiến trường đến trọng trách quốc gia

Đại tướng Phùng Quang Thanh – người lính trưởng thành từ chiến trường đến trọng trách quốc gia

Đại tướng Phùng Quang Thanh là một trong những tướng lĩnh tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam thời kỳ hiện đại. Cuộc đời và sự nghiệp của ông gắn liền với quá trình chiến đấu, rèn luyện, trưởng thành trong quân đội; từ một người chiến sĩ trực tiếp cầm súng nơi chiến trường, ông từng bước đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng và trở thành Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Hành trình ấy là minh chứng cho bản lĩnh, ý chí, tinh thần kỷ luật và sự tận tụy của một người lính suốt đời gắn bó với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc và quân đội.

Đồng chí Phùng Quang Thanh sinh ngày 2 tháng 2 năm 1949, quê ở xã Thạch Đà, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội. Sinh ra trong giai đoạn đất nước còn nhiều gian khó, ông sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng và tham gia quân đội khi tuổi đời còn rất trẻ. Tháng 7 năm 1967, ông tham gia cách mạng, trở thành chiến sĩ Tiểu đoàn 20, Sư đoàn 312. Chỉ một năm sau, ngày 11 tháng 6 năm 1968, ông được kết nạp vào Đảng, đánh dấu bước trưởng thành quan trọng về lý tưởng, phẩm chất và trách nhiệm của một người chiến sĩ cách mạng.

Từ tháng 3 năm 1968 đến tháng 10 năm 1971, đồng chí Phùng Quang Thanh công tác tại Đại đội 9, Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 64, Sư đoàn 320. Trong môi trường chiến đấu ác liệt, ông lần lượt đảm nhiệm các chức vụ từ Tiểu đội phó, Tiểu đội trưởng, Trung đội phó, Trung đội trưởng, Phó đại đội trưởng đến Đại đội trưởng. Đây là giai đoạn quan trọng, giúp ông được rèn luyện trực tiếp trong thực tiễn chiến trường, tích lũy kinh nghiệm chỉ huy, tổ chức chiến đấu và xây dựng bản lĩnh của người cán bộ quân đội.

Từ tháng 11 năm 1971 đến tháng 7 năm 1972, ông là học viên đào tạo cán bộ tiểu đoàn tại Trường Sĩ quan Lục quân 1. Sau thời gian học tập, ông trở lại đơn vị và từ tháng 8 năm 1972 đến tháng 7 năm 1974, đảm nhiệm chức vụ Phó tiểu đoàn trưởng, rồi Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 64, Sư đoàn 320B. Việc vừa trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu, vừa được đào tạo bài bản trong nhà trường quân đội đã góp phần hình thành ở ông phong cách chỉ huy chắc chắn, quyết đoán và kỷ luật.

Từ tháng 8 năm 1974 đến tháng 12 năm 1976, đồng chí Phùng Quang Thanh tiếp tục học tập tại Học viện Quân sự, nay là Học viện Lục quân, theo chương trình đào tạo cán bộ trung đoàn. Sau đó, ông trở về công tác tại Trung đoàn 64, Sư đoàn 320B, Quân đoàn 1 với cương vị Tham mưu trưởng Trung đoàn. Đây là thời kỳ đất nước vừa thống nhất, quân đội bước vào giai đoạn xây dựng, củng cố lực lượng, bảo vệ thành quả cách mạng và chuẩn bị đáp ứng những yêu cầu mới của nhiệm vụ quốc phòng.

Trong những năm tiếp theo, đồng chí Phùng Quang Thanh tiếp tục trải qua nhiều cương vị công tác và học tập quan trọng. Ông từng là học viên Trường Văn hóa Quân đoàn 1, Phó trung đoàn trưởng, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 64, Sư đoàn 390, Quân đoàn 1. Từ tháng 1 đến tháng 10 năm 1983, ông được cử đi học đào tạo Trung đoàn trưởng bộ binh cơ giới tại Liên Xô. Sau khi trở về, ông giữ chức Phó sư đoàn trưởng kiêm Tham mưu trưởng Sư đoàn 390, Quân đoàn 1.

Không ngừng học tập để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác quân sự, từ tháng 5 năm 1984 đến tháng 2 năm 1986, ông học tiếng Nga tại Đại học Ngoại ngữ quân sự, nay là Học viện Khoa học Quân sự. Tiếp đó, ông học tại Học viện Quân sự cấp cao, nay là Học viện Quốc phòng. Những năm tháng học tập trong và ngoài nước đã giúp ông mở rộng tư duy quân sự, nâng cao trình độ chỉ huy, tham mưu và tổ chức lực lượng trong điều kiện mới.

Từ tháng 9 năm 1986 đến tháng 7 năm 1988, đồng chí Phùng Quang Thanh giữ chức Phó sư đoàn trưởng kiêm Tham mưu trưởng, sau đó phụ trách Sư đoàn trưởng rồi Sư đoàn trưởng Sư đoàn 390, Quân đoàn 1. Từ tháng 8 năm 1988 đến tháng 2 năm 1989, ông là Sư đoàn trưởng Sư đoàn 312, Quân đoàn 1. Đây là những cương vị chỉ huy quan trọng, thể hiện sự tin tưởng của tổ chức đối với năng lực lãnh đạo, chỉ huy và phẩm chất chính trị của ông.

Sau các giai đoạn học tập, bồi dưỡng tại Học viện Kỹ thuật quân sự, Học viện Voroshilov thuộc Bộ Tổng Tham mưu Liên Xô và Học viện Quân sự cấp cao, đồng chí Phùng Quang Thanh tiếp tục được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng. Từ tháng 2 đến tháng 8 năm 1991, ông phụ trách Tham mưu trưởng Quân đoàn 1. Từ tháng 9 năm 1991 đến tháng 1 năm 1994, ông tiếp tục giữ chức Sư đoàn trưởng Sư đoàn 312, Quân đoàn 1. Những cương vị này cho thấy ông là cán bộ chỉ huy trưởng thành vững chắc từ cấp cơ sở, có năng lực tổ chức, quản lý và điều hành đơn vị lớn.

Từ tháng 2 năm 1994 đến tháng 8 năm 1997, đồng chí Phùng Quang Thanh đảm nhiệm chức vụ Phó cục trưởng, rồi Cục trưởng Cục Tác chiến, Bộ Tổng Tham mưu. Đây là cơ quan tham mưu chiến lược quan trọng của quân đội, đòi hỏi người cán bộ phải có tư duy toàn diện, khả năng nắm bắt tình hình, xử lý vấn đề nhanh nhạy và đề xuất phương án phù hợp trong công tác quân sự, quốc phòng. Việc đảm nhiệm cương vị này đánh dấu bước chuyển quan trọng của ông từ chỉ huy đơn vị sang lĩnh vực tham mưu cấp chiến lược.

Sau thời gian học lý luận chính trị cao cấp tại Học viện Chính trị quân sự, từ tháng 2 năm 1998 đến tháng 5 năm 2001, đồng chí Phùng Quang Thanh giữ chức Tư lệnh Quân khu 1. Trên cương vị này, ông trực tiếp lãnh đạo, chỉ huy lực lượng vũ trang trên địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng ở phía Bắc Tổ quốc. Đây là giai đoạn ông tiếp tục khẳng định năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương và xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng vào tháng 4 năm 2001, đồng chí Phùng Quang Thanh được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Từ tháng 6 năm 2001 đến tháng 5 năm 2006, ông là Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Đây là cương vị đặc biệt quan trọng trong hệ thống lãnh đạo, chỉ huy quân đội, gắn với nhiệm vụ tham mưu chiến lược về quân sự, quốc phòng cho Đảng, Nhà nước và Quân ủy Trung ương.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng vào tháng 4 năm 2006, đồng chí tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, được Ban Chấp hành Trung ương Đảng bầu vào Bộ Chính trị. Cùng năm đó, ông được chỉ định giữ chức Phó Bí thư Quân ủy Trung ương và được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Trên cương vị này, Đại tướng Phùng Quang Thanh cùng tập thể Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; đồng thời tham mưu cho Đảng, Nhà nước nhiều chủ trương quan trọng về quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng vào tháng 1 năm 2011, đồng chí tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, được bầu lại vào Bộ Chính trị và tiếp tục giữ chức Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đến tháng 4 năm 2016. Trong giai đoạn này, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đặt ra nhiều yêu cầu mới, đòi hỏi quân đội vừa giữ vững bản chất cách mạng, vừa nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu và khả năng sẵn sàng xử lý các tình huống quốc phòng, an ninh.

Tháng 10 năm 2016, đồng chí Phùng Quang Thanh được Đảng, Nhà nước cho nghỉ theo chế độ. Nhìn lại quá trình công tác, ông là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa IX, X, XI; Ủy viên Bộ Chính trị các khóa X, XI; đại biểu Quốc hội các khóa XI, XII, XIII. Những trọng trách đó cho thấy sự tín nhiệm cao của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với một cán bộ quân đội đã có nhiều cống hiến trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong quá trình phục vụ quân đội, đồng chí Phùng Quang Thanh được thăng quân hàm Thiếu tướng vào tháng 10 năm 1994, Trung tướng vào tháng 11 năm 1999, Thượng tướng vào tháng 6 năm 2003 và Đại tướng vào tháng 7 năm 2007. Hành trình từ người chiến sĩ trực tiếp chiến đấu đến cấp hàm Đại tướng là biểu hiện sinh động của quá trình phấn đấu bền bỉ, rèn luyện nghiêm túc và cống hiến liên tục trong suốt nhiều thập kỷ.

Với nhiều công lao và thành tích xuất sắc đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng, dân tộc và quân đội, đồng chí Đại tướng Phùng Quang Thanh được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh, danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng cùng nhiều huân chương, huy chương cao quý khác. Những phần thưởng ấy là sự ghi nhận đối với quá trình chiến đấu, công tác và cống hiến của ông cho sự nghiệp xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam và bảo vệ Tổ quốc.

Điều nổi bật trong cuộc đời binh nghiệp của Đại tướng Phùng Quang Thanh là sự trưởng thành liên tục từ thực tiễn. Ông không đi lên bằng con đường bằng phẳng, mà trải qua nhiều vị trí từ chiến sĩ, cán bộ cấp phân đội, tiểu đoàn, trung đoàn, sư đoàn, quân đoàn, quân khu đến cơ quan chiến lược của Bộ Quốc phòng. Ở mỗi chặng đường, ông đều gắn bó với đơn vị, với nhiệm vụ, với yêu cầu của quân đội trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể.

Cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Phùng Quang Thanh để lại dấu ấn của một người lính giàu bản lĩnh, một cán bộ chỉ huy có quá trình rèn luyện lâu dài và một nhà lãnh đạo quân sự từng giữ nhiều trọng trách lớn của đất nước. Từ chiến trường đến nghị trường, từ đơn vị cơ sở đến Bộ Quốc phòng, ông luôn gắn bó với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, xây dựng quân đội và phụng sự nhân dân.

Đại tướng Phùng Quang Thanh là tấm gương tiêu biểu về ý chí phấn đấu, tinh thần kỷ luật, lòng trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân. Nhắc đến ông là nhắc đến hình ảnh một người lính trưởng thành từ chiến đấu, một vị tướng đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp quân sự, quốc phòng của đất nước. Những đóng góp của ông tiếp tục được ghi nhận như một phần trong truyền thống vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.