Đại tướng sống mãi với nhân dân các dân tộc Cao Bằng
Đại tướng sống mãi với nhân dân các dân tộc Cao Bằng
Sinh thời, Đại tướng Võ Nguyên Giáp luôn coi Cao Bằng là quê hương thứ hai của Người. Người đã ra đi, nhưng những dấu ấn lịch sử, tình cảm đặc biệt của Đại tướng sống mãi trong lòng nhân dân các dân tộc Cao Bằng, là động lực để quê hương cội nguồn cách mạng phấn đấu vươn lên.
TÍCH CỰC GÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN PHONG TRÀO CÁCH MẠNG Ở CAO BẰNG
Tại Nguyên Bình, để phong trào Việt Minh phát triển sâu rộng, kịp thời có đội ngũ cán bộ để chỉ đạo phong trào, Võ Nguyên Giáp và đồng chí Lê Thiết Hùng đã đến Kim Mã - Tam Lọng (xã Tam Kim ngày nay), nơi chưa có tổ chức Việt Minh để mở lớp huấn luyện cán bộ; xây dựng vùng này làm nơi đứng chân, phát triển phong trào về xuôi, mở đường Nam Tiến theo chủ trương của Bác Hồ và Liên Tỉnh ủy Cao - Bắc - Lạng. Địch khủng bố gắt gao vì biết có cán bộ Trung ương đang hoạt động tại đây, nhưng hai đồng chí vẫn kiên quyết ở lại để chỉ đạo phong trào. Có lần, Bác Hồ được tin địch khủng bố to nên cử đồng chí Quang Hưng đến đón, Võ Nguyên Giáp bàn với đồng chí Thiết Hùng phải ở lại vì cơ sở tại vùng này mới xây dựng, đồng bào chưa có kinh nghiệm chống khủng bố, nếu cán bộ rút đi thì chắc chắn cơ sở sẽ dễ bị phá vỡ và nói với đồng chí Quang Hưng về báo cáo lại với Bác cho ở lại để duy trì phong trào. Cán bộ và đồng bào địa phương cũng lo lắng, khuyên các đồng chí tạm lánh đi nơi khác để tránh trường hợp bất trắc, Võ Nguyên Giáp đã nói: “Trong lúc địch đang khủng bố quyết liệt, tôi kiên quyết ở lại với bà con, đồng chí mình. Khó khăn gian khổ cùng chịu đựng và chắc chắn sẽ vượt qua khó khăn này”.
Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Võ Nguyên Giáp, phong trào cách mạng tại Tam Kim, Nguyên Bình lại phát triển lớn mạnh. 17 h ngày 22/12/1944, tại khu rừng Trần Hưng Đạo, châu Nguyên Bình, Cao Bằng, Võ Nguyên Giáp thay mặt Đoàn thể đọc Diễn từ tuyên bố thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (VNTTGPQ), tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng. Ngay sau khi thành lập, ông chỉ huy Đội VNTTGPQ giành thắng lợi trong 2 trận đánh đồn Phai Khắt (25/12/1944), Nà Ngần (26/12/1944) mở ra truyền thống “đánh thắng trận đầu, đã ra quân là đánh thắng” của quân đội ta.
Trong Chiến dịch Biên giới 1950, một lần nữa Đại tướng Võ Nguyên Giáp lại ghi những dấu ấn lịch sử trên mảnh đất quê hương cội nguồn cách mạng Cao Bằng. Trên cương vị Bộ trưởng Quốc phòng kiêm Tổng tư lệnh - Tổng Chính ủy, Bí thư Quân ủy Trung ương; Bí thư Đảng ủy, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Chiến dịch ông đã trực tiếp trinh sát thực địa, đánh giá tình hình, báo cáo và được Hồ Chủ tịch chấp thuận chuyển chủ trương tấn công Cao Bằng, nơi địch đông quân, phòng ngự mạnh, địa hình có sông ngăn cách, không thuận lợi cho tiến công sang đánh Đông Khê, đồng thời thực hiện “công đồn, diệt viện”. Quyết định sáng suốt và tài thao lược của Đại tướng đã làm nên chiến thắng có ý nghĩa lịch sử, chiến lược quan trọng. Quân ta đánh tan cứ điểm Đông Khê, bao vây, tiêu diệt viện binh từ Thất Khê lên và quân địch rút chạy từ Cao Bằng về, giải phóng hoàn toàn Cao Bằng, Chiến dịch Biên giới toàn thắng, tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc được khai thông, phá thế bao vây căn cứ địa Việt Bắc của địch...
NGHĨA TÌNH SÂU NẶNG VỚI QUÊ HƯƠNG CỘI NGUỒN CÁCH MẠNG
Với những chiến công “Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, khi đã được cả thế giới ngưỡng mộ, vị tướng văn võ song toàn, thiên tài quân sự lỗi lạc của tất cả mọi thời đại vẫn “nhớ mãi những ngày gian khổ, đồng bào và đồng chí đã từng che chở, bảo vệ Chủ tịch Hồ Chí Minh, coi các cán bộ, chiến sỹ như người thân trong gia đình hết lòng đùm bọc bảo vệ” và “Tôi rất nhớ đến công ơn của đồng bào Cao Bằng mà tôi luôn coi là quê hương thứ hai”. Với tình cảm đặc biệt với quê hương cội nguồn cách mạng, không chỉ một lần, Đại tướng đã từng mong mỏi “Không có Pác Bó, không có chiến thắng Điện Biên Phủ, chiến thắng 30/4/1975. Pác Bó không chỉ là của riêng Cao Bằng mà là của cả nước. Cả nước phải giúp đỡ Cao Bằng đi lên”. Trong thư gửi Đảng bộ, nhân dân các dân tộc Cao Bằng nhân kỷ niệm 50 năm giải phóng Cao Bằng và tỉnh đón nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Người trăn trở “Năm mươi năm qua, dưới ngọn cờ của Đảng, của Bác Hồ, Cao Bằng đã được xây dựng và phát triển, ngày càng vững mạnh,.... Tuy nhiên đến nay Cao Bằng vẫn một trong những tỉnh nghèo của nước ta”.
Và Người đã làm tất cả những gì có thể làm được cho Cao Bằng. Cán bộ, đồng bào Cao Bằng, ai cũng có thể được Người tiếp đón, sẻ chia khó khăn. Khi Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải lên thăm và làm việc tại Cao Bằng, Đại tướng gửi thư cho Thủ tướng, đề nghị Chính phủ đặc biệt quan tâm chỉ đạo, giúp tỉnh Cao Bằng khắc phục khó khăn, phát triển kinh tế - xã hội, bởi Cao Bằng là căn cứ địa cách mạng, có nhiều cống hiến to lớn đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Đồng chí Nông Thị Thanh Tâm, nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh nghẹn ngào kể lại với chúng tôi: Năm 2001, đang là Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, được cùng đoàn cán bộ tỉnh đến Hà Nội chúc thọ Đại tướng tròn 90 tuổi, thật vinh dự và thật cảm động vì qua buổi gặp gỡ ấy, Đại tướng vẫn nhớ cô cán bộ phụ nữ của tỉnh Cao Bằng vẫn còn bao khó khăn, chính vì vậy khi có Đoàn công tác của tổ chức GTV (Italia) đến thăm, chúc Tết Đại tướng, Đại tướng đã giới thiệu họ lên hỗ trợ phụ nữ Cao Bằng. Đoàn công tác đã lên và hỗ trợ Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh xây dựng Trung tâm Dạy nghề; một chiếc xe ô tô, xây dựng Dự án Phát triển kinh tế cho phụ nữ Mông Đen, xã Thụy Hùng (Thạch An); trang bị lồng ấp tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh chữa bệnh vàng da sinh lý cho trẻ sơ sinh... Tất cả có được là nhờ sự quan tâm của Đại tướng.
Những ngày này, nhân dân các dân tộc xã Tam Kim vui mừng bao nhiêu vì con em đã được học tập trong những phòng học mới khang trang do gia đình Đại tướng hỗ trợ và vận động kinh phí xây tặng thì lại đau buồn bấy nhiêu khi nhận được tin Đại tướng đã mãi mãi ra đi. Đồng chí Tô Đình Hải, Phó Bí thư Đảng ủy xã Tam Kim cho chúng tôi biết: Những năm gần đây, anh Võ Hồng Nam, con trai của Đại tướng năm nào cũng đến thăm, tặng quà lão thành cách mạng, gia đình chính sách, hộ nghèo trong xã,... gia đình Đại tướng giúp đỡ xã nhiều lắm, bằng cả vật chất và tinh thần.
Đồng bào nơi chiến khu xưa vẫn nhớ như in những lần “Bác Văn” về thăm, ân cần thăm hỏi, nói chuyện với bà con bằng cả tiếng Tày, tiếng Mông, Dao và “Pioom bái đồng bào, pioom bái đồng bào lai lai lẳm” (Cảm ơn đồng bào, cảm ơn đồng bào nhiều, nhiều lắm)... Lão thành cách mạng Bàn Thị Chủ, dân tộc Dao tiền, xóm Pù Mìn, xã Tam Kim, người từng được giao nhiệm vụ nấu cơm, đưa thư cho cán bộ thời Đại tướng gây dựng phong trào cách mạng tại Tam Kim ngậm ngùi: Nhớ lắm, nhớ bác Văn lắm. Năm 1994, bác về thăm, đã lâu lắm mà vẫn nhớ hết mọi người. Đồng bào chỉ có quả quýt, ống khẩu lam làm quà mà bác cứ cảm ơn...
Sau ngày thống nhất đất nước, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trở lại thăm Cao Bằng 5 lần (lần cuối cùng năm 1994), lần nào Đại tướng cũng lên thăm Pác Bó, lên hang Cốc Bó, lán Khuổi Nặm... và đặc biệt là thăm khu rừng Trần Hưng Đạo, nơi khai sinh của Quân đội nhân dân Việt Nam. Những lần “Bác Giáp”, “Anh Văn” về thăm, cán bộ, đảng viên, nhân dân các dân tộc Cao Bằng lại được đón nhận những lời chỉ bảo ân cần, những bài học sâu sắc, khơi dậy và nhân lên mạnh mẽ truyền thống cách mạng.
Đồng chí Dương Mạc Thăng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, con trai đồng chí Dương Mạc Thạch (Xích Thắng), người Chính trị viên đầu tiên của QĐNDVN rơm rớm nước mắt kể lại với chúng tôi: Biết tôi là con trai Xích Thắng, Đại tướng gọi tôi là “đồng chí” và dặn phải “luôn luôn đổi mới”. Tôi hiểu, ngoài tình cảm gia đình thân thiết, Đại tướng nhắc nhở mình bằng tình đồng chí như thời cùng hoạt động với người cha của mình, càng cảm thấy trách nhiệm của mình và cố gắng phấn đấu nhiều thêm,...
Nhiều lần được gặp gỡ, tháp tùng, làm việc và xin ý kiến chỉ đạo của Đại tướng về những vấn đề quan trọng của tỉnh, ấn tượng và bài học sâu sắc nhất đối với đồng chí Nông Hồng Thái, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy là dù ở Hà Nội, hay Cao Bằng, lần nào trước khi làm việc Đại tướng cũng hỏi: Đoàn kết ở Cao Bằng như thế nào? Câu hỏi đó luôn nhắc nhở tôi về trách nhiệm lãnh đạo xây dựng Đảng bộ thật đoàn kết, trong sạch vững mạnh để có thể vượt qua mọi khó khăn - lặng người đi trong giây lát, đồng chí Nông Hồng Thái bồi hồi nhớ lại và kể: Năm 1994, lần cuối về thăm Cao Bằng, trên đường đến khu rừng Trần Hưng Đạo, 2 bên đường bà con các dân tộc đứng đón chào Người rất đông. Đại tướng hỏi: Sao trời mưa mà bắt nhân dân ra đứng chào như thế này?. Tôi trả lời, tỉnh không có chỉ đạo gì đâu, đó là do tình cảm của đồng bào đấy, lúc ấy Đại tướng mới yên tâm... Thật là vị Đại tướng suốt đời vì dân.
Đất, trời, lòng người Tam Kim và cả Cao Bằng sẽ mãi mãi không quên lời của Đại tướng khi phong trào cách mạng cam go nhất “Đoàn thể cử tôi đến đây làm cách mạng cùng đồng bào, nếu có chết, xin được chết cùng đồng bào”. Nghĩa tình sâu nặng và lời căn dặn của Người “Một lần nữa, tôi muốn nói lên lòng biết ơn vô hạn đối với đồng bào các dân tộc Việt Bắc, đặc biệt là Cao Bằng, rất mong Việt Bắc nói chung, Cao Bằng nói riêng, hãy ra sức phấn đấu xây dựng cho miền núi tiến kịp miền xuôi như Bác Hồ hằng mong muốn và Cao Bằng mãi mãi xứng đáng là “ngôi sao cách mạng Việt Bắc”, góp phần ngày càng quan trọng vào sự nghiệp đổi mới xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa” mãi mãi là động lực để Đảng bộ, nhân dân các dân tộc Cao Bằng vững bước vươn lên.
Vương Biên
