ĐẠI TƯỚNG TRẦN ĐẠI QUANG (1956 – 2018): TẦM VÓC CHIẾN LƯỢC TRONG SỰ NGHIỆP BẢO VỆ AN NINH QUỐC GIA, TƯ DUY PHÒNG CHỐNG TỘI PHẠM PHI TRUYỀN THỐNG VÀ BẢN LĨNH TỔ CHỨC LỰC LƯỢNG CÔNG AN NHÂN DÂN HỆN ĐẠI

Trong tiến trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng, Đại tướng, Tiến sĩ, Giáo sư Trần Đại Quang (sinh năm 1956 tại Ninh Bình; mất năm 2018 tại Hà Nội) – nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nguyên Bộ trưởng Bộ Công an – là một trong những nhà lãnh đạo kiệt xuất, người đã đặt nền móng quan trọng cho tư duy an ninh quốc gia thế hệ mới. Trưởng thành từ một cán bộ trinh sát an ninh, ông đã dành trọn sự nghiệp để củng cố "trận địa lòng dân", hiện đại hóa Lực lượng Công an nhân dân và hoạch định những chiến lược an ninh phi truyền thống mang tính bước ngoặt.

Tư duy an ninh tổng thể và nghệ thuật phòng chống tội phạm phi truyền thống

Tầm vóc chiến lược của Đại tướng Trần Đại Quang thể hiện rõ nhất ở khả năng dự báo tình hình và tư duy quản trị an ninh hiện đại trong bối cảnh toàn cầu hóa. Nhìn thấu sự dịch chuyển của các mối đe dọa an ninh – từ những xung đột quân sự truyền thống sang các thách thức phi truyền thống như an ninh mạng, khủng bố quốc tế, tội phạm xuyên quốc gia và chiến tranh thông tin – ông đã chỉ đạo xây dựng Chiến lược Bảo vệ an ninh quốc gia với tầm nhìn dài hạn. Lập luận công tác của ông dựa trên phương pháp luận khoa học: muốn bảo vệ vững chắc chủ quyền và trật tự xã hội, phải chuyển mạnh từ thế "phản ứng chủ động" sang "phòng ngừa từ xa, từ sớm", triệt tiêu các nguy cơ gây mất ổn định ngay từ khi mới phát sinh.

Dưới sự chỉ đạo của ông, hệ thống pháp luật về an ninh quốc gia và lực lượng an ninh mạng Việt Nam đã được củng cố vượt bậc. Ông trực tiếp chủ trì nhiều đề tài khoa học cấp nhà nước về an ninh phi truyền thống, biến những nghiên cứu lý luận thành công cụ sắc bén để đấu tranh hiệu quả với các phương thức hoạt động tội phạm công nghệ cao hoàn toàn mới.

Bản lĩnh chỉ đạo tác chiến an ninh và xây dựng lực lượng Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ

Trên cương vị Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Trần Đại Quang đã tỏ rõ phẩm chất của một nhà chỉ huy thực tiễn quyết đoán. Ông trực tiếp chỉ đạo bóc gỡ nhiều chuyên án an ninh, tình báo phức tạp, đập tan các âm mưu chống phá của các thế lực thù địch, đồng thời trấn áp mạnh mẽ các băng nhóm tội phạm có tổ chức nguy hiểm, giữ vững sự bình yên cho nhân dân. Với tư duy xây dựng lực lượng "Vì nước quên thân, vì dân phục vụ", ông chú trọng nâng cao trình độ nghiệp vụ, bản lĩnh chính trị và trang bị khí tài hiện đại cho Công an nhân dân, đáp ứng yêu cầu tác chiến trong tình hình mới.

Đến khi đảm nhiệm cương vị Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh, ông tiếp tục phát huy tư duy chiến lược trong việc chỉ đạo củng cố thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Xét dưới góc độ lịch sử và khoa học quản trị an ninh, di sản của Đại tướng Trần Đại Quang mang giá trị phương pháp luận vô cùng to lớn: bảo vệ Tổ quốc trong thời đại mới đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa trí tuệ khoa học, bản lĩnh nghiệp vụ sắc bén và lòng tận tụy tuyệt đối với Đảng, với nhân dân.