Đại tướng Văn Tiến Dũng (2/5/1917-17/3/2002)
Trận đánh tại Thái Bình dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Đại tướng Văn Tiến Dũng có mục tiêu chiến lược là buộc Đại tướng Na-va, Tư lệnh quân đội viễn chinh Pháp ở Đông Dương, phải điều động quân lực từ các mặt trận khác, đặc biệt là từ Lào và quân tiếp tế cho Điện Biên Phủ, quay về giữ các thành phố và tỉnh lỵ tại duyên hải và đồng bằng Bắc Bộ.
Đại tướng Văn Tiến Dũng nổi tiếng với phong thái điềm đạm, ít nói nhưng vô cùng tài giỏi. Ông từng chia sẻ rằng việc đánh vào các thành phố không quá khó, nhưng cái khó tột cùng là làm sao để rút lui an toàn lực lượng khi quân địch xung quanh vẫn còn đông đảo. Ông ví tình thế này như cái ao bèo tấm, nơi vừa tiêu diệt địch thì lực lượng của ta bị giãn ra, và bèo xung quanh sẽ nhanh chóng lấp đầy khoảng trống đó, khiến quân ta chạm địch ở mọi hướng.
Sự Chuẩn Bị Kỹ Lưỡng và Đánh Lừa Tinh Vi
Để thực hiện thắng lợi trận đánh và bảo toàn lực lượng, công tác chuẩn bị được tiến hành vô cùng chu đáo, bao gồm cả việc trinh sát và phương án rút quân:
Trinh sát bằng vỏ bọc tôn giáo: Tận dụng kinh nghiệm hoạt động cách mạng trước đó (ông từng có thời gian làm sư ông trụ trì để hoạt động), tổ trinh sát của Đại tướng đã đóng giả làm sư thầy. Đặc biệt, một đồng chí có tướng mạo nhỏ bé, khéo léo đã tiếp cận được vợ tỉnh trưởng—người rất mộ đạo—nhân dịp lễ rằm tháng Giêng để thực hiện nghi thức cúng giải hạn ngay trong dinh tỉnh trưởng. Việc này giúp trinh sát nắm chắc đường đi lối lại, phòng ở, phòng ngủ, và các vọng gác trong dinh lẫn chi khu quân sự.
Phương án rút lui độc đáo: Với lực lượng mỏng phải đối đầu với quân địch đông đảo, việc rút quân an toàn là bài toán then chốt. Đại tướng Văn Tiến Dũng đã quyết định không rút tại chỗ hay tỏa ra hai bên bờ sông Thái Bình, mà chọn phương án rút ra cửa sông và tản vào bãi sú, bãi mía ven biển. Để thực hiện điều này, bộ đội đã bí mật thu gom cây chuối ghép thành từng mảng lớn, phủ lên trên bằng bèo tây đang trôi đầy mặt sông.
Sự chuẩn bị này đã được kiểm nghiệm kỹ lưỡng: bộ đội đã ném lựu đạn, bắn đạn vào các bè chuối hai tầng để đảm bảo bèo tây che khuất hoàn toàn cấu trúc bên dưới và bộ đội có thể an toàn.Trận Đánh Bùng Nổ và Kết Quả
Đúng "giờ G", Đại đoàn trưởng hạ lệnh tiến công. Quân Pháp hoàn toàn bất ngờ, dinh tỉnh trưởng và chi khu nhanh chóng bị xóa sổ. Sau khi hoàn thành mục tiêu, quân ta rút lui an toàn xuống các bè mảng bèo tây.
Khi địch hoàn hồn và lùng sục, bắn đạn vào các đám bèo, họ không thể phát hiện ra quân ta đang di chuyển theo dòng nước. Khi bè chuối trôi ra gần cửa biển, tàu chiến địch chiếu đèn pha sáng rực nhưng cũng chỉ nhìn thấy cánh bèo mà không thể phát hiện mảng chuối bên dưới. Trong đêm tối, bộ đội thận trọng tản vào bãi sú, bãi mía và rút về căn cứ an toàn tuyệt đối.
Trận đánh này không chỉ chứng minh tài năng chỉ huy sắc sảo, sự điềm tĩnh và khả năng chuẩn bị chiến thuật cực kỳ chi tiết của Đại tướng Văn Tiến Dũng, mà còn là một ví dụ kinh điển về nghệ thuật kết hợp giữa tấn công và rút lui an toàn trong điều kiện lực lượng chênh lệch.


