ĐẠI TƯỚNG VĂN TIẾN DŨNG – NGƯỜI TƯỚNG CỦA NHỮNG QUYẾT ĐỊNH LỊCH SỬ

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA ĐẠI TƯỚNG VĂN TIẾN DŨNG – NGƯỜI TƯỚNG CỦA NHỮNG QUYẾT ĐỊNH LỊCH SỬ

Trong những trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam thế kỷ XX, có những con người đã dành trọn tuổi trẻ và cả cuộc đời mình cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Họ đi qua những nhà tù, những chiến khu, những cánh rừng, những chiến hào và những trận đánh khốc liệt để rồi trở thành những vị tướng góp phần làm nên những thắng lợi có ý nghĩa quyết định đối với lịch sử dân tộc. Đại tướng Văn Tiến Dũng là một trong những con người như thế.

Đại tướng Văn Tiến Dũng, bí danh Lê Hoài, sinh ngày 2 tháng 5 năm 1917 tại xã Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm, thành phố Hà Nội, nay thuộc quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội. Ông xuất thân từ một gia đình lao động. Khi còn trẻ, ông từng là một người thợ dệt ở Hà Nội. Trong không khí đấu tranh sôi nổi của phong trào dân chủ những năm 1936-1939, chàng thanh niên Văn Tiến Dũng sớm được giác ngộ cách mạng. Năm 1936, ông tham gia hoạt động cách mạng và năm 1937 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.

Con đường cách mạng của Văn Tiến Dũng không hề bằng phẳng. Ông nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam. Năm 1939, ông bị bắt và giam tại Nhà tù Hỏa Lò, sau đó bị đày lên Nhà tù Sơn La. Có thời gian, để tránh sự truy lùng của địch, ông phải cải trang thành nhà sư để tiếp tục hoạt động cách mạng. Những năm tháng trong tù và hoạt động bí mật đã tôi luyện ở ông bản lĩnh kiên cường, sự bình tĩnh và khả năng vượt qua những thử thách khắc nghiệt.

Tháng 4 năm 1945, tại Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ, Văn Tiến Dũng được cử vào Ủy ban Quân sự cách mạng Bắc Kỳ. Ông được giao phụ trách chấn chỉnh tổ chức Chiến khu Quang Trung, xây dựng lực lượng và chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa. Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 bùng nổ, ông trực tiếp chỉ đạo lực lượng vũ trang giành chính quyền ở Hòa Bình, Ninh Bình và Thanh Hóa.

Từ một người thợ dệt, Văn Tiến Dũng từng bước trở thành một cán bộ quân sự quan trọng của cách mạng. Ông được giao nhiều trọng trách trong quân đội, trải qua cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và từng bước trưởng thành thành một nhà chỉ huy quân sự có tầm nhìn chiến lược.

Đầu năm 1948, khi mới 31 tuổi, ông được phong quân hàm Thiếu tướng. Sau đó, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng. Ông là một trong những cán bộ chủ chốt tham gia xây dựng, tổ chức và phát triển Quân đội nhân dân Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.

Sau năm 1954, khi miền Bắc được giải phóng, Văn Tiến Dũng tiếp tục được giao trọng trách Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, trên cương vị Tổng Tham mưu trưởng, ông cùng Bộ Tổng Tham mưu tham mưu chiến lược cho Đảng, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, đồng thời trực tiếp chỉ đạo nhiều chiến trường, nhiều chiến dịch quan trọng.

Năm 1974, ông được phong quân hàm Đại tướng. Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp to lớn của ông đối với sự nghiệp cách mạng và quân đội.

Nhưng nếu chỉ kể tiểu sử, chúng ta chưa thể hiểu hết con người Văn Tiến Dũng. Muốn hiểu ông, phải trở lại với những năm tháng chiến tranh, nơi mỗi quyết định của người chỉ huy có thể làm thay đổi cục diện một chiến trường, thậm chí làm thay đổi vận mệnh của cả một dân tộc.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Đại tướng Văn Tiến Dũng nổi bật không chỉ với tư cách một vị tướng trực tiếp chỉ huy mà còn là một nhà tham mưu chiến lược có khả năng nhìn nhận chiến trường ở tầm rộng lớn.

Những năm đầu thập niên 1970, chiến tranh bước vào giai đoạn quyết liệt. Quân đội và nhân dân Việt Nam phải đối mặt với một đối phương có ưu thế lớn về vũ khí, phương tiện chiến tranh và khả năng cơ động. Trong hoàn cảnh đó, yêu cầu đặt ra cho người chỉ huy không chỉ là đánh thắng từng trận mà phải biết tạo thế, tạo lực, nắm thời cơ và chuyển hóa thắng lợi chiến thuật thành thắng lợi chiến lược.

Văn Tiến Dũng đã cùng Bộ Tổng Tham mưu tham gia chỉ đạo nhiều chiến dịch lớn như Đường 9 - Nam Lào năm 1971, Trị - Thiên năm 1972 và đặc biệt là Chiến dịch Tây Nguyên năm 1975.

Mùa Xuân năm 1975, thời cơ lịch sử bắt đầu xuất hiện.

Sau những thắng lợi quan trọng trên các chiến trường, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương quyết định tập trung lực lượng vào hướng chiến lược Tây Nguyên. Đây là một quyết định có ý nghĩa đặc biệt. Tây Nguyên là địa bàn chiến lược quan trọng, nằm ở vị trí có thể chia cắt chiến trường miền Trung với Nam Bộ.

Đại tướng Văn Tiến Dũng được Bộ Chính trị cử vào Tây Nguyên, trực tiếp chỉ đạo chiến dịch với tư cách đại diện của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh. Ông cùng Bộ Tư lệnh Chiến dịch Tây Nguyên tổ chức chuẩn bị lực lượng, hậu cần, phương án tác chiến và nghiên cứu kỹ cách đánh.

Đêm trước trận đánh, Tây Nguyên tưởng như vẫn bình lặng.

Nhưng bên dưới sự yên tĩnh ấy là một cuộc chuẩn bị khổng lồ. Bộ đội âm thầm cơ động. Xe vận tải nối nhau trên những cung đường chiến lược. Pháo, xe tăng, bộ binh và các lực lượng đặc công được bí mật triển khai. Công tác hậu cần được chuẩn bị với khối lượng rất lớn. Mọi thứ phải được thực hiện chính xác, bí mật và đúng thời gian.

Mục tiêu then chốt được lựa chọn là Buôn Ma Thuột.

Ngày 10 tháng 3 năm 1975, quân ta nổ súng tiến công Buôn Ma Thuột.

Cách đánh tạo nên bất ngờ lớn. Ta tập trung lực lượng mạnh, đánh thẳng vào trung tâm thị xã, đồng thời sử dụng các lực lượng đặc công, bộ binh và binh chủng hợp thành để đánh chiếm những mục tiêu quan trọng. Sự bất ngờ khiến hệ thống chỉ huy và phòng thủ của đối phương nhanh chóng rơi vào tình trạng rối loạn.

Đại tướng Văn Tiến Dũng sau này đánh giá điểm quan trọng của cách đánh là phải giữ được bí mật, tạo bất ngờ và tập trung lực lượng mạnh vào nơi quyết định.

Buôn Ma Thuột thất thủ tạo nên một bước ngoặt lớn.

Điều quan trọng hơn cả việc giành được một thị xã là phản ứng dây chuyền về chiến lược. Hệ thống phòng thủ của đối phương ở Tây Nguyên rung chuyển. Địch rơi vào thế bị động, dẫn đến quyết định rút bỏ nhiều địa bàn quan trọng. Từ đây, thế trận chiến tranh thay đổi với tốc độ nhanh chưa từng có.

Chiến thắng Tây Nguyên đã mở ra một thời cơ mới.

Ngày 18 tháng 3 năm 1975, Bộ Chính trị quyết định chuyển kế hoạch tiến công chiến lược năm 1975 thành Tổng tiến công và nổi dậy trên toàn chiến trường, hướng tới giải phóng hoàn toàn miền Nam ngay trong năm 1975.

Từ Tây Nguyên, chiến thắng nối tiếp chiến thắng.

Huế được giải phóng. Đà Nẵng được giải phóng. Hệ thống phòng thủ của đối phương ở miền Trung nhanh chóng tan rã. Cả chiến trường miền Nam chuyển động với tốc độ mà ít ai có thể tưởng tượng chỉ vài tháng trước đó.

Và rồi, thời khắc quyết định đã đến.

Ngày 8 tháng 4 năm 1975, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương quyết định thành lập Bộ Tư lệnh Chiến dịch giải phóng Sài Gòn - Gia Định. Ngày 14 tháng 4, chiến dịch được mang tên Chiến dịch Hồ Chí Minh. Đại tướng Văn Tiến Dũng được giao làm Tư lệnh chiến dịch.

Đêm trước chiến dịch, trong các sở chỉ huy, những tấm bản đồ Sài Gòn trải rộng trên bàn.

Trên bản đồ là những con đường, những cây cầu, sân bay, căn cứ quân sự, các cơ quan đầu não. Nhưng với người chỉ huy, mỗi ký hiệu trên bản đồ đều gắn với sinh mạng của hàng vạn chiến sĩ và tương lai của cả đất nước.

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để đánh nhanh, thắng nhanh, nhưng đồng thời hạn chế thấp nhất thiệt hại và giữ cho thành phố Sài Gòn không bị tàn phá nặng nề.

Sau nhiều đêm nghiên cứu, trao đổi và bàn bạc, Bộ Tư lệnh Chiến dịch thống nhất cách đánh: bao vây, chia cắt các lực lượng đối phương ở vòng ngoài; đồng thời sử dụng lực lượng cơ động mạnh thọc sâu, đánh chiếm những mục tiêu then chốt trong nội đô. Năm mục tiêu trọng yếu được xác định là Dinh Độc Lập, Bộ Tổng Tham mưu, sân bay Tân Sơn Nhất, Biệt khu Thủ đô và Tổng nha Cảnh sát.

Ngày 26 tháng 4 năm 1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu.

Năm hướng tiến công đồng loạt mở ra. Pháo binh dội lửa. Xe tăng, thiết giáp và bộ binh tiến lên. Các tuyến phòng thủ vòng ngoài lần lượt bị phá vỡ.

Từ các hướng Đông, Đông Nam, Bắc, Tây và Tây Nam, những cánh quân tiến về Sài Gòn.

Đại tướng Văn Tiến Dũng và Bộ Tư lệnh Chiến dịch phải liên tục theo dõi tình hình, điều chỉnh chỉ đạo và thúc đẩy các cánh quân tiến công với tốc độ cao.

Những giờ phút cuối cùng của cuộc chiến đến rất nhanh.

Sáng ngày 30 tháng 4, các mũi tiến công đồng loạt tiến vào nội đô. Xe tăng quân giải phóng vượt qua những tuyến phòng thủ cuối cùng.

11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975, cờ của Quân Giải phóng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập. Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng.

Chiến tranh kết thúc.

Một đất nước đã trải qua hàng chục năm chiến tranh bước vào ngày hòa bình.

Đối với Đại tướng Văn Tiến Dũng, đó không chỉ là một chiến thắng quân sự. Đó là kết quả của biết bao năm tháng chuẩn bị, của sự hy sinh của hàng triệu đồng bào, chiến sĩ và của một quyết tâm chiến lược được hình thành qua nhiều năm.

Chiến dịch Hồ Chí Minh thắng lợi chỉ trong 5 ngày, từ ngày 26 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975. Chiến thắng ấy giải phóng miền Nam, kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và mở ra thời kỳ đất nước thống nhất.

Sau ngày đất nước thống nhất, Đại tướng Văn Tiến Dũng tiếp tục đảm nhiệm những trọng trách quan trọng, trong đó có cương vị Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Ông tiếp tục cùng quân đội thực hiện nhiệm vụ xây dựng lực lượng, bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế.

Ông qua đời năm 2002, để lại một sự nghiệp quân sự gắn liền với những bước ngoặt quan trọng của cách mạng Việt Nam.

Nhưng điều khiến người ta nhớ đến ông không chỉ là quân hàm Đại tướng hay những chức vụ cao cấp.

Đó là hình ảnh một người từng là anh công nhân, từng bị tù đày, từng sống những năm tháng hoạt động bí mật, rồi trưởng thành qua chiến tranh để trở thành người đứng đầu Bộ Tư lệnh trong trận quyết chiến cuối cùng.

Hôm nay, khi đất nước sống trong hòa bình, thế hệ trẻ có thể nhìn lại cuộc đời Đại tướng Văn Tiến Dũng từ một khoảng cách rất xa với chiến tranh. Không còn tiếng bom đạn, không còn những đoàn quân hành quân xuyên rừng, không còn những đêm thức trắng bên chiến hào. Nhưng những giá trị mà cuộc đời ông để lại vẫn còn nguyên ý nghĩa.

Trước hết, đó là bài học về lý tưởng sống.

Văn Tiến Dũng xuất thân là một người lao động bình thường. Ông không sinh ra để trở thành một vị tướng. Chính lý tưởng và sự lựa chọn của bản thân đã đưa ông đến với cách mạng. Khi đất nước đứng trước cảnh mất nước, ông lựa chọn con đường đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Điều đó gợi cho tuổi trẻ hôm nay một câu hỏi rất giản dị nhưng quan trọng: mình sống để làm gì và mình muốn đóng góp điều gì cho quê hương, đất nước?

Mỗi thời đại có một nhiệm vụ khác nhau. Thế hệ Văn Tiến Dũng phải chiến đấu để giành độc lập. Thế hệ trẻ hôm nay phải học tập, lao động, sáng tạo và xây dựng đất nước giàu mạnh.

Nếu ngày trước người lính phải vượt qua bom đạn thì hôm nay người trẻ phải vượt qua sự lười biếng, thiếu kiến thức, ngại khó, ngại thay đổi và những cám dỗ của đời sống hiện đại.

Bài học thứ hai là tinh thần học hỏi và rèn luyện.

Văn Tiến Dũng không trở thành một nhà chỉ huy chiến lược chỉ sau một đêm. Ông trưởng thành qua quá trình hoạt động cách mạng, qua nhà tù, chiến khu, chiến trường và công tác tham mưu. Mỗi giai đoạn đều góp phần tạo nên bản lĩnh và trí tuệ của ông.

Đối với thanh niên hiện nay, trong một xã hội mà khoa học công nghệ thay đổi từng ngày, việc học tập suốt đời càng trở nên quan trọng. Muốn làm tốt công việc, không thể chỉ dựa vào những kiến thức đã có. Phải luôn học cái mới, biết ứng dụng công nghệ, biết thích nghi với hoàn cảnh và dám bước ra khỏi vùng an toàn.

Bài học thứ ba là khả năng nắm bắt thời cơ.

Chiến thắng Tây Nguyên năm 1975 cho thấy giá trị của việc đánh giá đúng tình hình và hành động đúng thời điểm. Khi thời cơ xuất hiện, nếu không quyết đoán thì thời cơ có thể trôi qua.

Trong cuộc sống cũng vậy.

Một người trẻ có thể có năng lực nhưng nếu không biết nắm bắt cơ hội thì năng lực ấy khó biến thành thành quả. Cơ hội học tập, cơ hội làm việc, cơ hội cống hiến hay cơ hội giúp đỡ cộng đồng đều đòi hỏi sự chủ động.

Bài học thứ tư là tinh thần trách nhiệm.

Ở vị trí Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh, Văn Tiến Dũng phải chịu trách nhiệm trước một nhiệm vụ lịch sử đặc biệt lớn. Nhưng phía sau quyết định của người chỉ huy là hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đang chiến đấu.

Điều đó nhắc thế hệ trẻ rằng trách nhiệm không phải là một khẩu hiệu. Trách nhiệm thể hiện ở việc làm tốt công việc được giao, giữ lời hứa, dám nhận thiếu sót, biết sửa sai và đặt lợi ích chung lên trên sự ích kỷ cá nhân.

Bài học thứ năm là sức mạnh của đoàn kết.

Không có chiến thắng nào của dân tộc chỉ là chiến thắng của một cá nhân. Chiến thắng Tây Nguyên và Chiến dịch Hồ Chí Minh là kết quả của sức mạnh tổng hợp của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân; của các lực lượng trên chiến trường và hậu phương; của bộ binh, pháo binh, xe tăng, công binh, thông tin, hậu cần cùng rất nhiều lực lượng khác.

Điều ấy đặc biệt có ý nghĩa đối với thế hệ trẻ. Một tập thể muốn phát triển phải biết đoàn kết, chia sẻ và cùng nhau giải quyết khó khăn. Trong cơ quan, trường học, thôn xóm hay cộng đồng, mỗi người đều có một vị trí và một trách nhiệm riêng.

Cuối cùng, câu chuyện về Đại tướng Văn Tiến Dũng nhắc chúng ta phải biết trân trọng hòa bình.

Có thể đối với một người trẻ sinh ra trong thời bình, hòa bình là điều rất bình thường. Nhưng với những người từng trải qua chiến tranh, hòa bình là thành quả được đánh đổi bằng máu, nước mắt và tuổi trẻ.

Vì vậy, tưởng nhớ những người đã đi qua thời hoa lửa không phải chỉ để kể lại những chiến thắng. Quan trọng hơn là để hiểu giá trị của cuộc sống hôm nay.

Những con đường bình yên, những ngôi trường đầy tiếng cười, những cánh đồng xanh, những thành phố đang từng ngày phát triển và những ước mơ mà người trẻ có thể tự do theo đuổi đều là những thành quả mà các thế hệ đi trước đã phải đánh đổi rất nhiều mới có được.

Đại tướng Văn Tiến Dũng đã đi qua một thế kỷ đầy biến động. Từ người thợ dệt ở Hà Nội, ông trở thành người chiến sĩ cộng sản, người cán bộ quân sự, Tổng Tham mưu trưởng và Đại tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đặc biệt, tên tuổi ông gắn liền với Chiến dịch Tây Nguyên và Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975.

Nhưng sau tất cả những chiến công ấy, điều còn lại sâu sắc nhất chính là tinh thần sống và cống hiến.

Thế hệ trẻ hôm nay không cần phải sống lại những năm tháng chiến tranh. Điều cần làm là sống xứng đáng với hòa bình mà cha anh đã giành được.

Hãy học tập nghiêm túc hơn. Hãy lao động trách nhiệm hơn. Hãy sống tử tế hơn. Hãy dám nghĩ, dám làm, dám vượt qua khó khăn. Hãy biết đặt khát vọng cá nhân trong khát vọng chung của quê hương, đất nước.

Ngày xưa, những người lính như Văn Tiến Dũng đã tiến về phía trước giữa bom đạn vì một ngày đất nước được thống nhất.

Ngày nay, thế hệ trẻ cũng cần tiến về phía trước, nhưng bằng tri thức, khoa học, công nghệ, lao động sáng tạo và tinh thần phụng sự cộng đồng.

Đó chính là cách đẹp nhất để thế hệ hôm nay tiếp nối thế hệ đi trước.

Và mỗi khi nhắc đến Đại tướng Văn Tiến Dũng, chúng ta không chỉ nhớ đến một vị tướng của chiến trường, mà còn nhớ đến một người đã dành trọn cuộc đời cho Tổ quốc; một con người đã đi từ những năm tháng gian khổ nhất của cách mạng đến ngày đất nước thống nhất.

Cuộc đời ấy như một câu chuyện dài của thời hoa lửa.

Một câu chuyện bắt đầu từ người công nhân trẻ tuổi ở Cổ Nhuế, đi qua nhà tù, chiến khu, những cánh rừng và chiến trường, rồi kết thúc bằng hình ảnh một vị Đại tướng đứng trong thời khắc lịch sử của dân tộc.

Thời gian có thể lùi xa.

Những trận đánh có thể chỉ còn trong sách sử.

Nhưng tinh thần yêu nước, ý chí vượt khó, trí tuệ, bản lĩnh và trách nhiệm mà thế hệ ấy để lại sẽ còn mãi.

Đó là ngọn lửa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Và nhiệm vụ của tuổi trẻ hôm nay là giữ cho ngọn lửa ấy không bao giờ tắt.