ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP (1911 – 2011): TẦM VÓC "ANH CẢ" CỦA QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM, NGHỆ THUẬT QUÂN SỰ ĐỈNH CAO VÀ DI SẢN BẤT TỬ TRONG LỊCH SỬ QUÂN SỰ THẾ GIỚI

Trải dài từ Bắc vào Nam, tên tuổi của Đại tướng Võ Nguyên Giáp được trân trọng đặt cho những đại lộ đẹp và sầm uất nhất cả nước: từ trục đường huyết mạch nối trung tâm Thủ đô Hà Nội ra sân bay quốc tế Nội Bài, đại lộ ven biển trải dài tại Đà Nẵng, Đồng Hới, Nha Trang cho đến các tuyến giao thông trọng điểm ở TP. Hồ Chí Minh và nhiều địa phương. Không chỉ là một địa danh giao thông quen thuộc, cái tên Võ Nguyên Giáp đại diện cho một tượng đài lịch sử, vị Đại tướng đầu tiên, Tổng Tư lệnh tối cao của Lực lượng Vũ trang Nhân dân Việt Nam, người học trò xuất sắc và gần gũi nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tư duy chuyển hướng chiến thuật tại Điện Biên Phủ (1954): "Quyết định khó khăn nhất" làm thay đổi cục diện Đông Dương

Tầm vóc thiên tài quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp thể hiện rực rỡ nhất trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Ban đầu, phương án tác chiến được phê duyệt là "Đánh nhanh, giải quyết nhanh" trong vòng 3 ngày 2 đêm dựa trên sức khí thế đang lên của bộ đội. Tuy nhiên, sau khi trực tiếp đi sát thực địa, nhận diện kẻ thù đã củng cố Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ thành một "pháo đài không thể công phá" với hỏa lực pháo binh và không quân áp đảo, ông đã đưa ra một quyết định lịch sử: hoãn lệnh nổ súng, kéo pháo ra và chuyển sang phương châm "Đánh chắc, tiến chắc".

Lập luận quân sự của ông dựa trên nguyên tắc tối cao của chiến tranh nhân dân: "Đánh là phải thắng, chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh". Việc chuyển sang "Đánh chắc, tiến chắc" đồng nghĩa với việc chấp nhận một cuộc trường kỳ bao vây, đào hầm xiết chặt vòng vây, tiêu diệt từng cứ điểm ngoại vi trước khi đánh vào trung tâm. Quyết định mang tính bước ngoặt này đã làm phá sản toàn bộ tính toán của bộ chỉ huy quân sự Pháp, biến Điện Biên Phủ từ nơi ngụy quân mong muốn "nghiền nát" chủ lực ta thành cái bẫy tự chôn vùi chủ nghĩa thực dân cũ, tạo nên chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".

Mệnh lệnh lịch sử Mùa Xuân 1975 và đỉnh cao nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh tổng lực

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trên cương vị Tổng Tư lệnh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp tục khẳng định trí tuệ chỉ đạo chiến lược xuất thần. Ông cùng Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã nhạy bén chớp thời cơ sau thắng lợi Tây Nguyên và Huế - Đà Nẵng để mở cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mùa Xuân 1975.

Ngày 7/4/1975, bức điện mật khẩn cấp do chính tay ông ký gửi toàn thể các đơn vị đang lao về hướng Sài Gòn đã trở thành khẩu lệnh chiến đấu kinh điển: "Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa; tranh thủ từng giờ, từng phút, xóc tới mặt trận, giải phóng miền Nam; quyết chiến và toàn thắng!". Tư duy tác chiến của ông lúc này là sự kết hợp giữa nghệ thuật cơ động quân sự ở quy mô khổng lồ và đòn tiến công hiệp đồng binh chủng, đập tan tuyến phòng thủ Sài Gòn chỉ trong thời gian ngắn kỷ lục, đưa Chiến dịch Hồ Chí Minh đến thắng lợi trọn vẹn mà vẫn bảo vệ tối đa cơ sở hạ tầng đô thị và tính mạng nhân dân.

Di sản vĩ đại và tầm vóc trong lịch sử quân sự thế giới

Khác với các danh tướng lừng danh trong lịch sử thế giới vốn trưởng thành từ các học viện quân sự chính quy, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một thầy giáo dạy sử tự học nghệ thuật cầm quân từ thực tiễn cách mạng. Ông đã biến triết lý chiến tranh nhân dân thành một khoa học quân sự hoàn chỉnh: lấy nhỏ thắng lớn, lấy yếu chống mạnh, dùng trí tuệ và lòng dân để đập tan mọi cỗ máy quân sự tân tiến nhất. Các nhà nghiên cứu quân sự quốc tế tôn vinh ông là một trong những nhà chiến lược kiệt xuất nhất thế kỷ XX, một bậc thầy về chiến tranh bất đối xứng.

Sự tôn kính của nhân dân dành cho ông không chỉ nằm ở những đại lộ mang tên Võ Nguyên Giáp, mà còn khắc sâu trong tâm khảm của hàng triệu người Việt Nam với tên gọi thân thương: "Anh Cả của Quân đội", "Vị Tướng của Nhân dân".