Đại tướng Võ Nguyên Giáp (5)

Có những con người mà cuộc đời họ không chỉ thuộc về riêng họ — mà thuộc về cả một dân tộc.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp, tên khai sinh là Võ Giáp, sinh ngày 25 tháng 8 năm 1911 tại làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Ông sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước. Cha ông, cụ Võ Quang Nghiêm, là một người có học, từng tham gia các phong trào chống thực dân Pháp. Chính từ môi trường ấy, tinh thần yêu nước đã thấm vào ông từ khi còn rất nhỏ.

Ít ai biết rằng trước khi trở thành một vị tướng huyền thoại, ông từng là một người thầy. Ông học tại Quốc học Huế — nơi đã hun đúc tư tưởng của nhiều trí thức lớn. Sau này, ông dạy môn lịch sử tại trường Thăng Long ở Hà Nội. Một người dạy lịch sử, rồi lại trở thành người làm nên lịch sử — đó không phải là điều ngẫu nhiên, mà là kết quả của cả một thời đại biến động.

Cuộc đời ông gắn liền với những bước ngoặt lớn nhất của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX. Ông là Tổng Tư lệnh đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam, người chỉ huy những chiến dịch mang tính quyết định.

Nhắc đến ông, không thể không nhắc tới chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 — một trận đánh “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Nhưng đằng sau chiến thắng ấy là những quyết định đầy cân não. Ông đã từng thay đổi phương châm tác chiến từ “đánh nhanh thắng nhanh” sang “đánh chắc tiến chắc” — một quyết định không chỉ mang tính chiến lược mà còn thể hiện trách nhiệm sâu sắc với sinh mạng của hàng vạn chiến sĩ.

Không chỉ trong kháng chiến chống Pháp, ông còn tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong kháng chiến chống Mỹ. Ông là một trong những người góp phần hoạch định chiến lược cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 — dấu mốc đưa đất nước đến thống nhất.

Nhưng điều khiến người ta kính trọng ông không chỉ là tài năng quân sự. Đó còn là nhân cách. Ông luôn được biết đến là một vị tướng gần gũi, giản dị, sống thanh liêm. Ông hiểu rõ giá trị của hòa bình bởi chính ông đã đi qua chiến tranh. Ông không bao giờ coi chiến thắng là điều hiển nhiên — mà luôn nhắc đến những mất mát phía sau nó.

Ông qua đời ngày 4 tháng 10 năm 2013, hưởng thọ 102 tuổi. Sự ra đi của ông đã khiến hàng triệu người dân Việt Nam bày tỏ lòng tiếc thương sâu sắc. Hình ảnh dòng người xếp hàng dài tiễn biệt ông là minh chứng rõ nhất cho tình cảm mà nhân dân dành cho một con người đã dành trọn đời mình cho đất nước.

Một nhân chứng lịch sử không chỉ là người đã sống trong quá khứ.
Mà là người khiến quá khứ trở nên sống động, có ý nghĩa và không bao giờ bị lãng quên.

Và Võ Nguyên Giáp — chính là một con người như thế.