Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Đầu năm 1954, núi rừng Tây Bắc chìm trong cái lạnh của những ngày cuối đông. Hàng vạn chiến sĩ và dân công hỏa tuyến ngày đêm mở đường, kéo pháo, vận chuyển lương thực hướng về lòng chảo Điện Biên Phủ. Trong Sở Chỉ huy giữa rừng Mường Phăng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp gần như thức trắng nhiều đêm để theo dõi tình hình chiến dịch.

Trên tấm bản đồ trải rộng trước mặt, từng cứ điểm của quân Pháp được đánh dấu cẩn thận. Các báo cáo liên tục được chuyển đến. Ban đầu, phương án tác chiến là "đánh nhanh, thắng nhanh". Tuy nhiên, sau khi xem xét thực địa, tương quan lực lượng và khả năng bảo đảm hậu cần, Đại tướng nhận thấy nếu giữ nguyên kế hoạch, thương vong có thể rất lớn.

Đó là một quyết định vô cùng khó khăn.

Sau nhiều đêm suy nghĩ và trao đổi với Bộ Chỉ huy, ông quyết định thay đổi phương châm sang "đánh chắc, tiến chắc". Điều đó đồng nghĩa với việc toàn bộ chiến dịch phải điều chỉnh. Những khẩu pháo nặng hàng tấn đã được kéo vào trận địa lại phải kéo ra để bố trí lại. Công sức của hàng nghìn chiến sĩ và dân công phải bắt đầu từ đầu.

Khi mệnh lệnh được truyền xuống, không ít người ngỡ ngàng. Nhưng rồi tất cả đều chấp hành. Trong màn mưa phùn và bùn lầy, từng sợi dây tời lại căng lên. Những đôi vai trần ghì chặt vào bánh pháo. Có người ngã xuống vì kiệt sức, có người bị thương, nhưng không ai bỏ cuộc.

Nhiều tuần sau, hệ thống chiến hào từng bước áp sát tập đoàn cứ điểm. Quân ta chủ động hơn trong từng trận đánh, giảm bớt tổn thất và từng bước giành thế chủ động.

Chiều ngày 7 tháng 5 năm 1954, lá cờ "Quyết chiến, Quyết thắng" tung bay trên nóc hầm chỉ huy của tướng De Castries. Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi, trở thành một mốc son trong lịch sử dân tộc.

Nhiều năm sau, khi nhắc lại chiến dịch, Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng coi quyết định chuyển từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc" là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời cầm quân của mình. Quyết định ấy thể hiện sự thận trọng, trách nhiệm đối với sinh mạng của chiến sĩ và tầm nhìn chiến lược của một vị Tổng tư lệnh.

Ngày nay, mỗi khi nhắc đến Điện Biên Phủ, người ta không chỉ nhớ đến chiến thắng vang dội, mà còn nhớ đến hình ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp giữa cánh rừng Mường Phăng, lặng lẽ trước tấm bản đồ, cân nhắc từng quyết định với mục tiêu cao nhất: giành thắng lợi và giảm thiểu hy sinh cho những người lính. Đó là một trong những dấu ấn lớn nhất trong sự nghiệp quân sự của ông và trong lịch sử Việt Nam.