Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Đông Xuân 1953–1954 và bài toán Điện Biên Phủ

Năm 1953, thực dân Pháp triển khai Kế hoạch Nava với mục tiêu tập trung lực lượng cơ động mạnh, giành lại thế chủ động và tạo ra một thắng lợi quân sự quyết định. Trong khi đó, quân đội Việt Nam tiếp tục phát triển sau nhiều chiến dịch lớn.

Trước tình hình ấy, Bộ Chính trị xác định phương hướng tác chiến Đông Xuân 1953–1954. Thay vì tập trung toàn bộ lực lượng vào một chiến trường duy nhất, quân ta chủ trương mở các cuộc tiến công trên những hướng quan trọng, buộc quân Pháp phải phân tán lực lượng. Đại tướng Võ Nguyên Giáp tham gia trực tiếp vào quá trình tổ chức và chỉ đạo thực hiện chủ trương này.

Quân ta tiến công trên nhiều hướng, trong đó có Tây Bắc và Thượng Lào. Các hoạt động này khiến quân Pháp phải tăng cường lực lượng cho những địa bàn xa đồng bằng Bắc Bộ. Điện Biên Phủ dần trở thành một tập đoàn cứ điểm lớn của Pháp tại Tây Bắc.

Khi lực lượng Pháp tập trung tại Điện Biên Phủ, Bộ Chính trị quyết định mở chiến dịch tiến công vào tập đoàn cứ điểm này. Đại tướng Võ Nguyên Giáp được giao làm Tư lệnh kiêm Bí thư Đảng ủy Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Công tác chuẩn bị diễn ra trên quy mô rất lớn. Quân đội phải đưa pháo, đạn dược, lương thực và các phương tiện cần thiết vượt qua địa hình hiểm trở. Hơn 260.000 dân công cùng hàng vạn thanh niên xung phong tham gia phục vụ chiến trường.

Đầu năm 1954, Điện Biên Phủ đã trở thành nơi tập trung lực lượng lớn nhất của quân Pháp ở Đông Dương. Với quân đội ta, đây là trận đánh có ý nghĩa quyết định.

Những ngày chuẩn bị cuối cùng cũng đặt ra một trong những quyết định quan trọng nhất trong sự nghiệp chỉ huy của Võ Nguyên Giáp. Từ việc đánh nhanh theo dự kiến ban đầu, Bộ Chỉ huy chiến dịch chuyển sang phương châm thận trọng hơn, chuẩn bị chắc chắn hơn trước khi nổ súng.

Ngày 13-3-1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức bắt đầu.