Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Đông Xuân 1953–1954 và thế trận buộc địch phân tán

Bước sang năm 1953, cuộc kháng chiến đã kéo dài nhiều năm. Quân Pháp nhận thấy những chiến lược trước đó không đạt mục tiêu nên triển khai Kế hoạch Nava với hy vọng tập trung lực lượng cơ động, tạo ra ưu thế và giành thắng lợi quyết định trong thời gian tương đối ngắn.

Trước tình hình ấy, Trung ương Đảng xác định phương hướng tác chiến Đông Xuân 1953–1954. Chủ trương quan trọng là không để quân Pháp tập trung lực lượng theo ý muốn của họ. Quân đội ta chủ động mở các cuộc tiến công ở những hướng chiến lược khác nhau, buộc đối phương phải điều quân đối phó.

Các hoạt động quân sự diễn ra ở Tây Bắc, Trung Lào và Thượng Lào. Mỗi khi quân ta mở một hướng mới, quân Pháp phải tăng cường lực lượng cho khu vực đó. Điều này làm lực lượng cơ động của đối phương bị phân tán.

Tháng 11-1953, quân Pháp nhảy dù xuống Điện Biên Phủ và từng bước biến nơi đây thành một tập đoàn cứ điểm lớn. Họ kỳ vọng có thể sử dụng hệ thống công sự và hỏa lực để chặn quân đội Việt Nam, đồng thời tạo một trận đánh quyết định.

Đối với Bộ Tổng Tư lệnh, sự xuất hiện của một lực lượng lớn của Pháp tại Điện Biên Phủ tạo ra một tình thế mới. Nếu có thể tập trung lực lượng và bảo đảm hậu cần, quân ta có khả năng đánh vào một nơi mà đối phương đã tự tập trung.

Ngày 6-12-1953, Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đại tướng Võ Nguyên Giáp được giao làm Bí thư Đảng ủy, Chỉ huy trưởng chiến dịch.

Từ đây, trọng tâm công việc chuyển sang chuẩn bị một chiến dịch có quy mô chưa từng có. Hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và dân công được huy động; đường vận chuyển được mở rộng; pháo binh và các đơn vị chủ lực được đưa vào vị trí.

Cuộc chiến Đông Xuân vì thế không chỉ là chuỗi trận đánh riêng lẻ. Nó tạo nên một thế trận trong đó đối phương ngày càng bị kéo ra khỏi vị trí tập trung ban đầu.

Điện Biên Phủ trở thành điểm hội tụ của cả quá trình đó.