Đại tướng Võ Nguyên Giáp dưới góc nhìn của lịch sử đa chiều
Trong lịch sử đấu tranh giữ nước dựng nước của dân tộc Việt Nam, có những con người khi sinh ra dường như đã mang trong mình sứ mệnh lịch sử vĩ đại, gắn liền vận mệnh của quốc gia với tên tuổi của chính mình. Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người Anh cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam, vị tổng tư lệnh văn võ song toàn, thiên tài quân sự lỗi lạc của thế giới thế kỷ hai mươi, chính là một nhân vật như thế. Cả cuộc đời ông là một bản anh hùng ca rực rỡ, một hành trình dài trọn vẹn dâng hiến cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Từ một nhà giáo yêu nước bước lên đài chiến thắng, Đại tướng đã để lại những di sản quân sự vô giá, những bài học sâu sắc về nghệ thuật chiến tranh nhân dân và tấm gương đạo đức cách mạng sáng ngời, khiến cả thế giới phải ngả mũ kính trọng và ngưỡng mộ.
Sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước tại làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, Võ Nguyên Giáp đã sớm hấp thụ tinh hoa văn hóa dân tộc và lòng căm thù giặc sâu sắc từ thuở thiếu thời. Những năm tháng niên thiếu học tập tại Huế, đặc biệt là tại trường Quốc học Huế, đã tôi luyện thêm tinh thần yêu nước và mở ra cho ông những chân trời tri thức mới về cách mạng. Sớm giác ngộ tư tưởng mác xít và con đường cứu nước của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, ông đã tham gia phong trào yêu nước từ những năm đầu thập niên ba mươi của thế kỷ trước. Trước khi trở thành một nhà quân sự lỗi lạc, ông là một nhà giáo dạy sử đầy nhiệt huyết, một nhà báo sắc sảo với những bài viết mang đậm tư tưởng yêu nước và đấu tranh giai cấp sâu sắc. Chính phông nền văn hóa uyên bác, sự thấu hiểu sâu sắc lịch sử dân tộc và nhân loại đã nhào nặn nên một vị tướng không chỉ biết đánh trận bằng binh pháp mà còn thấu cảm sâu sắc giá trị của hòa bình và nhân văn.
Bước ngoặt lớn trong cuộc đời và sự nghiệp của Võ Nguyên Giáp diễn ra vào năm một nghìn chín trăm bốn mươi mốt khi ông sang Trung Quốc gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh, đánh dấu sự khởi đầu của một mối quan hệ đồng chí, anh em khăng khít và sự nghiệp cầm quân lừng lẫy. Được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp giao trọng trách xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, ông đã cùng các đồng chí của mình đặt những viên gạch đầu tiên cho Hồng quân Việt Nam, mà tiền thân là đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập tại Cao Bằng vào cuối năm một nghìn chín trăm bốn mươi bốn. Từ một đội quân nhỏ bé chỉ với vài chục con người, trang bị thô sơ, dưới sự chỉ đạo sắc bén của ông, lực lượng vũ trang lớn mạnh từng bước, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm một nghìn chín trăm bốn mươi lăm, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta một lần nữa, Đại tướng Võ Nguyên Giáp được giao trọng trách Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam, gánh vác sứ mệnh vô cùng nặng nề là lãnh đạo một non trẻ đương đầu với một cường quốc thực dân hùng mạnh. Trong suốt chín năm kháng chiến chống Pháp trường kỳ và gian khổ, ông đã thể hiện tư duy quân sự thiên tài qua việc vận dụng sáng tạo chiến tranh nhân dân, trường kỳ kháng chiến. Đỉnh cao trong sự nghiệp cầm quân giai đoạn này chính là chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử vào năm một nghìn chín trăm năm mươi tư. Quyết định chuyển từ phương châm đánh nhanh giải quyết nhanh sang đánh chắc tiến chắc là một trong những quyết định quân sự vĩ đại và dũng cảm nhất trong lịch sử chiến tranh thế giới hiện đại, thể hiện tầm nhìn xa trông rộng và sự thấu đáo của một vị tổng tư lệnh luôn đặt tính mạng của người chiến sĩ lên trên hết. Chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu đã kết thúc hoàn toàn ách thống trị của thực dân Pháp tại Đông Dương, đưa tên tuổi của Đại tướng vươn lên tầm cao của những nhà chiến lược quân sự vĩ đại nhất mọi thời đại.
Bước sang giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khi đế quốc Mỹ leo thang chiến tranh phá hoại miền Bắc và trực tiếp đưa quân viễn chinh vào miền Nam, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp tục đóng vai trò kiến trúc sư trưởng cho các chiến lược quân sự tầm cỡ. Với tầm nhìn chiến lược dài hạn, ông cùng Bộ Tổng Tư lệnh đã chỉ đạo xuất sắc cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm một nghìn chín trăm sáu mươi tám, đánh đòn chí mạng vào ý chí xâm lược của nhà nhà trắng Mỹ. Đến chiến dịch Hồ Chí minh lịch sử mùa xuân năm một nghìn chín trăm bảy mươi lăm, dưới sự chỉ đạo sắc bén từ trung ương và sự điều hành nhạy bén của ông với bức điện thần tốc, thần tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa, tranh thủ từng giờ từng phút xốc tới mặt trận, quân và dân ta đã giành thắng lợi hoàn toàn, thu non sông về một mối, hoàn thành vẻ vang sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Không chỉ là một thiên tài quân sự với những chiến công vang dội trên chiến trường, Đại tướng Võ Nguyên Giáp còn được thế giới tôn vinh là người khai sinh ra học thuyết chiến tranh nhân dân Việt Nam, người đã nâng nghệ thuật quân sự chiến tranh du kích lên tầm chiến lược chiến tranh toàn dân, toàn diện. Ông là học trò xuất sắc và gần gũi nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh, luôn quán triệt tư tưởng lấy dân làm gốc trong mọi quyết sách quân sự và chính trị. Đối với cán bộ chiến sĩ, ông luôn dành cho họ tình cảm của một người cha, người anh cả vô cùng gần gũi, ân cần và giàu lòng nhân ái. Tên tuổi của ông không chỉ gắn liền với những chiến công vang dội của quân đội ta mà còn được ghi nhận bởi những đóng góp to lớn trên mặt trận ngoại giao nhân dân, khoa học lịch sử và giáo dục sau khi đất nước hòa bình.
Cuộc đời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng, về lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, ông luôn giữ gìn phẩm chất cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, một lòng một dạ phục vụ cách mạng. Ngay cả khi đã rời xa các chức vụ lãnh đạo cao nhất, ông vẫn luôn theo dõi sát sao từng bước đi của đất nước, đóng góp nhiều ý kiến quý báu cho sự nghiệp đổi mới và phát triển của Tổ quốc. Sự ra đi của Đại tướng vào tháng mười năm hai nghìn không trăm mười ba đã để lại niềm tiếc thương vô hạn trong triệu triệu trái tim người Việt Nam và bạn bè quốc tế, những người xem ông là biểu tượng của tinh thần hòa bình, độc lập và tự do. Cuộc đời, sự nghiệp và những chiến công lừng lẫy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ mãi mãi khắc sâu vào tâm khát dân tộc Việt Nam như một huyền thoại sống mãi cùng non sông đất nước.
