ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP GIỮA BÃO TỐ TRƯỜNG CHINH

“Có những con người mà cuộc đời họ không còn thuộc về cá nhân nữa, nó đã hóa thân vào dòng chảy của một dân tộc, thành tên gọi của một thời đại, và thành đốm lửa sưởi ấm lòng đất nước qua muôn đời sau.”

Từ bục giảng trường Thăng Long đến tiếng gọi của non sông

Vào những năm đầu thế kỷ XX, bên dòng sông Kiến Giang hiền hòa của vùng đất Quảng Bình đầy nắng gió, cậu học trò Võ Nguyên Giáp đã lớn lên giữa tiếng hò khoan xứ Lệ và cả những tiếng thở dài nặng trĩu của người dân quê hương dưới ách cai trị của thực dân. Cảnh nước mất nhà tan, sưu thuế đè nặng lên vai những người nông dân lam lũ đã gieo vào lòng người thiếu niên ấy một nỗi khắc khoải khôn nguôi về hai chữ: Tự do.

Trước khi trở thành một Tổng tư lệnh quân đội bách chiến bách thắng, Võ Nguyên Giáp là một thầy giáo dạy lịch sử tại trường tư thục Thăng Long (Hà Nội). Trên bục giảng ngày ấy, người thầy trẻ tuổi với ánh mắt sáng ngời và giọng nói trầm ấm không chỉ truyền thụ những mốc thời gian khô khan. Ông đem linh hồn của lịch sử dân tộc – từ tiếng gươm đao giữ cõi của Ngô Quyền trên sông Bạch Đằng, ý chí độc lập trong bài thơ thần của Lý Thường Kiệt, đến hào khí Đông A nhà Trần – gieo vào lòng thế hệ trẻ. Ông hiểu sâu sắc rằng: lịch sử không phải là những gì đã chết trong quá khứ, lịch sử là bệ phóng, là điểm tựa để một dân tộc đứng lên tự định đoạt số phận của chính mình.

Nhưng lòng yêu nước không thể chỉ dừng lại ở những bài giảng thuyết giáo. Nhìn ra ngoài cửa lớp, bóng tối của sự áp bức vẫn đang bủa vây đồng bào. Tiếng gọi ngầm từ những tổ chức cách mạng, từ lòng dân căm hờn đã thôi thúc người thầy giáo trẻ đưa ra quyết định bước ngoặt. Ông tạm biệt bục giảng, tạm biệt người vợ thân yêu và đứa con thơ, rời bỏ cuộc sống thanh bạch của một trí thức để dấn thân vào con đường hoạt động bí mật đầy rẫy hiểm nguy, nơi mà ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ mỏng như một sợi tóc.

Khúc tráng ca từ 34 chiến sĩ đầu tiên

Tháng 12 năm 1944, giữa núi rừng Cao Bằng sương muối phủ trắng xóa, trong một căn lán nhỏ nguyên sơ, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập dưới sự chỉ huy trực tiếp của Võ Nguyên Giáp. Khi ấy, lực lượng vỏn vẹn chỉ có 34 chiến sĩ. Tài sản lớn nhất của họ là lòng căm thù giặc và những khẩu súng kíp thô sơ, vài ba khẩu súng trường hoen rỉ. Kẻ thù nhìn họ như một nhóm người hoang tưởng, liều lĩnh chống lại cả một bộ máy thuộc địa trang bị vũ khí tận răng.

Nhưng vị chỉ huy trẻ tuổi Võ Nguyên Giáp nhìn thấy ở 34 con người ấy một sức mạnh vô bờ bến – sức mạnh của những người con yêu nước đã thề dâng hiến đời mình cho sự hồi sinh của một quốc gia. Những bàn tay siết chặt lấy nhau dưới tán rừng đại ngàn, lời thề danh dự vang lên giữa không gian buốt giá. Chỉ hai ngày sau khi thành lập, đội quân áo vải ấy đã lập nên kỳ tích chiến thắng Phai Khắt, Nà Ngần, mở đầu cho một huyền thoại quân sự độc nhất vô nhị. Từ những đốm lửa nhỏ nhoi giữa rừng sâu, người anh cả Võ Nguyên Giáp đã cùng các đồng chí cách mạng thổi bùng lên thành ngọn lửa tổng khởi nghĩa, làm nên cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Quyết định cân não dưới chân đèo Mường Phăng

Mùa xuân năm 1954, thung lũng Điện Biên Phủ trở thành tâm điểm của toàn thế giới. Thực dân Pháp, với sự giúp sức của đế quốc Mỹ, đã xây dựng nơi đây một "tập đoàn cứ điểm bất khả xâm phạm", một cái bẫy khổng lồ để nghiền nát lực lượng kháng chiến của ta. Trọng trách Tổng tư lệnh mặt trận được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng trao cho Võ Nguyên Giáp với lời dặn dò lịch sử: "Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng, chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh".

Đêm ngày 25 tháng 1 năm 1954, dưới ngọn đèn dầu lay lắt trong căn lán tạt gió tại Mường Phăng, vị Tổng tư lệnh đã thức trắng. Trên bàn thờ tổ quốc lúc này là sinh mạng của hàng vạn chiến sĩ, là vận mệnh của cả một nền độc lập. Toàn bộ kế hoạch "Đánh nhanh, thắng nhanh" đã được phê duyệt trước đó, pháo đã được các chiến sĩ dùng sức người kéo qua những dốc cao dựng đứng vào trận địa, bộ đội đã sẵn sàng nổ súng.

Nhưng qua theo dõi, trinh sát và phân tích thực địa, Đại tướng nhận ra địch đã tăng cường phòng ngự quá mạnh. Nếu đánh theo cách cũ, cái giá phải trả bằng xương máu của anh em chiến sĩ sẽ là không tưởng, mà xác suất thành công lại vô cùng mong manh.

Sau một đêm dài tự đấu tranh với chính mình, trán đẫm mồ hôi, Đại tướng đã đưa ra một quyết định mà ông gọi là "khó khăn nhất trong cuộc đời chỉ huy" của mình: Ra lệnh hoãn trận đánh ngay trước giờ G, ra lệnh kéo pháo ra, chuyển toàn bộ mặt trận sang phương châm "Đánh chắc, tiến chắc". Quyết định ấy ban đầu làm ngỡ ngàng cả các cố vấn và tướng lĩnh, nhưng đó là kết tinh của một thiên tài quân sự thiên bẩm gắn liền với một trái tim nhân văn cao cả. Đại tướng trân quý từng giọt máu của người lính như ruột thịt của mình. Và chính quyết định lịch sử ấy đã làm nên một chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" vào ngày 7 tháng 5 năm 1954.

Bức mật lệnh thần tốc giải phóng miền Nam

Nhiều năm sau, khi mái đầu đã điểm bạc, Đại tướng lại một lần nữa đứng trước bước ngoặt lớn của lịch sử dân tộc: Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975. Thời cơ ngàn năm có một đã đến sau khi ta giải phóng Tây Nguyên và Huế - Đà Nẵng. Tại Tổng hành dinh (Nhà D67 trong Hoàng thành Thăng Long), Đại tướng Võ Nguyên Giáp chăm chú theo dõi từng bước tiến của các cánh quân hướng về Sài Gòn.

Ngày 7 tháng 4 năm 1975, chính tay Đại tướng đã ký vào bức điện mật lịch sử gửi đến toàn mặt trận: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa; tranh thủ từng phút, từng giờ, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng!”

Bức mật lệnh ngắn gọn, dồn dập như tiếng trống trận, như lời hịch của non sông, được truyền đi bằng tốc độ nhanh nhất qua các làn sóng vô tuyến. Nó trở thành mệnh lệnh tối cao thúc giục hàng vạn chiến sĩ, hàng ngàn xe tăng, pháo binh băng rừng, vượt dốc, đạp bằng mọi hàng rào phòng ngự cuối cùng của chế độ Sài Gòn. Để rồi vào trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, miền Nam hoàn toàn giải phóng, non sông nối liền một dải. Thế giới thêm một lần nữa bàng hoàng ngả mũ trước vị tướng tự học, người đã đánh bại những thiên tài quân sự sừng sỏ nhất của cả thực dân Pháp lẫn đế quốc Mỹ.

Sống mãi trong lòng đất mẹ và lòng dân

Mùa thu năm 2013, trái tim của vị Đại tướng huyền thoại ngừng đập ở tuổi 103. Ngày ông ra đi, một khoảng trống mênh mông như đổ sụp xuống lòng hàng triệu người dân Việt Nam. Suốt những ngày tang lễ, một cảnh tượng chưa từng có đã diễn ra tại Thủ đô Hà Nội: hàng triệu người từ khắp mọi miền Tổ quốc, từ những cựu chiến binh già ngực lấp lánh huy chương bước đi không vững, đến những thanh niên trẻ tuổi, những em nhỏ túc trực, lặng lẽ xếp hàng dài hàng cây số, thâu đêm suốt sáng qua tư gia của ông tại số 30 Hoàng Diệu để dâng nén hương lòng. Những giọt nước mắt lăn dài trên những khuôn mặt xa lạ nhưng chung một nỗi đau mất mát, như thể họ vừa mất đi người cha, người ông kính yêu nhất trong gia đình.

Đại tướng không chọn một vị trí trang trọng ở nghĩa trang dành cho các bậc lãnh đạo cấp cao tại Thủ đô. Ông chọn trở về với đất mẹ Quảng Bình, nằm lại nơi vùng biển Vũng Chùa - Đảo Yến lộng gió, để ngày đêm được lắng nghe tiếng sóng biển quê hương vỗ về gối hạc.

Nhiều thế hệ sẽ tiếp tục qua đi, những chiến công hiển hách rồi sẽ nằm yên trong những trang giáo trình quân sự toàn cầu, nhưng nhân cách sống, tình yêu thương bao la và trí tuệ thiên tài của Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ mãi là một ngọn hải đăng không bao giờ tắt. Ông để lại cho hậu thế một chân lý giản dị nhưng sâu sắc: Sức mạnh vĩ đại nhất của một dân tộc không nằm ở những vũ khí tối tân, mà nằm ở khối đại đoàn kết, lòng yêu nước nồng nàn và một niềm tin tuyệt đối vào chính nghĩa. Ngọn đèn mang tên Võ Nguyên Giáp sẽ luôn thắp sáng tâm hồn mỗi người dân Việt Nam, nhắc nhở chúng ta biết trân trọng giá trị của bình yên và độc lập hôm nay.