ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP - NHỮNG CÂU CHUYỆN CÒN ĐÂY
ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP - NHỮNG CÂU CHUYỆN CÒN ĐÂY
Đối với mỗi người chiến sĩ trong Quân đội nhân dân Việt Nam, Đại tướng Võ Nguyên Giáp luôn là hình ảnh vừa thân thuộc vừa thiêng liêng. Ông luôn hiện lên rất gần gũi, trong suy nghĩ và hành động, trong trái tim và khối óc của mỗi người chiến sĩ.
Tôi còn nhớ rất rõ, trong chuyến công tác lên Điện Biên Phủ năm 2024 thực hiện loạt bài về Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (1954-2024), tôi cùng nhà văn Nguyễn Xuân Thủy, nhà báo Vũ Thành Duy, nhà văn Đinh Phương vào các bản làng nơi lòng chảo Điện Biên phỏng vấn các nhân chứng là bộ đội chủ lực, thanh niên xung phong từng tham gia Chiến dịch Điện Biên. Thật lạ kỳ, người được nhắc nhiều nhất, hỏi thăm nhiều nhất chính là Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Có cụ lính Điện Biên ngót trăm tuổi tai đã ngễnh ngãng chẳng nghe thấy gì, đôi mắt đục mờ cũng chẳng còn nước mắt, bàn tay run rẩy nắm chặt tay tôi hỏi: “Đồng chí được Đại tướng cử đến gặp tôi à? Sao mấy năm nay không thấy Đại tướng lên thăm chúng tôi? Chắc là Đại tướng còn bận nhiều việc quân, việc nước. Thôi để tôi gửi đồng chí dăm bơ lạc với dăm bơ đỗ xanh về biếu Đại tướng. Đại tướng là rất thích cơm nắm muối vừng, nhất là cơm lam lòng chảo Điện Biên của cựu binh chúng tôi”.
Tôi nghẹn lại không nói lên lời, nắm chặt bàn tay chỉ còn da bọc xương của người lính Điện Biên mà nước mắt đã rịn ra. Cụ lính Điện Biên hoàn toàn không biết Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trở về với thế giới của người hiền nhiều năm rồi. Vậy mà Đại tướng vẫn còn sống mãi trong lòng chiến sĩ Điện Biên, trong lòng nhân dân và Tổ quốc.
Trong cuộc đời và văn chương, báo chí, tôi đã rất may mắn được trực tiếp phỏng vấn Đại tướng Võ Nguyên Giáp năm 1998 khi tôi mới 25 tuổi vừa chân ướt chân ráo ở đơn vị lên công tác tại Truyền hình Quân đội nhân dân. Cuộc ấy Đại tướng phát biểu để đưa vào phim truyền thống của Nhà xuất bản Quân đội nhân dân. Tôi là tác giả kịch bản đồng thời sẽ thể hiện lời bình cho bộ phim. Tôi rất hồi hộp nhưng đã chuẩn bị rất kỹ lưỡng cho cuộc phỏng vấn. Ai cũng biết Đại tướng Võ Nguyên Giáp đồng thời là nhà sử học, nhà báo uyên thâm. Các cuộc trả lời phỏng vấn của ông về chiến tranh và hòa bình, về nhân dân và người chiến sĩ với các phóng viên trong nước và ngoài nước luôn rất sâu sắc. Đại tướng còn là người rất am tường và hiểu biết thấu đáo về tầm quan trọng của ngành xuất bản trong quân đội đối với đời sống văn hóa tinh thần của người chiến sĩ. Các bộ sách của Đại tướng Võ Nguyên Giáp ông đều đọc và biên tập, cho ý kiến vô cùng kỹ lưỡng, thấu lý đạt tình. Bởi vậy, khi thực hiện ghi hình phỏng vấn ông, thực chất chúng tôi chỉ làm những thao tác kỹ thuật máy móc là chính.
Tôi đề nghị với các anh cán bộ nhà xuất bản và quay phim Nguyễn Việt Dũng cho phép tôi được thể hiện câu hỏi với Đại tướng. Mọi người đồng ý. Tôi đã chuẩn bị rất kỹ câu hỏi nhưng cũng rất lo lắng bởi đây là lần đầu tiên tôi được trực tiếp đặt câu hỏi với vị Đại tướng lừng danh. Và thật may mắn làm sao, từ cái bắt tay chân thành giản dị, đôi bàn tay ấm nóng và nhất là nụ cười ấm áp của Đại tướng cùng với câu động viên: “Chào cậu chuẩn úy trẻ! Mới ở đơn vị lên à. Chúng ta hãy dùng trà rồi vào công việc nhé. Bác sĩ chỉ cho hai mươi phút thôi”.
Buổi ghi hình phỏng vấn Đại tướng là một kỷ niệm vô cùng sâu sắc trong cuộc đời văn chương báo chí của tôi.
Tôi đã học được rất nhiều trong nghề nghiệp làm báo từ cuộc phỏng vấn Đại tướng Võ Nguyên Giáp đầu tiên ấy. Đó là sự chuẩn bị kỹ lưỡng nội dung, những đặc thù, thành tựu của lĩnh vực mà tác phẩm báo chí, phim truyền thống cần thể hiện. Bối cảnh ghi hình, ghi âm, sao chụp tài liệu và cách sử dụng trong biên tập đưa vào tác phẩm. Kịch bản văn học chi tiết và tổng thể của mỗi bộ phim truyền thống. Mãi sau tôi mới biết, Đại tướng đã đọc rất kỹ kịch bản và đã điều chỉnh, nâng cao tầm vóc, chiều sâu tư tưởng cho kịch bản. Thật là bài học rất sâu sắc. Dù bận rất nhiều việc mà Đại tướng vẫn dành thời gian và trí tuệ để thực hiện những công việc mà ông đã nhận lời.
