Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Những ngày đầu giữ nước và thử thách trước cuộc kháng chiến

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Việt Nam bước vào một hoàn cảnh đặc biệt phức tạp. Nhà nước mới thành lập phải đối mặt với nhiều lực lượng quân sự nước ngoài, tình hình kinh tế khó khăn và nguy cơ xung đột ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh ấy, việc xây dựng lực lượng vũ trang và củng cố nền quốc phòng trở thành một nhiệm vụ cấp thiết.

Võ Nguyên Giáp là một trong những nhân vật được giao những trọng trách quan trọng trong chính quyền cách mạng. Theo tiểu sử chính thức của Bộ Quốc phòng, ông được Hội nghị Toàn quốc của Đảng Cộng sản Đông Dương cử vào Ban Chấp hành Trung ương và Ban Thường vụ; tham gia Ủy ban Khởi nghĩa Toàn quốc, Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ trong Chính phủ Lâm thời và sau đó là Chủ tịch Quân sự Ủy viên Hội trong Chính phủ Liên hiệp.

Năm 1946, khi tình hình quan hệ Việt–Pháp ngày càng căng thẳng, vấn đề chuẩn bị cho một cuộc chiến đấu lâu dài trở nên rõ ràng hơn. Võ Nguyên Giáp được giao những nhiệm vụ ngày càng trực tiếp gắn với quân đội. Ông giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc phòng từ năm 1946 đến năm 1947, đồng thời là Tổng chỉ huy Quân đội Quốc gia và Dân quân Việt Nam.

Ngày 19/12/1946, cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp bùng nổ. Từ đây, nhiệm vụ của lực lượng vũ trang không còn dừng ở việc bảo vệ một chính quyền mới thành lập mà chuyển sang tổ chức một cuộc kháng chiến trên phạm vi cả nước.

Trong những tháng đầu của cuộc chiến, yêu cầu lớn nhất là vừa chiến đấu, vừa bảo toàn lực lượng, xây dựng căn cứ và chuẩn bị cho một cuộc chiến lâu dài. Trung tâm lãnh đạo kháng chiến dần được chuyển lên Việt Bắc. Võ Nguyên Giáp trở thành một trong những người trực tiếp đảm nhiệm việc tổ chức và chỉ huy cuộc kháng chiến về quân sự.

Những thử thách của giai đoạn 1945–1946 đặt nền móng cho vai trò Tổng Tư lệnh của ông trong những năm sau. Đặc biệt, cuộc tiến công lên Việt Bắc của quân Pháp năm 1947 sẽ trở thành thử thách quân sự lớn đầu tiên mà lực lượng kháng chiến phải đối mặt ở quy mô chiến dịch.