Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Quyết định lịch sử ở Điện Biên Phủ và bản lĩnh của vị Tổng Tư lệnh

Nhắc đến Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người Việt Nam và bạn bè quốc tế nhớ đến vị Tổng Tư lệnh đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh và một trong những nhà quân sự kiệt xuất của thế kỷ XX. Nhưng đằng sau những chiến thắng lẫy lừng là một con người luôn trăn trở trước mỗi quyết định liên quan đến sinh mạng của cán bộ, chiến sĩ.

Sinh ngày 25 tháng 8 năm 1911 tại làng An Xá, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, Võ Nguyên Giáp sớm tham gia phong trào yêu nước. Từ một người thầy giáo dạy lịch sử, ông trở thành nhà hoạt động cách mạng, rồi được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao trọng trách xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng. Ngày 22 tháng 12 năm 1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân – tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam – được thành lập với 34 chiến sĩ. Chính từ lực lượng nhỏ bé ấy, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, cùng sự chỉ huy của Võ Nguyên Giáp, một quân đội cách mạng hùng mạnh đã từng bước trưởng thành.

Đầu năm 1954, khi Chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn chuẩn bị, Bộ Chỉ huy chiến dịch ban đầu xác định phương châm "đánh nhanh, thắng nhanh". Hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đã vượt núi kéo pháo vào trận địa trong điều kiện vô cùng gian khổ. Tuy nhiên, sau nhiều ngày trực tiếp nghiên cứu thực địa, nắm tình hình địch và ta, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận thấy nếu tiến công theo kế hoạch cũ thì nguy cơ thương vong sẽ rất lớn, trong khi khả năng giành thắng lợi không còn được bảo đảm.

Đó là thời khắc đầy áp lực. Thay đổi phương án đồng nghĩa với việc phải cho bộ đội kéo toàn bộ pháo ra khỏi trận địa, làm lại hệ thống công sự, kéo dài thời gian chuẩn bị và chấp nhận rất nhiều khó khăn. Sau nhiều đêm suy nghĩ, cân nhắc và báo cáo xin ý kiến Trung ương, Đại tướng đã đưa ra quyết định lịch sử: chuyển từ phương châm "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc".

Mệnh lệnh "kéo pháo ra" được ban hành. Hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ lại một lần nữa dùng sức người kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua núi cao, vực sâu trong mưa rét. Nhiều người lúc ấy chưa hiểu hết ý nghĩa của quyết định này, nhưng Đại tướng luôn kiên định với quan điểm: trận đánh chỉ được mở khi chắc thắng, phải giữ gìn lực lượng để chiến đấu lâu dài và giành thắng lợi trọn vẹn.

Sau hơn hai tháng chuẩn bị lại, ngày 13 tháng 3 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn. Trải qua 56 ngày đêm chiến đấu liên tục, quân và dân ta lần lượt tiêu diệt các cụm cứ điểm của quân Pháp. Chiều 7 tháng 5 năm 1954, lá cờ "Quyết chiến, Quyết thắng" tung bay trên nóc hầm chỉ huy của tướng De Castries, kết thúc thắng lợi vang dội của Chiến dịch Điện Biên Phủ, "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".

Nhiều năm sau, khi nhắc lại quyết định thay đổi phương án tác chiến, Đại tướng Võ Nguyên Giáp khẳng định đó là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời cầm quân của mình. Ông từng chia sẻ rằng nếu giữ phương án cũ và thất bại thì sẽ có lỗi rất lớn với Đảng, với Bác Hồ và đặc biệt là với những người lính đã gửi gắm tính mạng cho người chỉ huy. Chính tư duy luôn đặt con người lên trước chiến thắng đã làm nên tầm vóc của một vị Tổng Tư lệnh được cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân hết lòng kính trọng.

Sau ngày đất nước thống nhất, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp tục có nhiều đóng góp quan trọng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Dù ở bất kỳ cương vị nào, ông vẫn giữ lối sống giản dị, khiêm nhường và gần gũi với Nhân dân. Hình ảnh vị Đại tướng trong bộ quân phục bạc màu, ân cần thăm hỏi cựu chiến binh, động viên thế hệ trẻ hay lặng lẽ viếng nghĩa trang liệt sĩ đã trở thành những hình ảnh đẹp trong lòng nhiều thế hệ người Việt Nam.

Ngày 4 tháng 10 năm 2013, Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần, hưởng thọ 102 tuổi. Hàng triệu người dân từ khắp mọi miền đất nước đã xếp hàng nhiều giờ để được tiễn biệt vị Đại tướng huyền thoại – một minh chứng cho tình cảm đặc biệt mà Nhân dân dành cho người anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Cuộc đời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp là biểu tượng của trí tuệ, bản lĩnh và lòng nhân ái. Câu chuyện về quyết định "kéo pháo ra" tại Điện Biên Phủ không chỉ là một bài học kinh điển về nghệ thuật quân sự, mà còn là bài học sâu sắc về trách nhiệm của người lãnh đạo: dám chịu trách nhiệm, biết lắng nghe thực tiễn và luôn đặt sinh mạng của con người lên trên mọi toan tính. Đó chính là giá trị trường tồn mà Đại tướng để lại cho các thế hệ hôm nay và mai sau.