Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Quyết định lịch sử tại Điện Biên Phủ

Đại tướng Võ Nguyên Giáp, tên khai sinh là Võ Giáp, sinh ngày 25 tháng 8 năm 1911 tại làng An Xá, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Ông xuất thân là một nhà giáo, nhà báo và nhà hoạt động cách mạng, sau đó trở thành một trong những người đặt nền móng và trực tiếp xây dựng Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Võ Nguyên Giáp từng bước trở thành một trong những người chỉ huy quân sự quan trọng nhất của Việt Nam. Đến năm 1953–1954, ông được giao làm Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam, trực tiếp chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ.

Cuối năm 1953, quân Pháp xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm lớn nhằm thu hút và tiêu diệt chủ lực Việt Minh. Pháp tin rằng với hệ thống cứ điểm kiên cố, pháo binh, xe tăng và không quân, họ có thể buộc quân Việt Minh phải tiến công trong điều kiện bất lợi.

Bộ Tổng Tư lệnh Việt Nam quyết định mở chiến dịch nhằm tiêu diệt tập đoàn cứ điểm này.

Ban đầu, phương án tác chiến được chuẩn bị theo phương châm “đánh nhanh, thắng nhanh”. Theo kế hoạch đó, quân ta sẽ tập trung lực lượng, nhanh chóng tiến công và giành thắng lợi trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, khi trực tiếp đến sở chỉ huy ở Điện Biên Phủ và nghiên cứu tình hình, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận thấy phương án này chứa đựng rủi ro rất lớn.

Pháo binh và bộ binh của ta khi đó còn hạn chế. Trong khi đó, quân Pháp đã củng cố hệ thống cứ điểm, tăng cường hỏa lực và có khả năng tiếp tế bằng đường không. Nếu tiến công ồ ạt mà không chuẩn bị đầy đủ, thương vong của quân ta có thể rất lớn và chiến dịch có nguy cơ thất bại.

Sau khi cân nhắc tình hình, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đi đến một quyết định cực kỳ khó khăn: thay đổi phương châm tác chiến từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”.

Đây là quyết định có ý nghĩa rất lớn.

Theo phương án mới, quân ta không tiến công ồ ạt ngay lập tức mà từng bước chuẩn bị trận địa, kéo pháo vào những vị trí có lợi, xây dựng hệ thống giao thông hào, bao vây và chia cắt các cứ điểm của quân Pháp. Mục tiêu là từng bước làm suy yếu đối phương, hạn chế khả năng tiếp tế và tiến tới tiêu diệt từng bộ phận của tập đoàn cứ điểm.

Để thực hiện kế hoạch, hàng vạn dân công và bộ đội phải vận chuyển lương thực, đạn dược, vũ khí vượt qua những địa hình vô cùng khó khăn. Đặc biệt, việc đưa pháo vào trận địa là một nhiệm vụ cực kỳ gian khổ.

Các chiến sĩ phải kéo những khẩu pháo nặng qua núi rừng, đường dốc và địa hình hiểm trở. Nhiều người đã hy sinh trong quá trình chuẩn bị chiến dịch.

Ngày 13 tháng 3 năm 1954, quân Việt Nam bắt đầu tiến công Điện Biên Phủ.

Trận đánh kéo dài 56 ngày đêm. Quân ta lần lượt tiến công các cứ điểm của quân Pháp, từng bước thu hẹp khu vực kiểm soát của đối phương.

Các chiến sĩ đào hệ thống chiến hào ngày càng tiến gần các cứ điểm. Những đường hào này giúp bộ đội tiếp cận gần đối phương hơn, đồng thời hạn chế phần nào hỏa lực của quân Pháp.

Chiến đấu diễn ra vô cùng ác liệt. Bộ đội Việt Nam phải đối mặt với pháo binh, máy bay và hệ thống phòng thủ kiên cố của Pháp. Nhiều cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh.

Nhưng với phương châm đánh chắc, tiến chắc, quân ta từng bước làm suy yếu hệ thống phòng thủ của đối phương.

Đến đầu tháng 5 năm 1954, vòng vây ngày càng siết chặt. Các cứ điểm của quân Pháp bị chia cắt, nguồn tiếp tế ngày càng khó khăn.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, quân Việt Nam mở đợt tiến công cuối cùng.

Chiều cùng ngày, quân ta tiến vào sở chỉ huy của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Tướng Christian de Castries cùng Bộ chỉ huy Pháp bị bắt.

Chiến thắng Điện Biên Phủ kết thúc sau 56 ngày đêm chiến đấu.

Chiến thắng này đã tạo ra một bước ngoặt rất lớn trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Nó góp phần buộc Pháp phải ngồi vào bàn đàm phán và ký Hiệp định Genève năm 1954, chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương.

Điều khiến câu chuyện về Đại tướng Võ Nguyên Giáp đặc biệt không chỉ nằm ở chiến thắng cuối cùng mà còn ở quyết định thay đổi phương án tác chiến ngay trước một trận đánh lịch sử.

Quyết định ấy đòi hỏi người chỉ huy phải đặt sự an toàn và sinh mạng của hàng vạn chiến sĩ lên trên áp lực phải giành chiến thắng nhanh chóng. Chính Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nhấn mạnh rằng “trận đánh phải chắc thắng, nếu không chắc thắng thì không đánh.”

Sau Điện Biên Phủ, Võ Nguyên Giáp tiếp tục giữ nhiều trọng trách quan trọng trong quân đội và Nhà nước. Ông tiếp tục tham gia lãnh đạo quân đội trong cuộc kháng chiến chống Mỹ và nhiều nhiệm vụ xây dựng đất nước sau chiến tranh.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời ngày 4 tháng 10 năm 2013, hưởng thọ 102 tuổi.

Cuộc đời của ông gắn liền với những giai đoạn quan trọng của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX. Đối với nhiều thế hệ người Việt Nam, ông không chỉ là một vị tướng mà còn là biểu tượng của ý chí độc lập, tinh thần quyết đoán và nghệ thuật quân sự Việt Nam.