Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Tết Mậu Thân 1968 và bước ngoặt của cuộc chiến

Đến cuối năm 1967, chiến tranh Việt Nam đã phát triển đến quy mô rất lớn. Mỹ đưa nhiều lực lượng quân sự vào miền Nam, đồng thời tiếp tục đánh phá miền Bắc. Trên chiến trường, quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn dựa vào ưu thế về hỏa lực, cơ động và phương tiện chiến tranh hiện đại.

Trong bối cảnh đó, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương nghiên cứu một phương thức tiến công mới. Thay vì chỉ tập trung hoạt động ở rừng núi và nông thôn, kế hoạch hướng tới các đô thị, căn cứ quân sự và những trung tâm đầu não trên toàn miền Nam.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp tham gia quá trình lãnh đạo, chỉ đạo quân sự trong giai đoạn này. Tuy nhiên, cần nhìn nhận Tết Mậu Thân là quyết định của tập thể Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và lãnh đạo các chiến trường, chứ không phải quyết định riêng của một cá nhân. Tài liệu của Báo Nhân Dân cũng nhấn mạnh sự nhất trí của tập thể lãnh đạo trong quá trình hình thành chủ trương.

Đêm giao thừa và những ngày đầu năm 1968, lực lượng cách mạng đồng loạt tiến công vào nhiều thành phố, thị xã, căn cứ quân sự và mục tiêu quan trọng. Quy mô và mức độ bất ngờ của cuộc tiến công gây chấn động lớn.

Các trận đánh diễn ra tại nhiều địa bàn, trong đó có Sài Gòn – Gia Định, Huế, Khu 5 và nhiều chiến trường khác. Quân và dân ta tiến công vào các mục tiêu quân sự, chính trị và hậu cần quan trọng.

Tết Mậu Thân tạo ra những tổn thất rất lớn cho lực lượng cách mạng. Các tài liệu thống kê được Báo Nhân Dân dẫn lại cho thấy số cán bộ, chiến sĩ và lực lượng chính trị hy sinh, bị thương trong năm 1968 rất cao.

Vì vậy, khi viết về Tết Mậu Thân, không thể chỉ nhìn sự kiện dưới góc độ một chiến thắng quân sự đơn giản. Đây là một cuộc tiến công có quy mô lớn, tổn thất lớn và diễn biến phức tạp, nhưng đồng thời tạo ra tác động mạnh đến cục diện chính trị và chiến lược của cuộc chiến.

Cuộc tiến công làm thay đổi cách nhìn của dư luận Mỹ về khả năng tiếp tục chiến tranh. Nó góp phần tạo sức ép để Mỹ điều chỉnh chính sách, giảm leo thang và đi vào đàm phán.

Đối với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, giai đoạn này cho thấy một đặc điểm quan trọng trong vai trò của ông: chiến tranh không chỉ được quyết định trên chiến trường mà còn liên quan chặt chẽ đến chính trị, ngoại giao và khả năng duy trì sức chiến đấu lâu dài.

Sau Tết Mậu Thân, chiến tranh tiếp tục khốc liệt. Nhưng cục diện đã bước sang một giai đoạn khác.