Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân
Cuối năm 1944, một đội vũ trang chỉ gồm những chiến sĩ ban đầu đã ra đời tại Cao Bằng dưới sự tổ chức của Võ Nguyên Giáp. Hai trận đánh Phai Khắt và Nà Ngần ngay sau đó trở thành những dấu mốc mở đầu cho quá trình xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam.
Cuối năm 1944, tình hình cách mạng Việt Nam có nhiều chuyển biến. Phong trào Việt Minh được củng cố, trong khi yêu cầu chuẩn bị lực lượng vũ trang ngày càng rõ ràng. Trong bối cảnh đó, tháng 12/1944, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc giao Võ Nguyên Giáp nhiệm vụ thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.
Ngày 22/12/1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập tại khu rừng Trần Hưng Đạo, Cao Bằng. Đây là lực lượng vũ trang cách mạng đầu tiên do Trung ương Đảng và lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tổ chức. Chủ trương xây dựng đội quân không chỉ nhằm chiến đấu mà còn kết hợp chặt chẽ giữa quân sự với chính trị, tuyên truyền và vận động quần chúng.
Võ Nguyên Giáp được giao trực tiếp tổ chức và chỉ huy đội. Những chiến sĩ đầu tiên phải hoạt động trong điều kiện hết sức khó khăn: lực lượng ít, trang bị hạn chế, địa bàn hoạt động hiểm trở và đối phương có ưu thế về vũ khí. Vì vậy, nhiệm vụ đặt ra không đơn thuần là giành thắng lợi trong một trận đánh mà còn phải tạo niềm tin, xây dựng uy tín và phát triển lực lượng.
Chỉ vài ngày sau khi thành lập, đội đã tiến hành hai trận đánh đầu tiên. Ngày 25/12/1944, trận Phai Khắt diễn ra; ngày 26/12, đội tiếp tục đánh Nà Ngần. Cả hai trận đều giành thắng lợi. Theo tiểu sử chính thức của Bộ Quốc phòng, Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy đội đánh thắng hai trận đầu tiên này.
Hai chiến thắng có ý nghĩa vượt ra ngoài quy mô của một đơn vị nhỏ. Chúng tạo niềm tin đối với phong trào cách mạng, khẳng định khả năng tổ chức và chiến đấu của lực lượng vũ trang mới, đồng thời góp phần thúc đẩy việc xây dựng các đội vũ trang cách mạng ở những địa bàn khác.
Từ một đội quân ban đầu với lực lượng còn rất nhỏ, quá trình phát triển sau đó đã dẫn đến sự hình thành và trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với Võ Nguyên Giáp, nhiệm vụ cuối năm 1944 cũng mở ra một chặng đường mới: từ người hoạt động chính trị trở thành một trong những người tổ chức và chỉ huy lực lượng vũ trang cách mạng.



