Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Thiên tài quân sự và biểu tượng chiến thắng của dân tộc

Đại tướng Võ Nguyên Giáp, tên khai sinh là Võ Giáp, bí danh Anh Văn, sinh ngày 25 tháng 8 năm 1911 tại xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình trong một gia đình nhà nho giàu truyền thống hiếu học và yêu nước. Lớn lên trong bối cảnh đất nước chìm dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, ông sớm tham gia các phong trào học sinh, bãi khóa, gia nhập Tân Việt Cách mạng Đảng và viết báo đấu tranh công khai. Sau khi tốt nghiệp Đại học Luật Hà Nội, ông trở thành thầy giáo dạy môn Lịch sử tại Trường Tư thục Thăng Long, dùng bục giảng để truyền bá tinh thần yêu nước và tư tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ. Năm 1940, ông sang Trung Quốc và lần đầu tiên được gặp Nguyễn Ái Quốc — cuộc gặp gỡ lịch sử đã định hình toàn bộ con đường cách mạng và sự nghiệp quân sự lẫy lừng của ông về sau.

Thực hiện chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 22 tháng 12 năm 1944, tại rừng Trần Hưng Đạo (Cao Bằng), Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân với 34 chiến sĩ ban đầu — tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ngay sau đó, ông đã mưu trí chỉ huy hai trận thắng mở màn tại Phai Khắt và Nà Ngần, tạo đà phát triển cho lực lượng vũ trang cách mạng. Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và những năm đầu kháng chiến chống Pháp, ông đảm nhiệm nhiều trọng trách của Đảng và Chính phủ, trở thành vị Đại tướng đầu tiên và là Tổng Tư lệnh tối cao của Quân đội nhân dân Việt Nam vào năm 1948 khi mới 37 tuổi. Dưới sự chỉ đạo của ông, quân đội ta từng bước trưởng thành qua các chiến dịch lớn như Việt Bắc thu - đông 1947, Biên giới 1950, từng bước giành thế chủ động trên chiến trường chính Bắc Bộ.

Đỉnh cao nghệ thuật cầm quân của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong cuộc kháng chiến chống Pháp là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Trước một tập đoàn cứ điểm kiên cố được coi là "pháo đài bất khả xâm phạm" của Pháp, ông đã đưa ra quyết định khó khăn nhất trong đời cầm quân của mình: chuyển phương châm tác chiến từ "Đánh nhanh, giải quyết nhanh" sang "Đánh chắc, tiến chắc" ngay sát giờ nổ súng. Quyết định lịch sử đầy bản lĩnh và sự cẩn trọng ấy đã giúp bảo toàn lực lượng quân ta, đập tan Kế hoạch Navarre, buộc tướng De Castries phải hàng phục vào ngày 7 tháng 5 năm 1954. Chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" không chỉ kết thúc 9 năm kháng chiến chống Pháp mà còn trở thành biểu tượng cho sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ trên phạm vi toàn cầu.

Bước sang cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trên cương vị Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Tư lệnh Quân đội, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp tục cùng Trung ương Đảng chỉ đạo hai miền Nam - Bắc thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược. Ông đóng góp to lớn vào việc xây dựng tuyến đường liên lạc chiến lược Trường Sơn (đường Hồ Chí Minh), chỉ đạo đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân Mỹ ở miền Bắc, đỉnh cao là trận "Điện Biên Phủ trên không" năm 1972. Trong Tổng tiến công và nổi dậy Mùa Xuân năm 1975, Đại tướng đã ra bức điện khẩn lịch sử với mệnh lệnh truyền lửa: "Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa; tranh thủ từng phút, từng giờ; xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam". Mệnh lệnh ấy đã giục giã các cánh quân giải phóng tiến thẳng vào Sài Gòn, làm nên Đại thắng Mùa Xuân 1975, thu giang sơn về một mối.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ là một thiên tài quân sự kiệt xuất mà còn là một nhân cách lớn, một người anh hùng kiên trung nhưng vô cùng nhân hậu. Đối với cán bộ, chiến sĩ, ông luôn là "Anh Văn" gần gũi, người chỉ huy luôn cân nhắc cẩn trọng từng phương án tác chiến để tiết kiệm tối đa xương máu của đồng đội. Lịch sử quân sự thế giới ghi nhận ông là một trong những vị tướng tài ba nhất mọi thời đại — một nhà chiến lược xuất thân tự học đã đánh bại những tướng lĩnh sừng sỏ nhất của hai đế quốc lớn. Đại tướng qua đời ngày 4 tháng 10 năm 2013 tại Hà Nội, hưởng thọ 102 tuổi. Hàng triệu người dân Việt Nam và bạn bè quốc tế đã nghiêng mình tiếc thương vị tướng của nhân dân. Tên tuổi, sự nghiệp và di sản của Đại tướng Võ Nguyên Giáp mãi mãi là niềm tự hào vô bờ bến của dân tộc Việt Nam.