Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Từ Hiệp định Paris đến những ngày cuối của chiến tranh
Sau Hiệp định Paris năm 1973, chiến tranh chuyển sang một giai đoạn mới. Mỹ rút lực lượng chiến đấu nhưng cuộc chiến ở miền Nam vẫn tiếp diễn. Quân đội nhân dân Việt Nam tiếp tục xây dựng lực lượng và chuẩn bị cho khả năng kết thúc chiến tranh bằng một cuộc tiến công lớn
Hiệp định Paris được ký ngày 27-1-1973, đánh dấu việc Mỹ cam kết rút quân chiến đấu khỏi Việt Nam. Tuy nhiên, chiến tranh ở miền Nam chưa kết thúc. Hai bên tiếp tục tranh chấp địa bàn và tiến hành các hoạt động quân sự.
Trong hoàn cảnh đó, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp tục giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và tham gia cùng tập thể lãnh đạo quân sự hoạch định những nhiệm vụ mới.
Một trong những yêu cầu quan trọng là củng cố lực lượng sau nhiều năm chiến tranh. Quân đội phải bổ sung quân số, khôi phục trang bị, xây dựng các đơn vị cơ động và tăng cường hệ thống hậu cần.
Miền Bắc tiếp tục là hậu phương chiến lược. Các tuyến vận tải được mở rộng, tạo điều kiện đưa người và vật chất vào chiến trường miền Nam. Khả năng cơ động của các đơn vị chủ lực ngày càng được nâng cao.
Năm 1974, cục diện chiến trường có những thay đổi quan trọng. Các lực lượng cách mạng giành thêm nhiều địa bàn, trong khi khả năng can thiệp trực tiếp của Mỹ bị hạn chế.
Trong quá trình hoạch định chiến lược, vấn đề đặt ra là liệu chiến tranh sẽ còn kéo dài nhiều năm hay có thể kết thúc trong một thời gian ngắn nếu thời cơ xuất hiện.
Đầu năm 1975, Chiến dịch Tây Nguyên mở màn. Thắng lợi tại Buôn Ma Thuột tạo ra sự thay đổi lớn về thế trận. Sau đó, quân đội Việt Nam tiếp tục tiến công ở Trị Thiên – Huế và Đà Nẵng.
Tốc độ chiến sự diễn ra nhanh hơn dự kiến. Hệ thống phòng thủ của chính quyền Sài Gòn tan rã trên nhiều địa bàn.
Trong thời gian này, Bộ Tổng Tư lệnh phải liên tục cập nhật tình hình và điều chỉnh kế hoạch. Các đơn vị chủ lực được tổ chức hành quân với tốc độ cao về phía Nam.
Ngày 14-4-1975, Bộ Chính trị quyết định đặt tên chiến dịch giải phóng Sài Gòn – Gia Định là Chiến dịch Hồ Chí Minh. Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng tập thể lãnh đạo quân sự tham gia chỉ đạo chiến dịch cuối cùng.
Theo Bộ Quốc phòng, trong kháng chiến chống Mỹ, ông cùng Bộ Chính trị chỉ đạo nhiều chiến dịch lớn, đặc biệt là Chiến dịch Hồ Chí Minh.
Đến cuối tháng 4, năm cánh quân tiến vào Sài Gòn. Ngày 30-4-1975, chiến tranh kết thúc với sự sụp đổ của chính quyền Sài Gòn.
Đối với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đây là dấu mốc kết thúc một chặng đường gần ba thập niên gắn bó trực tiếp với những cuộc chiến tranh giải phóng.
Nhưng sau chiến tranh, ông không rời khỏi những nhiệm vụ lớn của đất nước. Một giai đoạn hoàn toàn khác bắt đầu.
