Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Từ Thúy Hồ lịch sử đến tấm lòng bình dị của người con xứ Lệ

Cuộc gặp gỡ cùng Bác

Gặp gỡ ở Thúy Hồ.

Võ Nguyên Giáp từng tham gia hoạt động cách mạng bí mật ở Huế từ những năm 1927 - 1928, từng cùng các bạn học say mê truyền tay nhau đọc cuốn “Bản án chế độ thực dân Pháp” và tờ báo Người cùng khổ (Le Paria) do Nguyễn Ái Quốc viết từ Pháp gửi về. Anh cũng từng bị đuổi học sau khi tổ chức một cuộc bãi khóa và bị bắt giam ở Nhà lao Thừa phủ (Huế), vì ủng hộ Xô Viết - Nghệ Tĩnh…

Những bước ngoặt cuộc đời Võ Nguyên Giáp, một cử nhân Luật, Giáo sư dạy Sử Trường Tư thục Thăng Long hồi ấy chỉ thật sự tới khi ngày 3/5/1940, ông cùng Phạm Văn Đồng lên Lào Cai rồi vượt biên sang Côn Minh, Trung Quốc để gặp Hồ Chí Minh. Sau mấy ngày chờ đợi, ông được gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ở Thúy Hồ.

Ông kể trong hồi ký: “Đến Thúy Hồ, tôi thấy anh Vũ Anh ngồi trong một chiếc thuyền với một người đứng tuổi gầy gò có đôi mắt rất sáng, mặc một bộ quần áo Tôn Trung Sơn mầu xám, đội mũ phớt. Tôi nhận ra ngay chính là đồng chí Nguyễn Ái Quốc. Nếu so với bức ảnh ngày trước tôi đã được xem thì trông Bác ở ngoài linh hoạt và sắc sảo hơn nhiều… Ngay từ phút đầu, tôi đã cảm thấy như mình được ở rất gần Bác, được quen biết Bác từ lâu rồi. Con người của Bác toát ra một cái gì rất trong sáng, giản dị. Tôi không nhận thấy ở Bác có gì là đặc biệt, là khác thường cả. Chỉ có một điều làm tôi chú ý lúc bấy giờ là trong câu chuyện, Bác thường nói chen nhiều tiếng địa phương miền trung. Không ngờ một người xa nước lâu năm như Bác mà vẫn giữ được tiếng nói quê hương… Cho mãi về sau này, được công tác trực tiếp với Bác, tôi vẫn giữ lại nguyên vẹn cái cảm giác như ngày gặp Bác lần đầu tiên trên bờ Thúy Hồ”.

Sau cuộc gặp ấy, Bác viết giấy giới thiệu Cao Hồng Lĩnh, Võ Nguyên Giáp và Phạm Văn Đồng đi học Trường Quân chính ở Diên An. Bác dặn đi dặn lại các anh: “Cố gắng học thêm quân sự”.

Theo báo nhandan.vn

Vẫn là người con của đồng quê xứ Lệ

Đại tướng xa quê Lệ Thủy (Quảng Bình) từ năm 14 tuổi khi vào học ở Quốc học Huế và sau đó đi làm cách mạng. Dù rất ít khi về Lệ Thuỷ nhưng giọng nói của ông khi giao tiếp với đồng chí, đồng bào ở quê không hề bị lai tạp. Đại tướng dùng nhiều phương ngữ khiến chúng tôi bất ngờ. Khi nhắc đến chiếc phản thường nằm thời tuổi thơ, ông nói với tôi:

- Chắc nó thất lạc mô đó trong thôn, các cháu tìm chuộc nó về!

Khi nói về khu vườn, ông bảo:

- Nương nhà mình trước đây kéo dài ra tận ngoài mưng tề ! (Vườn nhà mình ngày xưa kéo dài ra tận ngoài cây lộc vừng kia!)

Khi dự xem đua bơi trên dòng Kiến Giang (8/1999), Đại tướng quay sang hỏi các anh lãnh đạo xã và thôn:

- Đò mềng thứ mấy?

Đây là câu cửa miệng của dân Lệ Thủy khi hỏi nhau về thứ hạng đồ bơi, đò đua của làng mình xếp thứ tự bao nhiêu.

Chắc bạn đọc và nhiều người tò mò muốn biết khi mỗi lần ra Hà Nội, chúng tôi có quà gì biếu Đại tướng. Xin thưa là rất đơn giản:

Món quà ông thích nhất là chai tinh dầu tràm. Thứ tinh dầu được chưng cất thủ công từ cây tràm, loại cây mọc rất nhiều vùng đồi Lệ Thủy. Loại dầu này là thứ chủ lực chống cảm mạo ngày xưa được người dân ưa chuộng. Bây giờ lớp trẻ như chúng tôi ít dùng nhưng Đại tướng thì vẫn thích và giữ thói quen này cho tới cuối đời. Ngoài chai dầu tràm, nếu có thêm thì vài chai mật ong lấy từ rừng miền Tây của huyện. Thêm một ít tép phơi khô và bao gạo của lúa tái sinh, thứ gạo sạch tuyệt đối vì không bón bất cứ thuốc trừ sâu nào, là thứ rất sẵn của quê An Xá.

Nhiều lần tiếp xúc, tôi không thấy vẻ uy nghiêm, đạo mạo của một vị Đại tướng, một vĩ nhân mà thấy toát lên vẻ bình dị trong cách nói năng, hành xử của một người ông thuần hậu, chân chất của vùng quê gió Lào cát trắng.

Ngày 12/2/2002, Đại tướng và gia đình về thăm quê, nghỉ lại nhà khách cơ quan Huyện ủy. Lúc đó tôi đang phụ trách việc trùng tu nhà và vườn nên đang muốn gặp để hỏi thêm vài chi tiết nhưng lịch làm việc của Đại tướng đã kín. Đồng chí Bí thư Huyện ủy nói nếu chú muốn gặp riêng thì sáng mai sang ăn sáng và tranh thủ làm việc luôn. Bữa sáng hôm đó chỉ có Đại tướng, phu nhân Đặng Bích Hà, chị Hồng Anh và mấy người nữa.

Nhà bếp bưng lên mỗi người một bát cháo bồ câu hầm và vài món ăn nhẹ. Tự tay bà Đặng Bích Hà xé nhỏ từng miếng thịt bỏ vào bát cho Đại tướng và luôn giục ông ăn đi cho nóng. Nhìn hai mái đầu bạc bên nhau, tôi không còn thấy một vị Đại tướng oai hùng và một nữ Giáo sư khả kính mà chỉ thấy sự ấm cúng, ân cần và hạnh phúc của một đôi vợ chồng già tâm đầu ý hợp đến tận chặng cuối của cuộc đời.

Theo báo tienphong.vn