Đại tướng Võ Nguyên Giáp và quyết định hoãn trận đánh ở Điện Biên Phủ
Võ Nguyên Giáp (1911–2013) sinh ra ở Quảng Bình, từng là giáo viên dạy sử rồi tham
gia hoạt động cách mạng. Ông là vị Tổng tư lệnh đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt
Nam. Với cương vị Tư lệnh kiêm Bí thư Đảng ủy Mặt trận, ông trực tiếp chỉ huy Chiến
dịch Điện Biên Phủ năm 1954, góp phần quyết định vào thắng lợi chấm dứt cuộc kháng
chiến chống thực dân Pháp. Đầu năm 1954, quân Pháp xây dựng Điện Biên Phủ thành tập
đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương, với hệ thống công sự kiên cố. Ban đầu, ta dự định
thực hiện phương châm “đánh nhanh, thắng nhanh” và đã kéo pháo vào vị trí, sẵn sàng nổ
súng. Khi ra mặt trận và nghiên cứu thực địa, Đại tướng nhận thấy tình hình khác với dự
kiến. Quân Pháp đã tăng cường lực lượng, công sự vững chắc hơn, trong khi việc cơ động
và tiếp tế của ta rất khó khăn. Nếu cứ đánh theo kế hoạch, bộ đội có thể bị tổn thất nặng
mà chưa chắc đã thắng. Ngày 26/1/1954, đúng hôm dự định nổ súng, ông quyết định
hoãn trận đánh. Sau này, ông thừa nhận đó là quyết định khó khăn nhất trong đời cầm
quân. Ông cùng Đảng ủy Mặt trận bàn bạc và thống nhất chuyển sang phương châm
“đánh chắc, tiến chắc”. Trung ương sau đó cũng đồng ý. Quyết định ấy kéo theo một việc
rất gian khổ: những khẩu pháo vừa được đưa lên núi bằng sức người phải kéo ra khỏi trận
địa. Trong lúc làm nhiệm vụ này, chiến sĩ Tô Vĩnh Diện đã lấy thân mình chèn pháo và
hy sinh ngày 2/2/1954. Sau hơn một tháng chuẩn bị lại, ngày 13/3/1954 chiến dịch mở
màn. Chiều 7/5/1954, ta chiến thắng, bắt sống tướng De Castries. Thắng lợi này buộc
Pháp phải ngồi vào bàn đàm phán và dẫn đến Hiệp định Genève năm 1954. Câu chuyện
cho thấy bản lĩnh của người chỉ huy: dám nhìn thẳng vào thực tế, dám từ bỏ kế hoạch của
chính mình khi nhận ra nó chưa phù hợp, và dám chịu trách nhiệm về lựa chọn khó khăn
ấy. Bài học này không chỉ đúng trong chiến tranh mà còn đúng với học tập và cuộc sống,
vì thừa nhận chưa ổn để làm lại cho đúng luôn khó hơn cố chấp đi tiếp, nhưng thường
mang lại kết quả tốt hơn.
