Đại tướng Võ Nguyên Giáp và quyết định lịch sử thay đổi cục diện Điện Biên Phủ năm 1954

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ đầu năm 1954, Bộ Chỉ huy chiến dịch ban đầu dự kiến phương án "Đánh nhanh, thắng nhanh" với thời gian nổ súng định vào ngày 20 tháng 1 năm 1954. Phương án này nhằm tranh thủ lúc quân Pháp chưa củng cố xong tập đoàn cứ điểm.

Tuy nhiên, qua theo dõi sít sao tình hình thực địa, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận thấy địch đã tăng cường lực lượng, xây dựng hầm hào kiên cố và trang bị hỏa lực rất mạnh. Việc đánh nhanh ẩn chứa nhiều rủi ro lớn đối với bộ đội ta.

Sau nhiều đêm trăn trở, vào rạng sáng ngày 26 tháng 1 năm 1954 (chỉ vài giờ trước khi lệnh nổ súng dự kiến diễn ra), Đại tướng đã đưa ra quyết định lịch sử: Hoãn lệnh nổ súng, kéo pháo ra và chuyển phương án tác chiến sang "Đánh chắc, tiến chắc".

Đây được coi là quyết định khó khăn nhất trong đời cầm quân của Đại tướng, bởi quân ta đã tốn bao công sức kéo pháo vào trận địa, nay phải kéo ra trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt. Nhưng với tinh thần "tất cả cho chiến thắng" và sự trân trọng thương vong của chiến sĩ, quyết định ấy đã nhận được sự đồng thuận của Đảng ủy và Bộ Chỉ huy chiến dịch.

Nhờ sự thay đổi chiến lược tài tình này, sau 56 ngày đêm "khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm chấm muối", ngày 07 tháng 5 năm 1954, quân và dân ta đã đập tan tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, buộc tướng De Castries phải hàng, làm nên chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".