Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Vị Tổng Tư lệnh làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử

Đại tướng Võ Nguyên Giáp là vị Tổng Tư lệnh đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, nhà quân sự kiệt xuất và là một trong những danh tướng tiêu biểu của thế kỷ XX. Cuộc đời hoạt động cách mạng của ông gắn liền với những chiến công vang dội của dân tộc, đặc biệt là Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 – chiến thắng được Chủ tịch Hồ Chí Minh ca ngợi là “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, mở ra bước ngoặt quan trọng trong lịch sử đấu tranh giành độc lập của Việt Nam.

Trọng trách lịch sử tại Điện Biên Phủ

Cuối năm 1953, thực dân Pháp xây dựng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ với hệ thống phòng ngự kiên cố gồm nhiều cứ điểm liên hoàn, được trang bị hỏa lực mạnh và có sự hỗ trợ của không quân. Quân Pháp tin rằng đây là “pháo đài bất khả xâm phạm”, đồng thời hy vọng biến Điện Biên Phủ thành chiếc bẫy để tiêu diệt lực lượng chủ lực của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Trước tình hình đó, tháng 12 năm 1953, Bộ Chính trị Trung ương Đảng quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ và giao Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm Tư lệnh kiêm Bí thư Đảng ủy Chiến dịch.

Trước khi lên đường ra mặt trận, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn Đại tướng:

“Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh.”

Lời dặn ấy trở thành nguyên tắc chỉ đạo xuyên suốt trong quá trình chỉ huy chiến dịch.

Quyết định lịch sử: Từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”

Ban đầu, chiến dịch được xây dựng theo phương châm “đánh nhanh, giải quyết nhanh”. Tuy nhiên, sau khi trực tiếp khảo sát thực địa và đánh giá toàn diện tương quan lực lượng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận thấy hệ thống phòng thủ của địch đã được củng cố rất vững chắc, trong khi quân ta còn nhiều khó khăn về kinh nghiệm tác chiến công kiên và bảo đảm hậu cần.

Sau nhiều ngày đêm trăn trở, ông đã đưa ra một trong những quyết định quan trọng nhất trong cuộc đời cầm quân: chuyển phương châm tác chiến từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”.

Đó là một quyết định đầy bản lĩnh nhưng cũng vô cùng khó khăn. Toàn bộ kế hoạch chiến đấu phải thay đổi, pháo binh đã vào trận địa phải kéo ra, lực lượng phải bố trí lại từ đầu, thời gian chuẩn bị kéo dài hơn dự kiến. Tuy nhiên, chính quyết định ấy đã bảo đảm yếu tố “chắc thắng”, giảm tổn thất cho bộ đội và tạo điều kiện để chiến dịch giành thắng lợi.

Đến nay, giới nghiên cứu quân sự trong và ngoài nước đều đánh giá đây là một trong những quyết định chiến lược xuất sắc nhất trong lịch sử quân sự hiện đại.

Nghệ thuật quân sự làm nên chiến thắng

Dưới sự chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, quân và dân ta triển khai thế trận bao vây toàn diện, xây dựng hệ thống chiến hào dài hàng trăm kilômét tiến sát từng cứ điểm của đối phương.

Chiến thuật “đánh lấn, vây hãm, chia cắt và tiêu diệt từng bộ phận” đã từng bước cô lập tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, cắt đứt nguồn tiếp viện bằng đường không, buộc quân Pháp rơi vào thế bị động.

Sau 56 ngày đêm chiến đấu (từ ngày 13/3 đến 7/5/1954), quân ta lần lượt tiêu diệt các cụm cứ điểm quan trọng. Chiều ngày 7/5/1954, Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra lệnh tổng công kích.

Đúng 17 giờ 30 phút ngày 7/5/1954, lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” tung bay trên nóc hầm chỉ huy của Tướng Christian de Castries. Toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị tiêu diệt và bắt sống, kết thúc thắng lợi chiến dịch lịch sử.

Một chiến thắng làm thay đổi lịch sử

Chiến thắng Điện Biên Phủ đã buộc Chính phủ Pháp phải ký Hiệp định Genève năm 1954, chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược ở Đông Dương và công nhận các quyền dân tộc cơ bản của Việt Nam.

Không chỉ có ý nghĩa đối với dân tộc Việt Nam, chiến thắng còn trở thành nguồn cổ vũ mạnh mẽ cho phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở nhiều quốc gia thuộc địa trên thế giới. Từ đó, Điện Biên Phủ được xem là biểu tượng của ý chí độc lập và khát vọng tự do của các dân tộc bị áp bức.

Vị tướng được thế giới kính trọng

Tài năng quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ được nhân dân Việt Nam ghi nhận mà còn được nhiều học giả, tướng lĩnh và nhà nghiên cứu quân sự quốc tế đánh giá rất cao.

Nhiều chuyên gia quân sự nhận định ông là một trong những vị tướng xuất sắc nhất thế kỷ XX, người đã vận dụng sáng tạo nghệ thuật chiến tranh nhân dân, phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc để đánh bại những đội quân có ưu thế vượt trội về vũ khí và trang bị.

Tên tuổi Võ Nguyên Giáp thường được nhắc đến cùng những danh tướng nổi tiếng trong lịch sử quân sự thế giới. Đối với bạn bè quốc tế, ông không chỉ là một nhà cầm quân tài ba mà còn là biểu tượng của bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng hòa bình.

Di sản còn mãi với dân tộc

Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời ngày 4 tháng 10 năm 2013, hưởng thọ 103 tuổi. Tuy nhiên, những đóng góp to lớn của ông đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc vẫn luôn được các thế hệ người Việt Nam ghi nhớ.

Chiến thắng Điện Biên Phủ và những quyết định chiến lược của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đi vào lịch sử như một minh chứng cho trí tuệ, bản lĩnh và nghệ thuật quân sự Việt Nam. Cuộc đời của ông là tấm gương sáng về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và sự cống hiến trọn đời vì độc lập, tự do của dân tộc, xứng đáng là một trong những vị tướng huyền thoại của thế kỷ XX.