ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP – XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI SAU CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ

Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, nhưng đất nước chưa thống nhất. Hiệp định Genève được ký kết, Việt Nam tạm thời bị chia thành hai miền, lấy vĩ tuyến 17 làm giới tuyến quân sự tạm thời.

Trong hoàn cảnh mới, nhiệm vụ của Quân đội nhân dân Việt Nam có sự thay đổi. Nếu trong chiến tranh chống Pháp, nhiệm vụ chủ yếu là chiến đấu chống quân xâm lược thì sau năm 1954, quân đội phải vừa bảo vệ miền Bắc, vừa tham gia xây dựng miền Bắc và chuẩn bị cho nhiệm vụ thống nhất đất nước.

Võ Nguyên Giáp tiếp tục giữ trọng trách quan trọng trong lãnh đạo quốc phòng và quân đội. Một nhiệm vụ lớn đặt ra là xây dựng quân đội từ lực lượng chiến đấu trong chiến tranh thành một quân đội chính quy, có tổ chức chặt chẽ và từng bước được trang bị hiện đại.

Quá trình này diễn ra trong điều kiện hòa bình tương đối ở miền Bắc nhưng tình hình chính trị vẫn phức tạp. Quân đội phải tổ chức lại lực lượng, củng cố hệ thống chỉ huy, huấn luyện bộ đội và xây dựng các đơn vị phù hợp với yêu cầu mới.

Bên cạnh lực lượng lục quân, công tác xây dựng các lực lượng chuyên môn cũng được chú trọng. Năm 1955, Bộ Quốc phòng – Tổng Tư lệnh ban hành nghị định thành lập Cục Phòng thủ bờ bể, tiền thân của Quân chủng Hải quân nhân dân Việt Nam.

Điều đó cho thấy quá trình xây dựng quân đội đã bắt đầu chuyển sang hướng đa dạng hơn, phù hợp với yêu cầu bảo vệ đất nước trên nhiều hướng.

Trong những năm cuối thập niên 1950, tình hình ở miền Nam ngày càng căng thẳng. Chính quyền Sài Gòn tiến hành nhiều hoạt động đàn áp lực lượng cách mạng. Phong trào đấu tranh của nhân dân miền Nam phát triển, đặt ra yêu cầu mới đối với cách mạng Việt Nam.

Võ Nguyên Giáp và lãnh đạo quân đội phải đồng thời quan tâm đến hai nhiệm vụ: xây dựng miền Bắc vững mạnh và chuẩn bị lực lượng cho cuộc đấu tranh thống nhất đất nước.

Một trong những đặc điểm đáng chú ý của thời kỳ này là sự kết hợp giữa xây dựng quân đội và xây dựng hậu phương. Một quân đội muốn phát triển không thể chỉ dựa vào chiến trường mà cần có nền công nghiệp, giao thông, hậu cần, giáo dục và hệ thống tổ chức phù hợp.

Miền Bắc từng bước trở thành hậu phương lớn cho cách mạng cả nước. Quân đội tham gia nhiều nhiệm vụ xây dựng kinh tế, bảo vệ biên giới và củng cố quốc phòng.

Đến năm 1960, tình hình cách mạng Việt Nam bước sang một giai đoạn mới. Đại hội Đảng lần thứ III xác định nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc đồng thời tiến hành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam.

Đối với Võ Nguyên Giáp, giai đoạn 1954–1960 là thời kỳ chuyển tiếp quan trọng. Sau một cuộc chiến tranh lớn, ông phải cùng quân đội thích nghi với điều kiện mới, xây dựng lực lượng chính quy và chuẩn bị cho những thử thách lớn hơn trong tương lai.

.,