Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Xây dựng quân đội trong thời kỳ hòa bình
Sau Hiệp định Genève năm 1954, nhiệm vụ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp chuyển từ chỉ huy chiến tranh sang xây dựng quân đội trong điều kiện hòa bình ở miền Bắc. Đây là giai đoạn quân đội từng bước chính quy, phát triển các quân chủng và chuẩn bị cho những nhiệm vụ mới.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Hiệp định Genève được ký kết tháng 7-1954, chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Đông Dương. Miền Bắc được giải phóng, nhưng đất nước vẫn tạm thời chia cắt. Nhiệm vụ của quân đội vì thế chuyển sang một giai đoạn mới.
Võ Nguyên Giáp tiếp tục giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Tổng Tư lệnh. Theo tư liệu của Bộ Quốc phòng, ông giữ chức Bộ trưởng trong giai đoạn 1948–1980 và Tổng Tư lệnh từ 1946 đến 1975.
Trong điều kiện hòa bình, quân đội phải tổ chức lại lực lượng, nâng cao trình độ huấn luyện và từng bước xây dựng quân đội chính quy, hiện đại hơn. Đây không còn là việc chỉ huy những đơn vị chiến đấu trong rừng núi mà là một nhiệm vụ lâu dài về tổ chức, đào tạo cán bộ, trang bị và xây dựng các quân chủng, binh chủng.
Một dấu mốc đáng chú ý là ngày 3-3-1955, Đại tướng Võ Nguyên Giáp ký quyết định thành lập Ban Nghiên cứu Sân bay, đặt nền móng cho quá trình xây dựng lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam.
Cùng năm đó, ngày 7-5-1955, Cục Phòng thủ bờ bể được thành lập, tiền thân của Hải quân nhân dân Việt Nam. Đến tháng 8, hai thủy đội Sông Lô và Bạch Đằng ra mắt tại Hải Phòng, với sự tham dự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Những bước phát triển ấy cho thấy quân đội sau chiến tranh không chỉ tập trung vào lực lượng bộ binh. Các lực lượng phòng không, không quân, hải quân và những binh chủng kỹ thuật từng bước được xây dựng để đáp ứng yêu cầu bảo vệ miền Bắc.
Năm 1958, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng Quân đội nhân dân thành một quân đội hùng mạnh, cách mạng, tiến lên chính quy và hiện đại. Đây cũng là định hướng lớn đối với quá trình xây dựng quân đội trong giai đoạn mới.
Đối với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, những năm sau Điện Biên Phủ là một thử thách khác: từ một người chỉ huy chiến trường trở thành người tham gia tổ chức và xây dựng một quân đội trong thời bình.
Những nền tảng được hình thành trong giai đoạn này sẽ trở thành cơ sở để quân đội bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ với một tổ chức, lực lượng và trình độ tác chiến ngày càng phát triển.
