Đại tướng Võ Ngyên Giáp

Vào cuối năm 1953 - đầu năm 1954, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ. Ban đầu, với khí thế hừng hực của quân đội ta và sự hỗ trợ của các cố vấn, phương châm tác chiến được vạch ra là "Đánh nhanh, thắng nhanh", dự kiến tiêu diệt tập đoàn cứ điểm của địch trong vòng 3 ngày 2 đêm. [1, 2]

Tuy nhiên, khi trực tiếp ra mặt trận và khảo sát tình hình thực tế, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận thấy cục diện đã thay đổi sâu sắc: [1]

• Quân Pháp không còn ở thế bị động mà đã tăng cường phòng thủ, xây dựng Điện Biên Phủ thành một "pháo đài bất khả xâm phạm" với công sự kiên cố và pháo binh hạng nặng.

Thấm nhuần lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trước lúc lên đường: "Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng, chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh", Đại tướng đã trải qua nhiều đêm mất ngủ với tấm khăn nóng chườm trên trán vì đau đầu.

Sáng ngày 26/1/1954, chỉ vài giờ trước khi pháo lệnh nổ súng bắt đầu chiến dịch theo kế hoạch cũ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đưa ra một quyết định lịch sử: Hoãn cuộc tấn công, ra lệnh cho bộ đội kéo pháo ra, chuyển từ phương châm "Đánh nhanh, thắng nhanh" sang "Đánh chắc, tiến chắc". [1]

Đây là một quyết định cân não và cô độc tại thời điểm đó, vì toàn quân đều đã sẵn sàng vào vị trí chiến đấu, việc thay đổi kế hoạch có thể làm dao động tâm lý chiến sĩ. Nhưng bằng bản lĩnh và lập luận khoa học, Đại tướng đã thuyết phục được toàn bộ Bộ chỉ huy chiến dịch và nhận được sự đồng ý từ Trung ương Đảng.

Kết quả: Quyết định này đã thay đổi hoàn toàn cục diện. Quân ta có thêm thời gian chuẩn bị hệ thống giao thông hào bao vây, chia cắt địch, tích lũy thêm đạn dược. Sau 56 ngày đêm chiến đấu kiên cường, ngày 7/5/1954, lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" đã tung bay trên nóc hầm tướng De Castries, làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu". [1]

Sau này, trong các cuốn hồi ký của mình, Đại tướng Võ Nguyên Giáp chia sẻ rằng đây chính là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời cầm quân của ông.