Đại úy Hồ Phòm – Dấu Ấn Một Huyền Thoại Biên Cương

Đại úy, Anh hùng LLVTND Hồ Phòm, sinh tại Dân Hóa (Minh Hóa, Quảng Bình), là người Khùa đầu tiên được phong danh hiệu cao quý ngày 25/8/1970. Ông nhập ngũ năm 1954, từng công tác trong lực lượng Công an tỉnh và sau đó là Công an nhân dân vũ trang từ năm 1959.

Điểm đến đặc biệt trong hành trình tìm hiểu về ông là bản Hà Vi, nơi ngôi nhà sàn do Bộ Tư lệnh BĐBP tặng vẫn được gia đình gìn giữ. Con trai ông, Hồ Thoong, là người kể lại những câu chuyện quý giá về thời cha hoạt động trinh sát ở vùng biên Lằng Khằng – La Te.

Trong những năm 1960–1963, nhờ thông thạo tiếng Lào, Hồ Phòm nhiều lần thâm nhập đồn địch, nắm tình hình, cung cấp thông tin giúp cách mạng Lào phá tan hai cứ điểm Lằng Khằng và La Te năm 1961. Sau khóa học quân báo năm 1963 tại Trung Quốc, ông trở thành cố vấn cho quân đội cách mạng Lào, tiếp tục tham gia hoạt động tuyên truyền, vận động nhân dân không theo phỉ.

Những câu chuyện thoát hiểm của ông đến nay vẫn được xem như huyền thoại: lần giả làm “con rể mới về thăm nhà” để qua mặt địch, hay trận giáp mặt hai tên phỉ tại ngã ba Lằng Khằng, nơi ông mưu trí đẩy đồng đội vào chỗ an toàn và chiến đấu cho tới khi hết đạn.

Sau chiến tranh, ông xin phục viên để nuôi dạy 6 người con trưởng thành. Gia đình ông hiện vẫn là điểm tựa của Đồn Biên phòng Cha Lo trong nhiều hoạt động với nhân dân. Mộ ông được đơn vị trùng tu, hương khói thường xuyên như biểu tượng của lòng tri ân.