ĐÀM THỊ LOAN – NGƯỜI PHỤ NỮ VINH DỰ KÉO LÁ CỜ TỔ QUỐC TRONG NGÀY ĐỘC LẬP 2/9/1945
Trong thời khắc thiêng liêng của lịch sử dân tộc – ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng tung bay giữa biển người đã trở thành biểu tượng bất diệt của nền độc lập, tự do. Gắn liền với khoảnh khắc lịch sử ấy là hai nữ chiến sĩ vinh dự được giao nhiệm vụ kéo cờ Tổ quốc, trong đó có bà Đàm Thị Loan – người con ưu tú của quê hương Cao Bằng.
Đàm Thị Loan sinh năm 1926 tại xã Vĩnh Quang, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng (nay thuộc tỉnh Cao Bằng). Sinh ra trong một gia đình dân tộc Tày giàu truyền thống yêu nước, bà sớm chứng kiến cảnh quê hương bị áp bức dưới ách thực dân, từ đó nuôi dưỡng tinh thần đấu tranh và khát vọng giành độc lập cho dân tộc.
Từ những năm đầu của phong trào cách mạng ở Cao Bằng, bà Đàm Thị Loan đã tích cực tham gia hoạt động Việt Minh, làm công tác liên lạc, vận động quần chúng và bảo vệ cơ sở cách mạng. Với lòng dũng cảm, sự nhanh nhẹn và tinh thần tận tụy, bà trở thành một trong những nữ chiến sĩ tham gia lực lượng vũ trang cách mạng những ngày đầu.
Năm 1944, khi Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập tại khu rừng Trần Hưng Đạo (Cao Bằng), Đàm Thị Loan là một trong những nữ chiến sĩ phục vụ, góp phần vào quá trình xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng đầu tiên của nước ta. Những năm tháng hoạt động trong điều kiện gian khổ đã rèn luyện ở bà bản lĩnh kiên cường và ý chí sắt đá của người chiến sĩ cách mạng.
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, trước hàng chục vạn đồng bào, bà Đàm Thị Loan cùng bà Lê Thi được giao nhiệm vụ kéo lá cờ đỏ sao vàng trong lễ Tuyên ngôn Độc lập. Khi lá cờ Tổ quốc từ từ được kéo lên trong tiếng Quốc ca vang vọng, đó không chỉ là một nghi lễ trọng đại mà còn là biểu tượng cho thắng lợi của cuộc đấu tranh giành độc lập, cho khát vọng tự do của cả dân tộc Việt Nam.
Sau ngày đất nước giành độc lập, bà Đàm Thị Loan tiếp tục có nhiều đóng góp trong sự nghiệp cách mạng và xây dựng đất nước. Bà sống một cuộc đời giản dị, khiêm nhường, luôn giữ gìn ký ức về những năm tháng đấu tranh gian khổ và thời khắc lịch sử của dân tộc.
Bà Đàm Thị Loan qua đời ngày 26/1/2010, hưởng thọ 84 tuổi. Nhưng hình ảnh người nữ chiến sĩ dân tộc Tày trong bộ trang phục giản dị, cùng đồng đội kéo lá cờ đỏ sao vàng trên Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945 sẽ mãi mãi được ghi nhớ trong lịch sử Việt Nam.
Cuộc đời bà là minh chứng đẹp cho vai trò, sự hy sinh và những đóng góp thầm lặng của phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do cho Tổ quốc.
Tuấn Kiệt (tổng hợp)
