Đàm Thị Loan tên thật là Đàm Thị Nết, người dân tộc Tày, làm nhiệm vụ liên lạc, bảo vệ và đưa đón cán bộ hoạt động bí mật giữa vùng căn cứ cách mạng

àm Thị Loan tên thật là Đàm Thị Nết, người dân tộc Tày, sinh năm 1926 tại Hòa An, Cao Bằng. Từ tuổi thiếu niên, bà đã tham gia Việt Minh, làm nhiệm vụ liên lạc, bảo vệ và đưa đón cán bộ hoạt động bí mật giữa vùng căn cứ cách mạng.

Tháng 12/1944, khi Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập tại khu rừng Trần Hưng Đạo, Cao Bằng, bà là một trong những nữ đội viên đầu tiên tham gia lực lượng. Những năm tháng ấy, bà cùng đồng đội băng rừng, vượt núi, góp phần xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng từ những ngày đầu gian khó nhất.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945, đơn vị của bà tiến về Hà Nội tiếp quản chính quyền. Tối ngày 1/9/1945, bà được giao một nhiệm vụ đặc biệt mà sau này trở thành dấu mốc lịch sử của dân tộc.

Chiều ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình, giữa hàng chục vạn đồng bào tham dự lễ Tuyên ngôn Độc lập, Đàm Thị Loan cùng nữ sinh Dương Thị Thoa thực hiện nghi thức kéo lá cờ đỏ sao vàng lên đỉnh cột cờ.

Đó chính là khoảnh khắc lá Quốc kỳ tung bay trong ngày khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Sau nhiều thập kỷ phục vụ trong quân đội, Đàm Thị Loan được phong quân hàm Trung tá, được trao tặng Huân chương Độc lập, Huân chương Chiến thắng cùng nhiều phần thưởng cao quý khác của Nhà nước.

Đàm Thị Loan cũng là người bạn đời của Đại tướng Hoàng Văn Thái, Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ngày 28/1/2010, bà qua đời tại Hà Nội, hưởng thọ 83 tuổi.

Từ núi rừng Cao Bằng đến Quảng trường Ba Đình lịch sử, cuộc đời bà đã gắn liền với những cột mốc quan trọng nhất của cách mạng Việt Nam, trở thành biểu tượng tiêu biểu cho thế hệ phụ nữ đã góp phần làm nên nền độc lập của dân tộc.

Nhắc đến Đàm Thị Loan, người ta nhớ đến một cô gái dân tộc Tày từ núi rừng Cao Bằng đã góp mặt trong những thời khắc thiêng liêng nhất của lịch sử dân tộc.

Người phụ nữ ấy không chỉ cầm s.ú.n.g trong những năm tháng kháng chiến, mà còn chính là người đã kéo lá cờ Tổ quốc tung bay trong ngày đất nước giành được độc lập.