ĐÀM VĂN NGỤY – TRỞ LẠI BIÊN CƯƠNG PHÍA BẮC

Sau khi trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, tưởng như cuộc đời binh nghiệp của Anh hùng LLVTND Đàm Văn Ngụy sẽ bước sang một giai đoạn ít tiếng súng hơn. Nhưng cuối thập niên 1970, tình hình biên giới phía Bắc trở nên căng thẳng. Người chiến sĩ từng trưởng thành từ chính núi rừng Cao Bằng một lần nữa nhận nhiệm vụ bảo vệ biên cương Tổ quốc.

Từ Phó Tư lệnh Quân khu 1

Tháng 1-1978, Đàm Văn Ngụy được bổ nhiệm làm Phó Tư lệnh Quân khu 1.

Đây là địa bàn có ý nghĩa đặc biệt đối với ông. Cao Bằng, quê hương của Đàm Văn Ngụy, cũng nằm trên hướng chiến lược của Quân khu 1. Hơn ba thập niên trước, ông từng làm liên lạc, dẫn đường và chiến đấu trên những vùng núi phía Bắc. Giờ đây, ông trở lại với cương vị của một cán bộ chỉ huy cấp cao.

Khi chiến tranh biên giới phía Bắc năm 1979 diễn ra, nhiệm vụ củng cố lực lượng, tổ chức phòng thủ và bảo vệ các tỉnh biên giới trở nên đặc biệt cấp thiết.

Binh đoàn Pắc Bó ra đời

Ngày 16-7-1979, Quân đoàn 8, còn gọi là Binh đoàn Pắc Bó, thuộc Quân khu 1 được thành lập. Sau này đơn vị đổi phiên hiệu thành Quân đoàn 26.

Lực lượng của quân đoàn gồm các đơn vị chủ yếu:

• Các sư đoàn bộ binh 311, 322 và 346;

Đàm Văn Ngụy được bổ nhiệm làm Tư lệnh Quân đoàn.

Đó là một trọng trách lớn: tổ chức, chỉ huy một binh đoàn chủ lực trong điều kiện tình hình biên giới phía Bắc vẫn hết sức căng thẳng.

Người con Cao Bằng giữ biên cương

Có một sự nối tiếp đặc biệt trong cuộc đời binh nghiệp của Đàm Văn Ngụy.

Ông sinh ra tại Thạch An, Cao Bằng. Khi còn ở tuổi thiếu niên, ông đã làm liên lạc, dẫn đường và bảo vệ cán bộ cách mạng trên chính vùng núi biên giới này. Trong kháng chiến chống Pháp, ông chiến đấu tại Đồng Đăng, Lũng Vài và nhiều địa bàn Cao-Bắc-Lạng.

Sau đó, cuộc đời người lính đưa ông đi qua Tây Bắc, Việt-Lào, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Buôn Ma Thuột rồi tiến về Sài Gòn trong mùa Xuân 1975.

Hơn ba thập niên sau ngày bắt đầu hoạt động cách mạng, Đàm Văn Ngụy lại trở về vùng biên giới phía Bắc, lần này trên cương vị Tư lệnh một quân đoàn.

Từ một người liên lạc tuổi thiếu niên đến người chỉ huy một binh đoàn chủ lực, đó là một chặng đường đặc biệt trong cuộc đời ông.

Ba chặng đường chiến đấu

Cuộc đời quân ngũ của Đàm Văn Ngụy gắn với ba giai đoạn chiến tranh lớn của đất nước trong thế kỷ XX.

Trong kháng chiến chống Pháp, ông trưởng thành từ cán bộ cấp tiểu đội, trung đội đến tiểu đoàn; chiến đấu tại Lạng Sơn, Tây Bắc và khu vực biên giới Việt-Lào. Những thành tích trong giai đoạn này đưa ông trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1956.

Trong kháng chiến chống Mỹ, ông lần lượt giữ các cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn 174, Sư đoàn phó Sư đoàn 5, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 7 và Sư đoàn trưởng Sư đoàn 316; tham gia Chiến dịch Nguyễn Huệ, Chiến dịch Tây Nguyên và Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Đến giai đoạn bảo vệ biên giới phía Bắc, ông giữ chức Phó Tư lệnh Quân khu 1, sau đó trở thành Tư lệnh Quân đoàn 8 – Binh đoàn Pắc Bó, tham gia nhiệm vụ bảo vệ vùng biên cương phía Bắc.

Từ Cao Bằng rồi lại trở về Cao Bằng

Nếu nhìn toàn bộ cuộc đời binh nghiệp của Đàm Văn Ngụy, có thể thấy một vòng tròn lịch sử đầy ý nghĩa.

Ông bắt đầu con đường cách mạng từ vùng núi Cao Bằng và nhiều thập niên sau lại đảm nhận trọng trách bảo vệ chính vùng biên cương phía Bắc của Tổ quốc.

Từ người thiếu niên làm liên lạc, người cán bộ tiểu đội ở Đồng Đăng, người Trung đoàn trưởng trên chiến trường miền Nam, Sư đoàn trưởng trong mùa Xuân 1975 đến Tư lệnh Binh đoàn Pắc Bó, Đàm Văn Ngụy đã trải qua một hành trình quân ngũ kéo dài qua nhiều giai đoạn lịch sử.