ĐÀM VĂN NGỤY – TỪ TÂY NGUYÊN ĐẾN MÙA XUÂN TOÀN THẮNG 1975

Sau những năm tháng trưởng thành trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Đàm Văn Ngụy tiếp tục bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ với những trọng trách ngày càng lớn. Từ một cán bộ trung đoàn, ông trở thành người chỉ huy sư đoàn, có mặt trên nhiều chiến trường quan trọng và tham gia những chiến dịch lớn dẫn tới ngày đất nước thống nhất.

Vào Nam chiến đấu

Tháng 3-1967, Đàm Văn Ngụy cùng Trung đoàn 174 hành quân vào Nam, tham chiến tại chiến trường Tây Nguyên. Trung đoàn sau đó trở thành một trong những lực lượng nòng cốt để xây dựng Sư đoàn 1 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Đến tháng 7-1968, trên cương vị Trung đoàn trưởng, ông chỉ huy Trung đoàn 174 tham gia đợt 3 của cuộc tổng tiến công tại khu vực Tây Ninh – Dầu Tiếng.

Tháng 10 cùng năm, Trung đoàn 174 hành quân về Phước Long củng cố lực lượng và được biên chế vào đội hình Sư đoàn 5. Đàm Văn Ngụy tiếp tục giữ chức Trung đoàn trưởng, sau đó được giao nhiệm vụ Sư đoàn phó Sư đoàn 5.

Từ đây, trách nhiệm chỉ huy của người cán bộ từng trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp ngày càng lớn.

Chỉ huy Sư đoàn 7 trong Chiến dịch Nguyễn Huệ

Đầu năm 1972, Đàm Văn Ngụy được bổ nhiệm làm Sư đoàn trưởng Sư đoàn 7 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Trên cương vị mới, ông chỉ huy sư đoàn tham gia Chiến dịch Nguyễn Huệ năm 1972. Đây là giai đoạn ông đã chuyển từ chỉ huy cấp trung đoàn sang trực tiếp tổ chức, điều hành một đơn vị chủ lực cấp sư đoàn trên chiến trường.

Những kinh nghiệm tích lũy từ nhiều năm chiến đấu, từ Lạng Sơn, Tây Bắc, biên giới Việt-Lào cho đến Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, tiếp tục được vận dụng trong quá trình chỉ huy lực lượng.

Trở lại Sư đoàn 316

Tháng 10-1973, Đàm Văn Ngụy được điều động trở ra miền Bắc, giữ chức Sư đoàn trưởng Sư đoàn 316, khi đó mang quân hàm Thượng tá.

Chỉ một năm sau, ông được thăng quân hàm Đại tá.

Sư đoàn 316 là đơn vị mà Đàm Văn Ngụy có nhiều gắn bó. Trong kháng chiến chống Pháp, ông từng trưởng thành từ cán bộ của Trung đoàn 176 thuộc Đại đoàn 316. Hơn hai thập niên sau, ông trở lại đơn vị trên cương vị người chỉ huy sư đoàn.

Và chính Sư đoàn 316 sau đó được giao một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong mùa Xuân năm 1975.

Mũi chủ công tiến công Buôn Ma Thuột

Đầu năm 1975, Sư đoàn 316 được lệnh bí mật hành quân bằng cơ giới vào Tây Nguyên.

Đàm Văn Ngụy cùng Nguyễn Hải Bằng tham gia chỉ huy Sư đoàn 316 thực hiện nhiệm vụ quan trọng: trở thành một trong những lực lượng chủ công tiến công Buôn Ma Thuột.

Đòn tiến công vào Buôn Ma Thuột mở màn Chiến dịch Tây Nguyên, tạo bước phát triển đặc biệt quan trọng cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975.

Đối với Đàm Văn Ngụy, đây còn là sự trở lại một chiến trường quen thuộc. Tám năm trước, năm 1967, ông đã cùng Trung đoàn 174 vào chiến đấu tại Tây Nguyên. Đến năm 1975, ông trở lại trên cương vị chỉ huy một sư đoàn chủ lực.

Từ những trận đánh nhỏ với một tiểu đội trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp, giờ đây ông tham gia chỉ huy hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ trong một chiến dịch có ý nghĩa chiến lược.

Tiến về Sài Gòn

Sau thắng lợi ở Tây Nguyên, cuộc tiến công chiến lược của quân và dân ta phát triển nhanh chóng.

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, Sư đoàn 316 chiến đấu trong đội hình Quân đoàn 3. Đàm Văn Ngụy chỉ huy sư đoàn đảm nhiệm hướng tiến công qua khu vực Trảng Bàng – Củ Chi, tham gia vào thế trận tiến công Sài Gòn từ nhiều hướng.

Đây là một trong những chặng đường cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ mà ông trực tiếp tham gia trên cương vị người chỉ huy đơn vị chủ lực.

Ngày 30-4-1975, chiến tranh kết thúc, đất nước thống nhất.

Đối với Đàm Văn Ngụy, đó cũng là kết quả của một hành trình chiến đấu kéo dài khoảng ba thập niên, tính từ những ngày đầu ông tham gia hoạt động cách mạng ở Cao Bằng.

Từ chiến trường đến nhà trường quân đội

Sau khi đất nước thống nhất, Đàm Văn Ngụy tiếp tục phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tháng 7-1976, ông được phân công làm Phó Hiệu trưởng về quân sự Trường Sĩ quan Chính trị.

Từ người chiến sĩ được rèn luyện trực tiếp qua chiến trường, ông chuyển sang một nhiệm vụ mới: tham gia đào tạo những thế hệ cán bộ quân đội tiếp theo.

Một hành trình qua hai cuộc kháng chiến

Nhìn lại giai đoạn 1967-1975, dấu chân của Đàm Văn Ngụy trải qua hàng loạt địa bàn chiến lược:

Tây Nguyên → Tây Ninh – Dầu Tiếng → Phước Long → chiến trường miền Đông Nam Bộ → miền Bắc → Buôn Ma Thuột → Trảng Bàng – Củ Chi → Sài Gòn.

Ông lần lượt đảm nhiệm những trọng trách từ Trung đoàn trưởng Trung đoàn 174, Sư đoàn phó Sư đoàn 5, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 7 đến Sư đoàn trưởng Sư đoàn 316.

Nếu những năm chống Pháp tạo nên bản lĩnh của người chiến sĩ Đàm Văn Ngụy, thì những năm chống Mỹ đánh dấu sự trưởng thành của ông thành một cán bộ chỉ huy cấp sư đoàn, trực tiếp tham gia những chiến dịch lớn của cuộc kháng chiến.