DÂN QUÂN VEN SÔNG HỒNG TRONG NHỮNG ĐÊM CHỐNG B52

Những đêm chống B52 ở ven sông Hồng không giống bất kỳ đêm nào khác. Bầu trời tối đặc, không gian nặng nề, và trong sự im lặng ấy là cảm giác chờ đợi một điều khủng khiếp sắp xảy ra.

Ông Nguyễn Văn Trạch nhớ lại:
“Chỉ cần nghe tiếng ù ù từ rất xa là biết B52 đến. Tim ai cũng đập mạnh, nhưng không ai rời vị trí.”

Khi B52 xuất hiện

Khác với các loại máy bay chiến thuật, B52 bay cao, tiếng động trầm và dài, như một khối sắt khổng lồ trườn qua bầu trời. Khi nó xuất hiện, cả làng ven sông Hồng bước vào trạng thái khẩn cấp.

“Nghe tiếng là biết không phải máy bay thường,” ông Trạch nói. “Lúc đó chỉ nghĩ đến một việc: báo động thật nhanh.”

Dân quân trong đêm không ngủ

Dân quân ven sông Hồng được phân công trực đêm, quan sát bầu trời, lắng nghe động tĩnh. Mỗi tổ có vị trí cố định, thường là trên đê cao, bãi sông, hoặc gần trận địa pháo.

“Trực đêm lạnh lắm,” ông Trạch kể. “Gió sông thổi buốt, nhưng không ai dám rời mắt khỏi trời.”

Đêm nối đêm, họ thức cùng tiếng máy bay và ánh pháo sáng.

Nhiệm vụ báo động sống còn

Khi phát hiện B52, dân quân lập tức phát tín hiệu báo động bằng còi, kẻng, trống hoặc điện thoại hữu tuyến. Từng hồi báo động vang lên dọc làng, lan từ bờ sông vào từng xóm.

“Chậm một chút là dân không kịp xuống hầm,” ông Trạch nói. “Nên phải thật nhanh.”

Tiếng báo động trong đêm là ranh giới giữa sống và chết.

Giữ vững vị trí trong mưa bom

B52 thường đánh phá theo loạt, bom rơi dày, đất rung chuyển. Dân quân không trực tiếp bắn B52, nhưng họ không rời vị trí quan sát, sẵn sàng báo tiếp nếu máy bay quay lại.

“Bom nổ gần lắm,” ông Trạch trầm giọng. “Nhưng bỏ vị trí là không được.”

Ý thức trách nhiệm giữ họ đứng vững giữa sợ hãi.

Làng quê trong ánh lửa

Khi bom nổ, ánh lửa bùng lên, soi rõ bãi sông, ruộng đồng, mái nhà. Sau mỗi đợt đánh, dân quân cùng người dân kiểm tra thiệt hại, cứu người, dập lửa.

“Không ai đợi sáng,” ông Trạch nói. “Đêm là phải làm ngay.”

Chiến tranh không cho phép nghỉ ngơi.

Phối hợp với bộ đội phòng không

Dân quân ven sông Hồng phối hợp chặt chẽ với các đơn vị pháo phòng không và radar. Thông tin từ dân quân giúp bộ đội xác định hướng bay, thời điểm máy bay vào.

“Không có dân quân báo,” ông Trạch nói, “bộ đội cũng khó chủ động.”

Sự phối hợp ấy là biểu hiện rõ nét của chiến tranh nhân dân.

Những đêm không quên

Có những đêm B52 đánh phá liên tiếp, dân quân gần như không ngủ. Khi trời sáng, họ lại ra đồng hoặc tiếp tục công việc thường ngày.

“Không ai nghĩ mình giỏi,” ông Trạch cười nhẹ. “Chỉ nghĩ là không được để làng thiệt.”

Tinh thần ấy giúp họ vượt qua mệt mỏi và sợ hãi.

Sau tiếng bom

Khi B52 rút đi, sự im lặng trở lại. Nhưng đó không phải im lặng bình yên, mà là khoảng lặng để kiểm tra, để sửa chữa, để chuẩn bị cho lần tiếp theo.

“Chiến tranh là vậy,” ông Trạch nói. “Không biết lúc nào lại đến.”

Ký ức bên dòng sông

Ngày nay, sông Hồng vẫn chảy hiền hòa. Nhưng với những dân quân năm xưa, mỗi đêm yên tĩnh lại gợi nhớ tiếng ù ù của B52, tiếng báo động vang lên trong gió.

“Nhớ là nhớ cả một thời,” ông Trạch nói chậm. “Thời mà làng mình đứng trước thử thách lớn nhất.”

Ý chí của làng quê ven sông

Những đêm chống B52 của dân quân ven sông Hồng là minh chứng cho ý chí kiên cường của người dân Hưng Yên. Không cần đứng trên trận địa pháo, họ vẫn góp phần bảo vệ bầu trời, bảo vệ sự sống dưới mặt đất.

Những ký ức ấy là ký ức sống, cần được kể lại để thế hệ sau hiểu rằng:
chiến thắng không chỉ đến từ chiến trường xa, mà từ từng đêm không ngủ của làng quê.