Đặng Châu Tuệ

Đặng Châu Tuệ sinh ra tại làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định – một vùng đất giàu truyền thống hiếu học và yêu nước.

Năm 1927, khi mới 20 tuổi, ông tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Đến năm 1928, thực hiện chủ trương "vô sản hóa", ông cùng các đồng chí tiền bối được cử về vùng mỏ Cẩm Phả - Hòn Gai để làm thợ mỏ, sống và làm việc trực tiếp cùng những người công nhân than nhằm tuyên truyền, giác ngộ lý tưởng cách mạng.

Năm 1929, Đặng Châu Tuệ trở thành một trong những hội viên đầu tiên của Đông Dương Cộng sản Đảng tại vùng Mỏ. Trong thời kỳ này, ông cùng các đồng chí đã lãnh đạo cuộc bãi công lớn của 3.000 công nhân mỏ Cẩm Phả vào tháng 1/1930 – một mốc son chói lọi trong lịch sử phong trào công nhân Việt Nam.

Do các hoạt động cách mạng sôi nổi, ông bị chính quyền thực dân Pháp bắt giữ và kết án tử hình vắng mặt, sau đó giảm xuống án khổ sai chung thân và giam cầm tại các nhà tù nổi tiếng khắc nghiệt như Bốt Cật (Hòn Gai), Hỏa Lò (Hà Nội) và Sơn La. Mặc cho những trận đòn tra tấn dã man của kẻ thù, ông vẫn giữ vững khí tiết người chiến sĩ cộng sản, biến nhà tù thành trường học cách mạng.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Đặng Châu Tuệ tiếp tục giữ nhiều chức vụ quan trọng trong bộ máy Nhà nước và Quân đội:

Bí thư Tỉnh ủy đầu tiên của tỉnh Hải Ninh (tháng 10/1945).

Chủ tịch Ủy ban Hành chính Kháng chiến tỉnh Hải Ninh, tỉnh Nam Định.

Tòa án viên Tòa án Quân sự Trung ương, Phó Ban Pháp chế Chính phủ.

Ông trút hơi thở cuối cùng vào năm 1998 tại Hà Nội, thọ 91 tuổi, để lại một tấm gương sáng ngời về sự kiên trung, dấn thân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc và giai cấp công nhân. Tên của ông hiện nay được trân trọng đặt cho nhiều tuyến đường và trường học tại tỉnh Quảng Ninh.