Nhật ký cuối cùng | Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh (Đặng Đình Thao - Bí thư Chi đoàn ấp 2A)

Một trong những kỷ vật thiêng liêng và xúc động nhất gắn liền với Thành cổ Quảng Trị là bức thư tuyệt mệnh, đồng thời cũng là cuốn nhật ký cuối cùng của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh. Anh từng là sinh viên năm thứ tư của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội trước khi lên đường nhập ngũ và tham gia chiến đấu tại chiến trường Thành cổ Quảng Trị trong mùa hè đỏ lửa năm 1972.

Bức thư dài hơn mười trang giấy đã được liệt sĩ Lê Văn Huỳnh viết vào ngày 11 tháng 9 năm 1972, trong những ngày cuộc chiến "81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị" diễn ra ác liệt nhất. Từng dòng chữ không chỉ chứa đựng tình cảm dành cho gia đình mà còn như một lời tiên cảm về số phận của chính mình.

Trong thư gửi người vợ trẻ là chị Đặng Thị Xơ, anh động viên người vợ hãy mạnh mẽ và tự hào về người chồng đã chọn con đường chiến đấu vì Tổ quốc. "Rồi sẽ được sống trong hòa bình và mong chị luôn nhớ đến anh bằng niềm tự hào, chứ không phải bằng những giọt nước mắt", đó là những lời nhắn nhủ thể hiện sự bình thản và niềm tin son sắt của một người lính trước giờ phút sinh tử.

Điều khiến bức thư trở nên đặc biệt hơn cả là những chỉ dẫn rất cụ thể về nơi anh dự cảm mình sẽ nằm lại. Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh đã cẩn thận ghi lại vị trí, đường đi và những dấu mốc liên quan đến khu vực sông Thạch Hãn, với mong muốn nếu anh không trở về thì người thân và đồng đội sau này có thể tìm được chính xác nơi an nghỉ của mình nằm lại tại Thành cổ.

Không chỉ dành những lời yêu thương cho người vợ mới cưới được sáu ngày trước khi lên đường ra trận, anh còn gửi gắm tâm nguyện tới mẹ và em trai. Với mẹ, anh xin lỗi vì chưa kịp báo hiếu, đồng thời mong mẹ yêu thương con dâu như con gái ruột để vơi đi nỗi đau mất con. Với người vợ trẻ, anh khuyên chị nếu còn trẻ thì có thể đi thêm bước nữa để tìm hạnh phúc, hoặc nếu quyết định ở vậy thì hãy thay anh chăm sóc mẹ già, nhưng tuyệt đối không được sống trong u uất. Đối với em trai, anh căn dặn hãy thay mình gánh vác việc gia đình, hiếu thảo với mẹ và sống xứng đáng với truyền thống của gia đình.

Sau khi hoàn thành bức thư, Lê Văn Huỳnh cẩn thận bọc nó trong một lớp ni lông rồi gửi lại cho một người đồng đội ở tuyến sau trước khi bước vào trận đánh lớn. Đúng như linh cảm của mình, ngày 02 tháng 01 năm 1973, Lê Văn Huỳnh đã anh dũng hy sinh khi đang chèo thuyền vận chuyển vũ khí qua sông Thạch Hãn.

Vào năm 2002, nhờ những chỉ dẫn tỉ mỉ đã được ghi lại trong bức thư, người vợ là chị Đặng Thị Xơ cùng các đồng đội của anh đã tìm thấy hài cốt của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh tại thôn Thượng Phước, xã Triệu Thượng, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Hành trình trở về của anh là minh chứng xúc động cho giá trị của những dòng nhật ký được viết giữa khói lửa chiến tranh.

Ngày nay, bức thư của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh được lưu giữ và trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị. Đó không chỉ là một kỷ vật chiến tranh quý giá, bức thư còn là biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần quả cảm và sự hy sinh cao đẹp của thế hệ thanh niên Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh, để lại niềm xúc động sâu sắc trong lòng mỗi người khi đọc lại những dòng chữ cuối cùng của người lính trẻ./.