ĐẶNG ĐỨC SONG – “DŨNG SĨ ĐỒI XANH” GIỮ VỮNG TRẬN ĐỊA, TRỌN ĐỜI PHỤNG SỰ TỔ QUỐC
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đặng Đức Song, sinh năm 1934 tại Hải Dương, là chiến sĩ thuộc Trung đoàn 98, Đại đoàn 316 trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Tại Đồi Xanh, khi đồng đội thương vong nặng, ông cùng một chiến sĩ kiên cường bám trận địa, đánh lui các đợt tiến công của quân Pháp và góp phần giữ vững vị trí phòng ngự. Sau chiến tranh, ông tiếp tục cống hiến trên nhiều cương vị, từng là đại biểu Quốc hội khóa II, Giám đốc Nhà máy Thông tin M1 và tích cực tham gia công tác xã hội khi nghỉ hưu. Cuộc đời Đặng Đức Song là hình ảnh đẹp của người lính dũng cảm trong chiến đấu, tận tụy trong lao động và trọn đời phụng sự Tổ quốc.

Trong những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, có những người lính bước ra từ chiến hào với tuổi đời còn rất trẻ nhưng đã mang trong mình một bản lĩnh phi thường. Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đặng Đức Song là một trong những người như thế. Từ chiến sĩ liên lạc, người lính xung kích đến Tổ trưởng tổ súng máy ở chiến trường Điện Biên Phủ, rồi sau này trở thành cán bộ quản lý, đại biểu Quốc hội và người tích cực đóng góp cho xã hội, cuộc đời ông là một hành trình dài của lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự tận hiến.
Đặng Đức Song sinh năm 1934 tại xã Công Hòa, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Tháng 4-1952, khi mới 18 tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ. Từ những ngày đầu quân ngũ, Đặng Đức Song đã thể hiện phẩm chất nhanh nhẹn, gan dạ, luôn xung phong nhận nhiệm vụ khó và hoàn thành tốt công việc của người chiến sĩ liên lạc.
Qua thực tiễn chiến đấu, ông từng bước trưởng thành và đến Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, Đặng Đức Song giữ nhiệm vụ Tổ trưởng tổ súng máy, Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 98, Đại đoàn 316.
Đó là thời khắc mà tuổi trẻ của ông được thử thách khốc liệt nhất.
Đồi Xanh – nơi thử lửa của người chiến sĩ trẻ
Trong giai đoạn chuẩn bị và mở đầu Chiến dịch Điện Biên Phủ, Đại đoàn 316 được giao nhiệm vụ bố trí lực lượng giữ thế bao vây, uy hiếp tập đoàn cứ điểm của quân Pháp.
Trung đội của Đặng Đức Song được giao phòng ngự tại Đồi Xanh.
Đây là một vị trí có ý nghĩa quan trọng. Nếu quân Pháp chiếm được, chúng có thể mở rộng bàn đạp, đe dọa trực tiếp tới các trận địa của ta. Vì vậy, nhiệm vụ của những người lính tại đây rất rõ ràng: phải giữ bằng được trận địa.
Ngay trong những đợt tiến công đầu tiên, lực lượng ta liên tục đánh bật quân đối phương. Tiểu đội của Đặng Đức Song ghìm chân chúng hơn một giờ rồi chủ động rút về trận địa chính.
Không từ bỏ ý định, quân Pháp chiếm Đồi Cháy làm bàn đạp, đồng thời tổ chức một mũi luồn rừng tìm cách đánh vào khu vực pháo binh của ta. Nhưng lực lượng bảo vệ đã phát hiện và phối hợp đánh bật.
Trận địa Đồi Xanh tiếp tục đứng vững.
Hai người giữ cả trận địa
Sáng hôm sau, khi sương mù còn phủ kín Đồi Xanh, pháo binh Pháp bất ngờ bắn dữ dội vào khu vực phòng ngự.
Mặt đất rung chuyển.
Hầm hào bị phá.
Ngay khi loạt pháo vừa dứt, các chiến sĩ lập tức vào vị trí chiến đấu.
Theo lệnh chỉ huy, lựu đạn và đạn súng máy đồng loạt trút vào đội hình đối phương.
Bị đánh bất ngờ, nhiều quân Pháp bị loại khỏi vòng chiến đấu, số còn lại hoảng loạn rút lui.
Nhưng chỉ ít lâu sau, một đợt pháo kích mới lại trút xuống dữ dội hơn.
Hầm chiến đấu của Đặng Đức Song bị sập.
Đồng đội xung quanh bị thương vong nặng.
Nhiều người buộc phải rút về phía sau.
Trên trận địa lúc này chỉ còn lại Đặng Đức Song và một chiến sĩ mới.
Trước mặt họ là lực lượng đối phương đang tiếp tục xông lên.
Phía sau là trận địa không được phép để mất.
Hai người không rút.
Họ bám hầm hào, tiếp tục khai hỏa, đánh lui đợt tiến công tiếp theo của quân Pháp.
Đồi Xanh được giữ vững.
Trong trận chiến hôm ấy, đơn vị giành thắng lợi nhưng cũng chịu nhiều tổn thất. Ba chiến sĩ hy sinh, bảy người bị thương nặng.
Sau trận đánh, 24 cán bộ, chiến sĩ được phong danh hiệu “Dũng sĩ Đồi Xanh”.
Đặng Đức Song là một trong những người đã góp phần viết nên danh hiệu ấy bằng chính lòng quả cảm giữa chiến trường.
Ba ngày dưới chiến hào ngập nước
Chiến dịch Điện Biên Phủ tiếp tục diễn ra ngày càng ác liệt.
Ngày 3-5-1954, tại khu vực đồi Mâm Xôi, Đặng Đức Song lại bước vào một thử thách mới.
Đường hào ngập đầy bùn nước, có nơi nước dâng tới bụng. Ông phải lội nước liên tục suốt ba ngày để phục vụ việc nghiên cứu chiến trường.
Hỏa lực đối phương bắn rất mạnh.
Nhưng Đặng Đức Song vẫn nhiều lần đưa Đại đội trưởng qua lại trận địa để khảo sát, xác định hướng mở cửa đột phá.
Đó là công việc vô cùng nguy hiểm.
Người liên lạc, người dẫn đường phải nắm chắc từng đoạn hào, từng vị trí quân Pháp bố trí, đồng thời tránh các điểm bị hỏa lực khống chế.
Chỉ cần một lần sơ suất, cả người chỉ huy và người dẫn đường đều có thể không trở về.
Nhưng Đặng Đức Song vẫn hoàn thành nhiệm vụ.
Những ngày cuối cùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông cùng đồng đội tiếp tục chiến đấu trong điều kiện vô cùng ác liệt cho đến giờ phút toàn thắng.
Ngày 7-5-1954, Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ hoàn toàn sụp đổ.
Những người lính từ Đồi Xanh, đồi Mâm Xôi và nhiều chiến trường khác đã góp phần đưa chiến thắng ấy đến gần.
Từ người lính Điện Biên đến người cán bộ xây dựng đất nước
Chiến tranh qua đi, Đặng Đức Song không dừng bước.
Ông tiếp tục được đào tạo, học tập ở nước ngoài và từng được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa II.
Từ người lính chiến đấu giữa chiến hào, ông bước vào một mặt trận mới – mặt trận lao động, sản xuất và xây dựng đất nước.
Sau này, Đặng Đức Song trở thành Giám đốc Nhà máy Thông tin M1, đơn vị sau này thuộc Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội.
Ở cương vị quản lý, ông tiếp tục giữ tinh thần của người lính Điện Biên: trách nhiệm, kỷ luật, tận tụy và quyết đoán.
Cùng với tập thể Đảng ủy, Ban Giám đốc, ông góp phần xây dựng và phát triển Nhà máy Thông tin M1 ngày càng vững mạnh. Đơn vị sau này được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Rời quân ngũ nhưng không rời trách nhiệm
Khi nghỉ hưu, Đặng Đức Song vẫn không chọn cuộc sống khép kín.
Ông tiếp tục tham gia hoạt động Hội Cựu chiến binh tại địa phương, được tín nhiệm giữ chức Chủ tịch Hội Cựu chiến binh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Láng Thượng, quận Đống Đa, Hà Nội.
Từ người chiến sĩ tuổi mười tám ở Điện Biên năm xưa, ông tiếp tục đóng góp vào những công việc bình dị của cộng đồng.
Đặc biệt, Đặng Đức Song luôn dành tình cảm sâu sắc cho quê hương và thế hệ trẻ. Gia đình ông thường xuyên đóng góp cho quỹ khuyến học của làng, dòng họ, khen thưởng những cháu có thành tích học tập tốt và tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương.
Đó là một cách tiếp nối lý tưởng rất đẹp.
Ngày trẻ, ông cầm súng bảo vệ đất nước.
Khi hòa bình, ông chăm lo cho giáo dục và tương lai của lớp người đi sau.
Một đời giữ trọn phẩm chất người lính
Với những đóng góp trong chiến đấu và lao động, Đặng Đức Song được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì; Huân chương Quân công hạng Ba; Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba; Huân chương Kháng chiến hạng Nhất; Huân chương Chiến thắng hạng Nhì; Huân chương Issara của Nhà nước Lào; Huy chương Quân kỳ Quyết thắng; Huy chương Chiến sĩ vẻ vang các hạng Nhất, Nhì, Ba; Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng.
Nhưng có lẽ phần thưởng lớn nhất trong cuộc đời ông chính là việc giữ được phẩm chất của người lính từ chiến tranh đến hòa bình.
Từ Đồi Xanh mù sương năm 1954 đến những năm tháng xây dựng Nhà máy Thông tin M1, từ nghị trường Quốc hội đến những hoạt động tại địa phương, Đặng Đức Song vẫn giữ nguyên tinh thần trách nhiệm của người chiến sĩ đã từng sống giữa lằn ranh sinh tử.
Có những người anh hùng được nhớ tới bởi một khoảnh khắc. Nhưng cũng có những người mà cả cuộc đời là sự tiếp nối của một tinh thần anh hùng. Đặng Đức Song thuộc về những con người như thế.
Ông từng cùng một đồng đội giữ vững trận địa khi hầu hết anh em đã thương vong.
Từng lội chiến hào ngập nước nhiều ngày để phục vụ chỉ huy nghiên cứu trận địa.
Từng đi qua những giờ phút quyết định của Điện Biên Phủ.
Và rồi dành phần đời còn lại để xây dựng đất nước, chăm lo cộng đồng và truyền lại tinh thần ấy cho các thế hệ sau.
Từ “Dũng sĩ Đồi Xanh” đến người cán bộ tận tụy giữa thời bình, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đặng Đức Song đã viết nên một hành trình đẹp về lòng dũng cảm, trách nhiệm và sự cống hiến không ngừng nghỉ cho Tổ quốc.


