Đặng Thị Mành – nữ công an xung phong khiến kẻ thù khiếp sợ

Đặng Thị Mành, bí danh Đặng Quốc Liên, sinh năm 1922 tại làng Bình Hiệp, quận Mộc Hóa, tỉnh Tân An, nay thuộc xã Bình Hiệp, thị xã Kiến Tường, tỉnh Long An. Từ nhỏ, bà đã bộc lộ tinh thần yêu nước, ghét áp bức và bất công. Không chọn cuộc sống bó hẹp theo quan niệm đương thời về phụ nữ, bà xin gia đình cho học võ, tập cưỡi ngựa và bắn cung với mong muốn có thể chống giặc ngoại xâm, bảo vệ người dân. Bà còn nổi tiếng giỏi hò cấy và hát dân ca Nam Bộ.

Năm 1945, khi Cách mạng Tháng Tám mở ra một thời kỳ mới của đất nước, Đặng Thị Mành tham gia hoạt động tại Hội Phụ nữ cứu quốc huyện Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho. Nhiệm vụ của bà là vận động phụ nữ góp sức vào công cuộc kháng chiến và kiến quốc. Bằng sự gần gũi, nhanh nhẹn và lòng nhiệt thành, bà trở thành một cán bộ phụ nữ tích cực trên địa bàn.

Năm 1947, Đặng Thị Mành được tổ chức cử đi học tại Trường nữ Dân quân của tỉnh, sau đó tiếp tục công tác ở xã Phú Mỹ. Đây là nơi một số lính và tay sai gây ra nhiều vụ giết hại dân thường, khiến đời sống nhân dân luôn bị đe dọa. Trước tình hình đó, bà tình nguyện gia nhập lực lượng Công an xung phong tỉnh Mỹ Tho.

Những kỹ năng được rèn luyện từ nhỏ trở thành lợi thế đặc biệt trong công tác. Đặng Thị Mành giỏi võ thuật, bình tĩnh tiếp cận mục tiêu và có khả năng hóa trang linh hoạt. Có lần, sau ba lần nghiên cứu quy luật hoạt động, bà dùng võ thuật trừng trị một tên hương quản có nhiều tội ác ngay trong khu vực đối phương kiểm soát mà vẫn giữ được bí mật. Khi khác, bà hóa trang thành nhà sư để tiếp cận mục tiêu rồi để lại bản án của Việt Minh trước khi rút đi an toàn.

Trong một nhiệm vụ khác, Đặng Thị Mành cải trang thành phụ nữ Campuchia, bám theo một lính Pháp và cùng đi trên xe ngựa đến ngã ba Tân Hòa Thành. Sự táo bạo và khả năng ứng biến giúp bà hoạt động giữa vùng nguy hiểm mà đối phương khó nhận diện. Những trận đánh bất ngờ ấy khiến nhiều phần tử ác ôn hoang mang, hạn chế việc tự tiện đàn áp và nhũng nhiễu nhân dân.

Sau đó, bà được phân công thực hiện nhiệm vụ trừ ác, phá thế kìm kẹp tại khu vực Cổ Chi – Phú Mỹ. Tại đây, bà cùng đồng đội trừng trị một số lính Pháp và tay sai có nhiều nợ máu. Đối phương treo giải thưởng lớn cho người bắt được hoặc chỉ điểm nơi ở của bà. Dù luôn bị săn lùng, Đặng Thị Mành vẫn tiếp tục hoạt động và nhiều lần thoát khỏi những tình huống hiểm nghèo.

Cuối năm 1952, trên đường làm nhiệm vụ đến xóm Tre, xã Tân Hòa Đông, nay thuộc huyện Tân Phước, bà đi cùng một người sau này được xác định là gián điệp cài vào nội bộ. Khi đến xóm Tre, bà rơi vào ổ phục kích. Dù bất ngờ và bị thương nặng, Đặng Thị Mành vẫn chiếm địa hình, bắn trả và hạ một người trong đội hình đối phương. Trước lực lượng đông và hỏa lực mạnh, bà chiến đấu đến hơi thở cuối cùng rồi hy sinh khi vừa tròn 30 tuổi.

Sự hy sinh của người nữ chiến sĩ khiến đồng bào và đồng đội trong vùng vô cùng thương tiếc. Ngày 3 tháng 8 năm 1995, Nhà nước truy tặng Đặng Thị Mành danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên bà được đặt cho một trường tiểu học tại xã Bình Hiệp và một tuyến đường ở thị xã Kiến Tường.

Cuộc đời Đặng Thị Mành cho thấy phụ nữ Nam Bộ không chỉ đảm nhiệm công tác vận động quần chúng mà còn trực tiếp thực hiện những nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm. Từ cô gái học võ, cưỡi ngựa và hát dân ca đến nữ chiến sĩ Công an xung phong mưu trí, bà đã dùng lòng dũng cảm và tài năng của mình để bảo vệ nhân dân, để lại một câu chuyện hiếm có trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp.