Đặng Thùy Trâm

Đặng Thùy Trâm (1942–1970) là nữ bác sĩ quân y quê ở Hà Nội, công tác tại chiến trường Đức Phổ, Quảng Ngãi trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Chị là biểu tượng đẹp của thế hệ thanh niên trí thức miền Bắc sẵn sàng gác lại cuộc sống bình yên để cống hiến tuổi trẻ, tri thức và cả cuộc đời cho Tổ quốc. Những trang nhật ký của chị không chỉ ghi lại sự khốc liệt của chiến tranh mà còn lan tỏa tình yêu thương, lòng nhân ái và lý tưởng sống cao đẹp của một thời "máu và hoa".

Sinh ra trong một gia đình trí thức và tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, Đặng Thùy Trâm hoàn toàn có thể chọn một cuộc sống yên bình nơi hậu phương. Thế nhưng, trước tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, năm 1967, chị tình nguyện vào chiến trường miền Nam và được phân công công tác tại Bệnh xá huyện Đức Phổ, Quảng Ngãi – nơi được ví như "chảo lửa" vì bom đạn cày xới ngày đêm.

Trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, chị vừa là bác sĩ, vừa là người chị, người mẹ của hàng trăm thương bệnh binh. Dưới ánh đèn dầu leo lét, giữa tiếng bom rung chuyển hầm trú ẩn, chị vẫn miệt mài cứu chữa từng người lính. Có những ngày chị cùng đồng đội cõng thương binh băng rừng, vượt qua những trận càn quét của địch, dù bụng đói, chân rớm máu nhưng niềm tin vào ngày chiến thắng vẫn luôn cháy sáng.

Giữa chiến trường khốc liệt, chị vẫn giữ thói quen viết nhật ký. Trong đó có những dòng đầy xúc động: "Mở mắt ra nhìn khung cảnh xung quanh chỉ thấy khói bom và vết máu... Nhưng đời phải trải qua bão tố nhưng không được cúi đầu trước bão tố." Những lời tâm sự ấy sau này đã lay động trái tim của hàng triệu người, trở thành biểu tượng cho nghị lực và khát vọng sống của thế hệ thanh niên thời chiến.

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trong một trận càn quét quy mô lớn của quân đội Mỹ vào bệnh xá, để bảo vệ các thương binh và tạo điều kiện cho đồng đội rút lui an toàn, bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã ở lại chiến đấu và anh dũng hy sinh khi mới 27 tuổi. Sau trận đánh, cuốn nhật ký của chị được một người lính Mỹ nhặt được. Khi định đốt đi, người phiên dịch Frederic Whitehurst đã ngăn lại bằng câu nói nổi tiếng: "Đừng đốt, bản thân nó đã có lửa!" Chính nhờ vậy, những trang nhật ký ấy đã được gìn giữ suốt nhiều năm trước khi trở về Việt Nam, trở thành di sản tinh thần vô giá của dân tộc.

Câu chuyện về Đặng Thùy Trâm nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng hòa bình được đánh đổi bằng biết bao tuổi trẻ và máu xương của những người đi trước. Noi gương chị, mỗi người trẻ cần sống có lý tưởng, có trách nhiệm, không ngừng học tập, rèn luyện và cống hiến để tiếp nối ngọn lửa yêu nước, góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp.