ĐẶNG THÙY TRÂM- BẢN TÌNH CA BẤT TỬ (1)

Bác sĩ, Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm (1942–1970) là một biểu tượng rực rỡ của thế hệ thanh niên Việt Nam thời kỳ chống Mĩ, người đã gửi gắm cả tuổi xuân và lý tưởng cao đẹp cho nền độc lập dân tộc.

Đặng Thùy Trâm sinh ngày 26/11/1942 tại Hà Nội trong một gia đình trí thức tiêu biểu. Gia đình chị vốn có gốc gác tại Thừa Thiên - Huế nhưng đã sinh sống lâu đời ở thủ đô.

Cha là bác sĩ ngoại khoa Đặng Ngọc Khuê và mẹ là dược sĩ Doãn Ngọc Trâm, nguyên giảng viên trường Đại học Dược Hà Nội. Môi trường gia đình đã sớm hun đúc trong chị lòng nhân ái và tình yêu sâu sắc với nghề y.

Chị từng là học sinh trường Chu Văn An và sau đó tốt nghiệp loại ưu tại Đại học Y Hà Nội năm 1966. Với tấm bằng xuất sắc, chị hoàn toàn có thể chọn một cuộc sống bình yên tại hậu phương, nhưng tiếng gọi của Tổ quốc đã dẫn lối chị dấn thân vào nơi khốc liệt nhất.

Năm 1966, chị tình nguyện vào miền Nam chiến đấu. Sau một thời gian ngắn huấn luyện tại chiến trường, chị được phân công về huyện Đức Phổ, Quảng Ngãi – một trong những địa bàn ác liệt nhất.

Với vai trò là người phụ trách bệnh xá huyện Đức Phổ (thực chất là một bệnh xá tiền phương dã chiến), chị không quản ngại gian khổ, hiểm nguy để cứu chữa thương bệnh binh. Chị chăm sóc họ như những người thân ruột thịt, chia sẻ từng hạt muối, củ sắn giữa vòng vây của kẻ thù.

Hồi ức về những ngày ở Đức Phổ là những thước phim đầy máu và nước mắt nhưng cũng rực rỡ tình người. Dưới ánh đèn dầu leo lét trong hầm tối, Thùy Trâm đã thực hiện hàng trăm ca phẫu thuật. Có những lúc thiếu thuốc tê, chị phải nhìn người chiến sĩ trẻ nghiến răng chịu đựng nỗi đau xé thịt để chị cắt bỏ phần chi hoại tử. Những lúc ấy, tim chị thắt lại, chị viết vào nhật ký: "Hỡi những người đang sống, có biết chăng cái giá của hòa bình là xương máu của biết bao người?"

Giữa cái chết cận kề, chị vẫn dành một khoảng tâm hồn cho cái đẹp. Chị yêu tiếng hát, yêu màu hoa dại ven rừng và dành tình cảm nồng hậu cho người dân Quảng Ngãi. Họ gọi chị bằng cái tên thân thương: "Chị Thùy".

Tháng 6 năm 1970, bầu trời Đức Phổ xám xịt bởi khói bom và trực thăng của quân đội Mỹ. Bệnh xá bị bao vây. Để bảo vệ các thương binh và đồng đội, Thùy Trâm đã kiên quyết ở lại.

Ngày 22/06/1970, trong một trận tập kích của lính Mỹ vào Trạm xá Đức Phổ, Đặng Thùy Trâm đã kiên cường cầm súng nổ súng bảo vệ đồng đội và bệnh nhân. Chị đã anh dũng hy sinh khi chưa tròn 28 tuổi đời, nằm lại mãi mãi trên mảnh đất Đức Phổ anh hùng.

Cuốn nhật ký của chị bị sĩ quan Mỹ Frederic Whitehurst nhặt được từ thi thể chị. Khi định đốt nó, người thông dịch viên Nguyễn Trung Hiếu đã ngăn lại bằng câu nói lịch sử: "Đừng đốt! Trong đó đã có lửa rồi!".

Cuốn nhật ký ấy đã theo Frederic về bên kia bán cầu, nằm lặng lẽ trong một góc thư viện suốt 35 năm. Nhưng "ngọn lửa" trong những trang giấy ấy chưa bao giờ tắt. Nó luôn thôi thúc Frederic phải tìm về chủ nhân của nó.

Năm 2005, sau hơn ba thập kỷ, cuốn nhật ký đã vượt đại dương để trở về Hà Nội, đặt vào bàn tay già nua của bà mẹ Doãn Ngọc Trâm. Cả dân tộc Việt Nam đã lặng đi khi đọc những dòng chữ đầy lửa và tình yêu của chị.

Hôm nay, tại mảnh đất Đức Phổ năm xưa, một bệnh xá khang trang mang tên Đặng Thùy Trâm đã mọc lên giữa màu xanh của cây lá. Chị đã trở về với đất mẹ, nhưng tâm hồn chị, lý tưởng của chị vẫn sống mãi. Chị không chỉ là một bác sĩ, chị là một biểu tượng của lòng nhân hậu và ý chí kiên cường Việt Nam – một đóa hoa không bao giờ tàn trong bão tố.

Nhật ký của chị không chỉ ghi lại những ca mổ dưới ánh đèn dầu hay sự thiếu thốn thuốc men mà còn chứa đựng một tâm hồn lãng mạn, yêu đời và niềm tin mãnh liệt vào ngày chiến thắng.

Năm 2006, chị được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Chị trở thành biểu tượng của y đức, lòng can đảm và lý tưởng sống cao đẹp của thanh niên Việt Nam. Tên chị hiện được đặt cho nhiều trường học, đường phố và bệnh xá hiện đại tại nơi chị từng chiến đấu./.