ĐẶNG THÙY TRÂM – HƠI THỞ CỦA THANH XUÂN VÀ VẺ ĐẸP NHÂN TÍNH GIỮA CHẢO LỬA QUẢNG NGÃI
Từ cô sinh viên Hà Nội đến chiến trường khốc liệt
Có những cuộc đời khi khép lại không phải là sự chấm dứt, mà là khởi đầu của một huyền thoại nhân văn sâu sắc. Đặng Thùy Trâm sinh năm 1942 tại Thủ đô Hà Nội trong một gia đình trí thức tiêu biểu (cha là bác sĩ ngoại khoa nổi tiếng Đặng Văn Ngữ). Lớn lên trong môi trường giáo dục gia đình nền nã, sớm tiếp thu tri thức khoa học và văn chương, chị tốt nghiệp Đại học Y khoa Hà Nội, mang trong mình một tương lai rộng mở, một cuộc sống êm đềm nơi hậu phương. Thế nhưng, tiếng gọi của non sông và lương tri của một người thầy thuốc trẻ tuổi đã thôi thúc chị gác lại tất cả, tình nguyện lên đường vào Nam chiến đấu.
Vào những năm tháng khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ (1966), nữ bác sĩ trẻ Đặng Thùy Trâm vượt Trường Sơn, đặt chân đến chiến trường Quảng Ngãi – một trong những tọa độ bom đạn dữ dội nhất, nơi địch thực hiện các chiến lược hủy diệt tàn bạo nhằm bóp nghẹt phong trào cách mạng. Tại bệnh viện huyện Đức Phổ, chị trực tiếp đảm nhận trọng trách phụ trách trạm xá, ngày đêm cứu chữa cho thương binh, chiến sĩ và đồng bào. Giữa rừng sâu thiếu thốn trăm bề, không có đủ thuốc men, dụng cụ y tế tối thiểu, bao quanh là tiếng gầm rú của máy bay phản lực, đạn pháo và những trận càn quét đẫm máu của quân đội Mỹ - ngụy, Đặng Thùy Trâm vẫn kiên cường bám trụ, tận tụy chăm sóc từng bệnh nhân bằng cả trái tim ấm áp của người thầy thuốc và tình thương bao la của một người chị, người đồng chí.
Di sản từ những trang nhật ký bất tử
Điều làm nên sức sống vĩnh cửu và sự lay động sâu sắc của Đặng Thùy Trâm không chỉ ở những ca mổ căng thẳng trong hầm dã chiến, mà còn ở những dòng nhật ký mà chị miệt mài ghi chép lại trong suốt những năm tháng ở chiến trường. Cuốn nhật ký của chị – được một sĩ quan quân đội Mỹ giữ lại và sau đó trao trả cho gia đình sau nhiều thập kỷ – đã trở thành một hiện tượng văn hóa lớn khi được xuất bản thành sách với tựa đề "Nhật ký Đặng Thùy Trâm".
Đọc những trang nhật ký ấy, người ta không thấy những lời hô khẩu hiệu khô khan, mà thấy một tâm hồn nhạy cảm, sâu sắc, đôi khi yếu mềm trước nỗi cô đơn và sự khắc nghiệt của chiến tranh, nhưng trên hết là một khát vọng sống cao đẹp, một lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng cách mạng và tình yêu thương con người vô hạn. Chị viết cho đồng đội, viết cho mẹ hiền ở Hà Nội, viết cho những người lính bên kia chiến tuyến bằng một tấm lòng bao dung nhân hậu.
Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trong một chuyến công tác tại vùng trọng điểm Đức Phổ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã anh dũng hy sinh trong một cuộc càn quét đột xuất của địch khi tuổi đời mới vừa tròn 28. Sự ra đi của chị để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng đội và nhân dân Quảng Ngãi. Cuộc đời và cuốn nhật ký của Đặng Thùy Trâm mãi mãi là bản hòa tấu trong trẻo về tình yêu thương, lòng dũng cảm và khát vọng hòa bình của tuổi trẻ Việt Nam trong thời kỳ hoa lửa.
