ĐẶNG THÙY TRÂM – KHI TUỔI TRẺ KHÔNG CHỌN BÌNH YÊN

ĐẶNG THÙY TRÂM – KHI TUỔI TRẺ KHÔNG CHỌN BÌNH YÊN

Có những con người tôi chỉ biết qua một cái tên trong sách.

Nhưng cũng có những con người, sau khi tìm hiểu, tôi nhận ra họ từng có một tuổi trẻ rất giống chúng tôi: cũng biết nhớ nhà, cũng có những ước mơ, cũng yêu cuộc sống và cũng từng mong một ngày được trở về.

Đặng Thùy Trâm là một người như thế.

Chị sinh năm 1942 tại Hà Nội, là một nữ bác sĩ trẻ đã tình nguyện vào chiến trường miền Nam trong những năm chiến tranh. Khi ấy, chị mới ở độ tuổi mà nhiều người trẻ hôm nay vẫn đang ngồi trên giảng đường, suy nghĩ về tương lai của mình.

Nhưng chị đã chọn một con đường khác.

Chị rời Hà Nội, rời gia đình và đến với chiến trường Đức Phổ, Quảng Ngãi.

Tôi đặc biệt chú ý đến điều ấy.

Bởi Quảng Ngãi hôm nay trong mắt tôi là những con đường, những hàng cây, những ngôi trường và cuộc sống bình yên. Nhưng hơn nửa thế kỷ trước, nơi đây từng là một vùng đất chiến tranh khốc liệt. Và giữa hoàn cảnh ấy, có một cô gái trẻ từ Hà Nội đến làm công việc của một bác sĩ.

Chị chữa bệnh cho thương binh.

Chị chăm sóc những người bị thương.

Chị chứng kiến sự mất mát của đồng đội.

Và chị viết.

Những trang nhật ký của Đặng Thùy Trâm khiến tôi nhận ra rằng người anh hùng trong lịch sử không phải lúc nào cũng là một con người mạnh mẽ, không biết đau buồn.

Chị cũng có những lúc nhớ nhà.

Có những lúc buồn.

Có những lúc day dứt trước sự hy sinh của đồng đội.

Nhưng giữa chiến tranh, chị vẫn cố gắng làm công việc của mình.

Điều khiến tôi xúc động nhất không phải là những chiến công lớn lao, mà là hình ảnh một nữ bác sĩ trẻ vẫn giữ trong mình tình yêu đối với con người giữa một hoàn cảnh mà sự sống và cái chết có thể cách nhau rất mong manh.

Đặng Thùy Trâm đã sống những năm tháng tuổi trẻ của mình ở Quảng Ngãi.

Có lẽ chị đã từng nhìn thấy những buổi chiều trên mảnh đất này.

Có lẽ chị từng nghe tiếng gió qua những cánh rừng.

Có lẽ chị từng nghĩ về gia đình ở Hà Nội.

Và có lẽ chị cũng từng hy vọng rằng một ngày nào đó mình sẽ được trở về.

Nhưng ngày trở về ấy không đến.

Năm 1970, khi mới 27 tuổi, Đặng Thùy Trâm đã hy sinh.

Hai mươi bảy tuổi.

Tôi đọc lại con số ấy nhiều lần.

Hai mươi bảy tuổi là bao nhiêu?

Là một người trẻ vẫn còn rất nhiều dự định.

Là những chuyến đi chưa thực hiện.

Là những điều muốn nói với gia đình.

Là một tương lai đáng lẽ vẫn còn rất dài.

Nhưng chiến tranh đã lấy đi tương lai ấy.

Điều còn lại là những trang nhật ký.

Nhiều năm sau, cuốn nhật ký của chị được tìm thấy và đến với độc giả. Những dòng chữ của một cô gái đã hy sinh từ lâu lại có thể chạm đến trái tim của những người sinh ra trong thời bình.

Trong đó có tôi.

Tôi nghĩ, nếu Đặng Thùy Trâm được sống trong thời đại hôm nay, có lẽ chị cũng sẽ giống nhiều người trẻ khác: có ước mơ, có những điều mình yêu thích, có những ngày vui và cả những ngày mệt mỏi.

Chính vì thế, câu chuyện của chị khiến tôi không chỉ biết ơn mà còn thấy mình có trách nhiệm hơn với tuổi trẻ của mình.

Thế hệ của chị đã dùng tuổi trẻ để bảo vệ đất nước.

Còn chúng tôi hôm nay được sống trong hòa bình.

Chúng tôi không cần cầm súng để chứng minh lòng yêu nước.

Chúng tôi có thể học tập tốt hơn, sống tử tế hơn, làm việc có trách nhiệm hơn và biết trân trọng những gì mình đang có.

Nếu lịch sử là một dòng sông, những người như Đặng Thùy Trâm là những người đã đi vào dòng sông ấy bằng cả tuổi trẻ của mình.

Chị đã không trở về.

Nhưng câu chuyện của chị vẫn trở về với chúng ta.

Trở về qua những trang nhật ký.

Trở về qua mảnh đất Quảng Ngãi.

Và trở về trong suy nghĩ của những người trẻ đang sống giữa hòa bình.

Tôi nghĩ đó chính là điều kỳ diệu của ký ức.

Một người có thể rời khỏi cuộc đời.

Nhưng nếu câu chuyện của họ được kể lại, họ sẽ không bao giờ hoàn toàn biến mất.

Đặng Thùy Trâm đã trao lại cho thế hệ sau một điều quý giá hơn cả những dòng chữ.

Đó là lời nhắc rằng:

Tuổi trẻ chỉ có một lần. Và điều quan trọng nhất không phải chúng ta đã sống bao lâu, mà là chúng ta đã sống như thế nào với những năm tháng mình có.

Hôm nay, khi đứng trên mảnh đất Quảng Ngãi, tôi nghĩ về người nữ bác sĩ trẻ năm nào.

Chị đã đi qua nơi này khi chiến tranh còn hiện hữu.

Còn tôi đi qua nơi này trong hòa bình.

Khoảng cách giữa chúng tôi là hơn nửa thế kỷ.

Nhưng có một điều vẫn nối hai thế hệ lại với nhau:

khát vọng được sống một cuộc đời có ý nghĩa.

Và có lẽ, đó chính là ngọn lửa đẹp nhất mà một thế hệ có thể trao lại cho thế hệ sau.